Немис жаноблар клуби (ДҲК) Веймар Республикаси даврида йирик ер эгалари, саноатчилар, банк ходимлари, вазирликларнинг юқори мартабали амалдорлари ва бошқа жамоат арбобларининг уюшмаси эди. Миллий социализм даврида ўз номини немис клуби деб ўзгартирди.

Тарихи

Клубга 1924- йил ноябрда Гейнрих фон Глейхен-Русвурм ва Бодо фон Алвенслебен томонидан асос солинган ва 1924- йил 12- ноябрда ташкил этилган..1924 йил декабр ойида Рейхстаг сайловларидан беш кун ўтгач — Берлин Бристол меҳмонхонасида, Унтер ден Линденда .[1][2]

Лондон жамиятининг буюк инглиз клублари намунаси бўлиб, у бизнес, сиёсат, интеллектуал ҳаёт, маъмурият ва ҳарбий соҳадаги мустақил раҳбарларга фикр алмашиш имкониятини берадиган сиёсий бирлашма бўлиши керак эди. Де-факто у ҳар доим ўзини „консерватив сиёсий юқори синфнинг вакили“ сифатида кўрган. Шунингдек, унинг мақсади Германияда „ марксизмнинг ривожланиши“ нинг олдини олиш эди. Алвенслебен расман эркаклар клуби президенти вазифасини бажарди. Ваҳоланки, клуб котиби ташкилий жиҳатдан ҳам, сиёсий фаолиятда ҳам унинг ҳаракатлантирувчи кучи эди. Иккаласини ўзгарувчан одамлар тегишли бўлган клуб директорлар кенгаши қўллаб-қувватлади.

1920-йилларнинг иккинчи ярмида жаноблар клубининг турли минтақавий филиаллари пайдо бўлди, масалан, Гамбург миллий клуби, Магдебург жаноблар жамияти, Мекленбург жаноблар жамияти ёки Силезия жаноблар жамияти .

ДҲК ўзининг жамоат фаолиятида, хусусан, Артур Моэллер ван ден Бруcк томонидан 1923- йилда "Учинчи Рейх " китобида шакллантирилган ёш консерватив мақсадларга ишора қилди ва уларни Берлиндаги биноларида ва расмий органи Дер Рингда оммавий маърузаларда тарғиб қилди. 1932-йил май ойида эркаклар клуби аъзоси Франц фон Папен бошчилигидаги Папеннинг президентлик кабинети тузилиши билан, ўша пайтда 5000 га яқин аъзоси бўлган клуб Папеннинг „асосий алоқа нуқтаси“ сифатида Германия сиёсатига сезиларли таъсир кўрсатди. Масалан, клубнинг яна бир таниқли аъзоси Вилгелм Фрейхер вон Гайл Рейх ҳукуматига ички ишлар вазири этиб тайинланди.

Бир томондан, Адолф Гитлер аъзолар билан алоқа ўрнатишга ҳаракат қилди, лекин у чап қанот сайловчиларни жалб қилиш учун уларга бир неча бор оммавий равишда ҳужум қилди. 1932- йилда Рейхстаг сайловолди кампанияси чоғида у Ҳерренклуб аъзоларига қарши полемика қилди: "Сиз марксизмга синфий ҳодиса сифатида қарши гапиряпсиз ва сиз ўзингиз энг ёмон синфий ҳодисасиз! "

1933- йилда ассоцация „Немис клуби“ деб ўзгартирилди. Худди шу йили у анъанавий элита ва миллий социалистлар ўртасидаги алоқаларни ривожлантиришга қаратилган Дирксен жамғармасини тузди. Жамғарманинг васийлик кенгаши таркибига Гейнрих Ҳиммлер ва Эрнст Ром каби нацистлар киради.

