Negation (poem)

„Негатион“ — америкалик машҳур шоир Wаллаcе Стевенснинг „Ҳармониум“ номли биринчи шеърий тўпламидан ўрин олган шеърдир. Мазкур асар илк бор 1918-йилда чоп этилган бўлиб, ҳозирги кунда жамоат мулки (публиc домаин) ҳисобланади.

Эй! Яратувчи ҳам кўрдир мунаққаş, Интилар у мукаммал бир оҳанг сари, Рад этиб оралиқ бўлакларни, ғаш — Даҳшату ёлғонлар, хатолар бари; Барча кучлар узра уқувсиз раҳбар, Тубсиз хаёлпараст, мағлуб ва хаста, Тарки тарк этмаган илҳом дастидан. Шунинг учун қисқа умр кўрамиз, бизлар, Ўткинчи симметрия, гўзал бир нақш, Ўша синчков кулол бармоғи остидан.

Ушбу шеър дастлаб „Леттрес д'ун Солдат“ (1918) шеърий туркумининг ВИИ бўлими таркибида бўлган. Кейинчалик у алоҳида ажратилиб, „Негатион“ номи билан „Ҳармониум“ тўпламининг иккинчи нашрига киритилган. Адабиёцҳунос Милтон Бейц (Милтон Батес) фикрича, бу шеърда Фриэдрич Ниэтзсченинг „Зардушт шундай деган“ (Тҳус Споке Заратҳустра) асари таъсири акс этган бўлиши мумкин. Шеърдаги Худонинг уқувсиз, қўпол кулол сифатидаги образи Зардуштнинг охирги папа билан олиб борган мулоқотини ёдга солади — ушбу асарда ҳам Худога худди шундай таъриф берилган.

„Ҳармониум“ тўпламидаги Стивенснинг Ницҳе ижодидан илҳомланиб ёзган яна бир шеъри — „Тҳе Сурприсес оф тҳе Суперҳуман“ (Суперодамнинг сюрпризлари) асаридир. Ушбу шеър ҳам тўпламнинг иккинчи нашрига киритилиши учун „Леттрес д'ун Солдат“ туркумидан алоҳида ажратиб олинган.

Ушбу шеър ёвузлик муаммосига (Теодисия масаласига) ечим таклиф қилиши билан эмас, балки ўзига хос кесатиқли пичинг (пичингли юмор) ҳамда анъанавий шеърият қоидаларига зид бўлган „Ҳи!“ (Салом!) дея хитоб қилиниши билан ажралиб туради.