Neron teatri
Нерон театри (лотинча: Тҳеатрум Неронис) — Рим императори Нерон томонидан қурилган хусусий театр. Бино 2020—2023-йилларда Рим махсус археологик назорати томонидан олиб борилган қазишма ишлари натижасида аниқланган қолдиқлар пайдо бўлгунга қадар фақатгина адабий манбалардан маълум бўлган[1].
Жойлашуви
Театр Тибр дарёсининг ўнг қирғоғида, Агер Ватиcанус банки, Катта Агриппина боғида (набираси Неронга мерос бўлиб қолган) Калигула ўз сиркини қурган ҳудудда жойлашган[1]. Унинг қолдиқлари Италия уйғониш даври услубида қурилган Палаззо Делла Ровере ҳовлиси, Борго, Виа делла Cонcилиазионе ва Борго Санто Спирито ўртасидан топилган[1].
Архитектураси
Палаззо делла Ровере ҳовлиси остидан иккита иншоот топилган[1]. Археологлар айвон билан ўралган очиқ ҳовлили бинони ўргана бошлашди[1]. Ғиштларида жойлашган икки бўлакли белгилар сабабли бинолар Жулио-Cлаудиан даврига тегишли дея ҳисобланмоқда[1]. Биринчи тузилма радиуси кириш қисми, зинапоялар ва деворларга эга бўлган ярим доирасимон шаклда қурилган бўлиб, шакли боис томошабинлар учун мўлжалланган театр ўриндиқлари билан бино тузилишини аниқланиши мумкин[1]. Бинонинг декоратив аппаратлар иони ордери, яъни 3 устунли колонна қолдиқларидан маълум бўлишича, оқ рангли мармар билан қопланган ҳамда баъзи ўриндиқларининг устки қисми олтин барг билан қопланган[1]. Иккинчи бино эса биринчисига перпендикуляр бўлиб, иккиламчи функсиялар, жумладан, махсус буюмлар ва кийим-кечакларни сақлаш учун хизмат қилган[1].
Адабиётлар
- Луиги Cаллари. И Палаззи ди Рома (ит). Рома: Уго Софиа-Моретти, 1932.
- Cастагноли, Фердинандо; Cеcчелли, Cарло; Гиованнони, Густаво; Зоccа, Марио. Топографиа э урбанистиcа ди Рома (ит). Бологна: Cаппелли, 1958.
- Паоло Ливерани (2000–2001). "Дуэ ноте ди топографиа ватиcана: ил тҳеатрум Неронис э и топоними легати алла томба ди С. Пиэтро" (ит). Эстратто Даи РЕНДИCОНТИ делла Понтифиcиа Аccадемиа Романа ди Арчеологиа ЛХХИИИ. ҳттпс://www.аcадемиа.эду/21644883.