1934-йилда хорижий оммавий ахборот воситаларида Глейхен ва Алвенслебеннинг Рöҳм қўзғолони пайтида ҳибсга олингани ёки ҳатто қатл этилгани ҳақида нотўғри хабар пайдо бўлди. Аслида, Алвенслебеннинг укаси Вернер фон Алвенслебен 1934- йил июн бир неча кунга ҳибсга олинган. Ушбу миш-мишлар Глеиченни. Дер Ринг " клуби журналида у ва Алвенслебен соғлом ва эркин эканликларини эълон қилган раддияни нашр этишга ундади.[3]

Сўл-либерал доираларда ва баъзи анти-нацист зиёлилар томонидан, шунингдек, чет элда клуб асосан реаксион уюшма сифатида кўриб чиқилди ва унинг иши даҳшатли деб баҳоланди. Масалан, ёзувчи Томас Манн клуб раҳбарларини „қашшоқлик юрак стимулятори“ деб таърифлаган.

Клубда Улрих фон Хасселл, Карл фон Жорданс ва Курт фон Плеттенберг каби эркаклар ҳам бор эди, улар кейинчалик Гитлерга қарши консерватив қаршиликнинг бир қисмига айландилар. 1944- йилда эса клуб тарқалди.

1946-йил 30-майда Германиядаги Британия Ҳарбий Ҳукумати 31-сонли Фармони билан Фармонда кўрсатилган айрим ташкилотларнинг аъзолари номзод бўлиш ҳуқуқидан маҳрум этилиши тўғрисида қарор чиқарди. Ушбу фармонда санаб ўтилган ташкилотлар орасида немис жаноблар клуби ҳам бор эди. 1945- йилдан кейин Берлиндаги собиқ клуб биноси Културбунд томонидан Германиянинг демократик янгиланиши учун „Клуб дер Културмачер Ёханнес Р. Бечер“ сифатида ишлатилган.

Эркаклар клубининг собиқ аъзоси ва Силезия эркаклар жамиятининг асосчиси Фритз Гюнтер фон Цҳиршки Иккинчи жаҳон урушидан кейин клубга „тарихшуносликда жуда катта аҳамият берилган“ деб ҳукм қилди: 1932- йилгача, биринчи Папен кабинети пайдо бўлгунга қадар. Ташкил этилган, эркаклар клубининг кенг жамоатчиликка маълум эмас эди. [Ва] 1933- йилда у [яна] […] жамоатчилик қизиқишини йўқотди. Цчиршкининг сўзларига кўра, клуб сиёсатда „ҳеч қачон ҳал қилувчи таъсирга эга бўла олмади“.[4]

аъзолари

адабиёт

  • Андрé Постерт: Партияларнинг танқидидан парламентдан ташқари мухолифатгача. Веймар Республикасидаги ёш консерватив клуб ҳаракати ва унинг Миллий социализм остида тарқатиб юборилиши . Номос, Баден-Баден 2014, ИСБН 978-3-8452-4933-9
  • Манфред Счоэпс: Немис эркаклар клуби. Веймар Республикасида ёш консерватизм тарихига қўшган ҳиссаси, дисс. Эрланген-Нюрнберг 1974 (Генрих фон Глеичен-Руßwурм ассоциацияси фаолиятининг аъзолари ва ваколатхоналари рўйхатини ўз ичига олади)

таърифлар

  1. ↑ Мах Ҳилдеберт Боэҳм: Радикалес Орднунгсденкен вом Эрстен Wелткриэг бис ин диэ Бундесрепублик (Ҳамбургер Беитрäге зур Созиал- унд Зеитгесчичте 51), Улрич Преҳн (2013), Сеите 160
  2. ↑ Бундесарчив Кобленз, Р 118/35, Бл. 140
  3. ↑ Эин Дементи, ин: Парисер Тагеблатт вом 8. Жули 1934.
  4. ↑ Фритз Гüнтҳер вон Цчирсчкй: Эриннерунген эинес Ҳочверрäтерс, 1972, С. 59.