Negation (poem)

„Negation“ — amerikalik mashhur shoir Wallace Stevensning „Harmonium“ nomli birinchi sheʼriy toʻplamidan oʻrin olgan sheʼrdir. Mazkur asar ilk bor 1918-yilda chop etilgan boʻlib, hozirgi kunda jamoat mulki (public domain) hisoblanadi.

Ey! Yaratuvchi ham koʻrdir munaqqaş, Intilar u mukammal bir ohang sari, Rad etib oraliq boʻlaklarni, gʻash — Dahshatu yolgʻonlar, xatolar bari; Barcha kuchlar uzra uquvsiz rahbar, Tubsiz xayolparast, magʻlub va xasta, Tarki tark etmagan ilhom dastidan. Shuning uchun qisqa umr koʻramiz, bizlar, Oʻtkinchi simmetriya, goʻzal bir naqsh, Oʻsha sinchkov kulol barmogʻi ostidan.

Ushbu sheʼr dastlab „Lettres d'un Soldat“ (1918) sheʼriy turkumining VII boʻlimi tarkibida boʻlgan. Keyinchalik u alohida ajratilib, „Negation“ nomi bilan „Harmonium“ toʻplamining ikkinchi nashriga kiritilgan. Adabiyotshunos Milton Beyts (Milton Bates) fikricha, bu sheʼrda Friedrich Nietzschening „Zardusht shunday degan“ (Thus Spoke Zarathustra) asari taʼsiri aks etgan boʻlishi mumkin. Sheʼrdagi Xudoning uquvsiz, qoʻpol kulol sifatidagi obrazi Zardushtning oxirgi papa bilan olib borgan muloqotini yodga soladi — ushbu asarda ham Xudoga xuddi shunday taʼrif berilgan.

„Harmonium“ toʻplamidagi Stivensning Nitshe ijodidan ilhomlanib yozgan yana bir sheʼri — „The Surprises of the Superhuman“ (Superodamning syurprizlari) asaridir. Ushbu sheʼr ham toʻplamning ikkinchi nashriga kiritilishi uchun „Lettres d'un Soldat“ turkumidan alohida ajratib olingan.

Ushbu sheʼr yovuzlik muammosiga (Teodisiya masalasiga) yechim taklif qilishi bilan emas, balki oʻziga xos kesatiqli piching (pichingli yumor) hamda anʼanaviy sheʼriyat qoidalariga zid boʻlgan „Hi!“ (Salom!) deya xitob qilinishi bilan ajralib turadi.