Neokonfutsiylik

Ҳокимиятга Ли сулоласи келиши билан неоконфуцийлик янги давлат г'оясига айланган Жамият тараққиёти учун бўлган эҳтиёж "нирвана"га бўлган буддавийлик ё'налиши ва ҳаётга бўлган муносабат каби ечилмаган муам-моларни фаол ва амалий тарзда ечишни талаб қилар эди. Буддавийлик барча фалокатламинг сабабчиси деб э'лон қилинди. Буддавийлик ибодатхоналари қарам деҳқонларидан маҳрум бо'лди ва уларга тегишли ерлар бир неча баробар қисқартирилди. Айнан мана шундай сабабга ко'ра даоцизм ҳам о'зининг тарафдорларидан маҳрум бо'лди (1518 йил Сеулда марказий даоцийлик ибодатхонаси ёпилган). Сеулда ва вилоятларда конфуцийлик мактаблари очилган. Давлат Кенгаши билан бирга давлат маслаҳатчилари Палатаси ҳам жорий этилган бо'либ, унга конфуций олимлари кирган. ХВИ асрда конфуций олимлар шарафига баг'ишланган конфуцийлик ибодатхоналари совонлар ташкил қилинган бо'либ, вақт о'тиши билан улар маҳаллий сиёсий марказларга айланган.

Конфуцийликнинг мавқеи кучайиши натижасида Кореяда ижобий о'згаришлар юз берди. Аввало, қиролга барча итоат қилиши билан бог'лиқ конфуцийлик ме'ёрлари мустаҳкамланди, бу марказлашган давлатнинг муҳим шарти эди. Бошқа томондан, хатоларни э'тироф этиб, уларни тузатиш ё'ли билан камолотга эришиш қироллик оиласига ҳам жорий қилиниши, давлат бошлиг'и томонидан яқинлари ва олимларни ро'йхатга киритиб, бошқарувда янгиликлар жорий этилишига сабаб бо'лди. Корея қироллари халққа қилган мурожаатларида о'з хатоларини бир неча марта тан олган ва улами тузатишга ва'да берган. Корея тарихида қироллик бошқарувини такомиллаштириш борасида олимлар ва амалдорлар о'зларининг таклифларини билдирганлар.

•Фойдаланилган адабиётлар: В.Хан Корея Тарихи-2013