Nefrit (kasallik)

Нефрит (юн. непҳрос — буйрак) -буйрак тузилмаларининг яллиғланииш билан кечадиган касалликлар гуруҳи. Ҳ.иа гломерулонефриш, пиелонефрит, тубулоинтерстициал, ирсий, нефротик синдром ва бошқа киради. Н. ривожланишига бир қанча патоген микроорганизмлар (бак терия, вируслар), организмнинг сон қотиши, иммун етишмовчиликлар ва бошқа сабаб бўлади. Н., асосан, иммун система билан боғлиқ касаллик. Касалликниш ривожланиш механизмига кура, иммун-бирикмали ва аутоиммун Н. тафовут қилинади. Биринча ҳолда, антиген-антитело бирикмаси қонда ҳосил бўлиб, бошқа аъзо ва тўқималар билан бир қаторда буйракда ҳам йиғилади ва уни шикастлайди. Аутоиммуи Н.да эса буйракда тузилма элементларига қарши ауто-антителолар ҳосил бўлади, улар ушбу элементларга бирикиб яллиғланишни юзага келтиради. Н. кечишига кўра, ўткир, ўртача ўткир, хавфли, тез ривожланувчи ва сурункали хилларга ажратилади. Ўткир Н. кўпинча йилнинг совуқ фаслларида учраб, шиш, қон босимининг ошиши, пешоб миқдорининг камайиши, унда оқсил, эритроцитлар учраши каби клиник аломатлар билан кечади. Ўртача ўткир, хавфли ва тез ривожланувчи Н. нисбатан кам учрайди, касалликнинг бу турларида леталлик жуда юқори. Сурункали Н. вақт-вақти билан зўрайиб туради ва касалликнинг ҳамма белгилари намоён бўлиши билан кечади.

Давоси. Парҳез, пешоб ҳайдовчи, иммун тикловчи ва бошқа дори-дармонлар буюрилади. Организмдаги инфексия ўчоклари аниқланиб, даволанади. Айрим оғирроқ ҳолларда "сунъий буйрак" аппаратидан фойдаланилади. Буйрак фаолиятини тиклаш иложи бўлмаганда беморга соглом буйрак кўчириб ўтказилади (қаранг Трансплантация). Сурункали Н. билан оғриган беморлар доимий врач назоратида бўлиши учун рўйхатга олинади. Н.нинг оддини олишда организмни чиниқтириш, стрептококкли тонзиллит, фарингит каби ўткир юқумли касалликларни ўз вақтида аниқлаб даволаш, узоқ вақт совуқса қолмаслик лозим.