Ziyosfera

Never Let Me Go

Невер Лет Ме Го ("Мени қўйиб юборма") — асли япониялик бўлган британ ёзувчиси Казуо Ишигуронинг 2005-йилдаги романи. 2005-йилги Букер мукофоти ва 2006-йилги Артур Кларк мукофотига номзод бўлган. Тиме журнали бўйича йилнинг энг яхши романи, журнал талқинига кўра 1923-йилдан 2005-йилгача инглиз тилидаги энг яхши 100 та роман рўйхатига киритилган[1]. Тҳе Гуардиан бўйича ХХИ асрнинг 100 та энг яхши китоблари рўйхатида тўртинчи ўринни эгаллаган[2]. 2007-йилда Л. Мотйлев таржимаси асосида рус тилида нашр этилган.

Гарчи роман илмий фантастика элементларини ўз ичига олган бўлса-да, у илмий фантастика асари сифатида намойиш этилмаган.

2010-йилда романнинг филмга шакли чиқди. Режиссёр Марк Романек ва бош ролларни Кери Муллиган, Андреw Гарфиэлд ва Кеира Книгҳтлей ижро этган.

2022-йил май ойида ФХ Казуо Ишигуро[3] нинг шу номли романи асосидаги сериал устида ишлаётгани маълум бўлди.

Мазмуни

Роман 30 ёшлардаги Кет Х. (Кати Х.) исмли аёлнинг хотиралари, ғайриоддий мактаб-интернатдаги болалиги ва кейинги катта ҳаёти ҳақида. Роман воқеалари 1950-йилларда бошланган трансплантация учун тирик орган донорларини яратиш учун одамлар клонланаётган ХХ аср охиридаги антиутопик Буюк Британияда кечади. Кети ва унинг интернатдаги дўстлари ана шундай донорлар ҳисобланади. Донор бўлишдан олдин уларнинг барчаси озми-кўпми узоқ вақт „ёрдамчи“ сифатида ишлайди, аллақачон донорга айланганларга ғамхўрлик қилади ва қўллаб-қувватлайди. Ишигуронинг бошқа асарларида бўлгани каби, ҳақиқат дарҳол аниқ бўлмайди ва аста-секин, ишоралар орқали очилади.

Роман уч қисмга бўлинган. Биринчиси Кетининг болаликдаги мактаб-интернати Хайлшамда бўлиб ўтади. Мактаб ўқитувчилари („қўриқчилари“) болаларни („ўқувчиларни“) турли шаклларда ижодкорлик билан шуғулланишга ундайдилар, гарчи бунинг якуний мақсади ўқувчиларга номаълум бўлсада. Энг яхши асарлар китобда фақат Мадам номи билан танилган аёл томонидан танлаб олинади ва Хайлшамдан олиб кетилади. Умумий фикрга кўра, улар маълум бир Галереяда намойиш этилади. Хайлшамнинг ғайриоддийлиги қўшимча равишда тез-тез тиббий кўрикдан ўтиш, ўқувчиларнинг соғлиғи учун деярли параноид тарзда ташвиш ва ташқи дунёдан, шу жумладан ота-оналарнинг ва умуман, ўқувчилар қариндошларининг умуман йўқлиги орқали аниқланади. Шунга қарамай, уларнинг ўзлари мактаб-интернатнинг ғайриоддийлигини кўрмайдилар.

Романдаги деярли барча муҳим қаҳрамонлар Хайлшамда вояга етган. Бу ерда Кетидан, етарли тарзда камтар ва романтик табиатли Томми, ўқувчилар жамоасига унчалик тўғри келмайдиган, айниқса болалигида ва ўз тенгдошлари орасида етакчи ҳамда экстроверт Рутдан ўзига хос учбурчак шаклланган.

