Nejd lahjasi

Араб тилининг Неждий (Нежд) лаҳжаси (араб. اللهجة النجدية‎) Саудия Арабистонининг марказий қисмидаги Нужд аҳолиси гапирадиган араб тилининг туридан биридир. Неждий шеваси қадимги араб шеваларининг авлоди. Бу лаҳжада 9 миллион 870 минг киши сўзлашади, шундан Саудия Арабистонида 8 миллион, Ироқда 900 минг, Сурияда 500 минг ва Иорданияда 50 минг киши.

Исломгача бўлган даврда қадимги араб тилининг шарқий шева гуруҳлари Нежд ҳудудида, Ҳижознинг айрим ҳудудларида ва Форс кўрфази соҳилларида тарқалган. Араб филологлари ва аксарият ғарб олимлари араб шеърий тилининг келиб чиқишини Нежддаги бадавий қабилалар билан боғлайдилар. Арабларнинг исломгача бўлган шеърияти Нежднинг шарқий шевалари асосида ривожланди.

Неждий диалектлари орасида: шимолий Нежд шеваси (бану холид, зафир, шаммари, марказий нажд шеваси ('ажман, ал-қосим, 'авазим, биша, дўл, ҳуфуф, мутаир, нажрон, рашида, риёз). , судеир, ' утаиба, ёввойи 'Али), жанубий Нежд лаҳжаси (Ал Мурра, Нажрон) ва Неждий бадавийларининг лаҳжалари. Неждий шевада ра (р‎) ҳарфининг қатъий талаффузи худди Қур’он ўқувчилари каби сақланиб қолган. Лам (л‎) ҳарфи, агар ундан олдин қаф (қ‎) ҳарфи бўлса, қатъий талаффуз қилинади. Араб тилининг кўп шеваларидан фарқли ўлароқ, Нежд шеваларида танвин талаффузи сақланиб қолган. Аксарият ҳолларда каф (к‎) ҳарфи қ, каф ҳарфи эса икки хил — г ва дз каби талаффуз қилинади. Дад (ض‎) ҳарфи за (ظ) ҳарфи билан бир хил талаффуз қилинади.

Адабиётлар

А. Г. Белова. Араб тилининг тарихий морфологияси: Исломдан олдинги ёдгорликлардан олинган материаллар асосида. — Шарқ адабиёти, 1994. — С. 18. — 206 б. — ИСБН 9785020167957. О. И. Редкин. Араб периферик лаҳжалари: Ҳадрамаwт шеваси. — Санкт-Петербург университети нашриёти, 2003. — С. 19, 163-164. — 245 б.

Ҳаволалар

ҳттпс://ру.м.wикипедиа.орг/wики/%Д0%90%Д1%80%Д0%Б0%Д0%Б1%Д1%81%Д0%БА%Д0%Б8%Д0%Б9_%Д1%8Ф%Д0%Б7%Д1%8Б%Д0%БА ҳттпс://боокс.гоогле.кз/боокс?ид=УРНжААААМААЖ