Иккинчи бўлимда ўқувчилар, ҳозир ўғил-қизлар Хаилшамни тарк этиб, турли муассасаларда тугайди. Китобнинг бош қаҳрамонлари биргаликда Коттежларга борадилар, у ерда улар ташқи дунё билан танишишни бошлайдилар ва хоҳлаган нарсани қилиш учун деярли тўлиқ эркинликка эга бўлишади. Учинчи қисмда Кети ёрдамчига, Томми ва Рут эса донорга айланишади, улар қисқа вақт давомида ёрдамчи бўлишган. Бир мунча вақт ўтгач, Кети (баъзида донорларни танлашга рухсат берилади) Рутнинг ёрдамчисига айланади ва у тугатгандан сўнг (яъни органларни йиғишдан кейин вафот этган) Томмига ғамхўрлик қилади. Руфнинг сўнгги эътирофлари ва тилакларидан сўнг улар ошиқ бўлиб, Мадамни топиб, зиёрат қилишади. Бу ерда ниҳоят улар Хайлшамда нега ижодкорликка бунчалик аҳамият берилганини билиб олишди: қўриқчилар клонларнинг ҳам руҳи борлигини исботламоқчи бўлишди. Кети ва Томми Хейлшам клонларнинг тақдирини яхшилаш ва, эҳтимол, тиббий материалнинг руҳсиз манбалари сифатида жамиятнинг уларга бўлган муносабатини ўзгартириш учун тажриба эканлигини тушунишади. Бироқ, сиёсий муҳитнинг ўзгариши туфайли эксперимент муваффақияциз тугади, Хайлшам ёпилди ва клонлар ҳеч қандай ҳуқуққа эга бўлмадилар ва уларнинг барчаси яна оғир шароитларда „ўстирилди“. Роман Томмининг ўлими ва Кетининг келажакдаги донор сифатида тақдирини тан олиши ва охир-оқибат эрта ўлим билан якунланади.

Романнинг номи Хайлшамдаги кассетаси Кети билан тугайдиган америкалик қўшиқчи Жуди Бриджуотернинг қўшиғи номи билан бир хил.

Асосий мавзулар

Эркин ирода тушунчаси, қандайдир тарзда ўзининг якуний тақдирини ўзгартириш қобилияти романдаги қаҳрамонларнинг ҳеч бири томонидан ҳеч қачон ҳисобга олинмайди. Бу концепциянинг тўлиқ йўқлиги уни китоб учун муҳим қилади. Қаҳрамонлар қисман ўзгаришларга озгина уринишади, баъзи донорлар ҳам жуда тез тугаш эҳтимолидан норози эканликлари (масалан, иккинчи кесишдан кейин) ва охирги бобда Томмининг ҳиссий портлаши саҳнаси кўрсатилган. кечикишларнинг йўқлиги ҳақида билиб олганидан кейин умидсизлик. Бошқа кўплаб дистопияларда бўлгани каби, Ҳаилшамда ҳам „жимлик“ қўлланади, яъни ўқувчиларга ёлғон гапирилмайди, лекин ҳамма нарсани, айниқса уларнинг мақсадини айтмайди.

Романни ижтимоий тенгсизлик шароитида пассивлик натижалари, шунингдек, жамият олдидаги бурч ва " бурч "ни сўзсиз қабул қилишнинг тасвири сифатида талқин қилиш мумкин. Бироқ, муаллифнинг ўзига кўра, китоб инсон ҳаётининг умумлаштирилган метафораси сифатида яратилган. Бош қаҳрамоннинг хотиралари оддий одамнинг ҳаётини тўлдирадиган бир хил қувончлар, ташвишлар, умидлардан иборат. Қаҳрамонлар тез сур’атлар билан ўзларига ҳар қандай одам учун универсал бўлган саволларни беришга ва уларга жавоб беришга мажбур бўлишади. Тизим улар учун тайёрлаб қўйган тақдирдан қочиш, қочиш ғояси қаҳрамонлар учун шунчаки ақлга сиғмайди, чунки улар буни техник жиҳатдан қила олмайдилар. Китоб қаҳрамонлари учун хайр-эҳсон оддий одамлар учун ҳаётнинг охирида ўлим муқаррарлиги билан бир хил ҳақиқатдир. Ишигуро инсон севгиси ва дўстлигининг ташқи шароитларга қарамай пайдо бўладиган кучини Кети хотиралари орқали кўрсатади.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Алл Тиме 100 Новелс“ (инглизча). Тиме (16-октабр 2005-йил). 6-январ 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-май 2010-йил.
  2. ↑ „Тҳе 100 бест боокс оф тҳе 21ст cентурй“ (инглизча). Тҳе Гуардиан (21-сентабр 2019-йил). 6-декабр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-октабр 2021-йил.
  3. ↑ „По роману Кадзуо Исигуро "Не отпускай меня" снимут сериал“ (русча). риа.ру. 17-май 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-май 2022-йил.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Never_Let_Me_Go" dan olindi