Neyromarketing
Нейромаркетинг — бу маркетинг, когнотив психология ва нейрофизиология соҳасидаги ишланмалардан фойдаланган ҳолда харидорларнинг хулқ-атворини унга таъсирини ва ушбу ҳиссий ва хулқ-атвор реаксияларини ўрганиш усуллари тўплами.
Нейромаркетингнинг мақсади истеъмолчининг хоҳиш-истакларини улар тўғрисида маълумот олишнинг субектив усулларидан фойдаланмасдан обектив равишда аниқлаш усулларини излаш, шунингдек, реклама хабарларини истеъмолчини уларни амалга оширишдан олдин сотиб олишга кўндирадиган тарзда шакллантиришдир[1].
Усуллари
Нейромаркетингда истеъмолчининг маҳсулот/дизайн/рекламага муносабатини аниқлашга ёрдам берувчи кўплаб усуллардан фойдаланилади. Мана, уларнинг баъзилари:
- одамнинг юрак қон-томир тизимини кузатиш (томир уриши, қон босим, томирлар тонусини ўлчаш);
- терининг электр қаршилигини ўлчаш (юқори даражадаги терлашни фарқлаш учун);
юз мушаклари қисқаришини назорат қилиш;
- айтрекинг (нигоҳ йўналиши, қорачиқ ҳажмининг ўзгариши ва нигоҳнинг қадалиб туриш давомийлигини рўйхатга олиш). Айтрекинг одамнинг у ёки об’ектга эътибор қаратиш даражаси ҳамда ҳиссий ҳолатини аниқлашга ёрдам беради[2].
Тарихи
„Нейромаркетинг“ атамасининг ўзи расман 2002-йилда Роттердам Эрасмус Унверситети профессор Эйл Смидц томонидан киритилган. Бу сўз билан у неврология ва нейроимагинг технологиясининг тижорат қўлланишини, мия харитасини тасвирлашга қарор қилди. Ўзининг инаугурация нутқида Смидц нейромаркетингнинг мақсади „мия жараёнларини тўғридан-тўғри ўлчаш орқали истеъмолчи ва маркетинг стимулларига муносабатини яхшироқ тушуниш“ ва „мия реаксиясини ўрганиш орқали маркетинг усулларини самарадорлигини“ ошириш эканлигини айтди[3].
Нейромаркетинг воситалари
Истеъмолчи қарорларини қабул қилиш ва хатти-ҳаракатларини ўрганиш учун ишлатиладиган кўплаб истеъмолчи неврология воситалари мавжуд. Одатда, истеъмолчи неврологияси воситалари ҳаётий физиологик функцияларни (масалан, юрак уриши, нафас олиш тезлиги, қон босими) ва рефлексларни (масалан, кўзни фиксация қилиш, ўқувчиларнинг кенгайиши, юз ифодасини) ўлчаши мумкин бўлган асбобларни ўз ичига олади. Ушбу воситалар маркетинг стимулларига таъсир қилганда таассуротлар, реакциялар (масалан, ижобий, салбий) ва ҳиссий реакциялар (масалан, ижобий, салбий) ҳақидаги маълумотларни очиб беради Истеъмолчи неврология воситалари, шунингдек, функционал магнит каби мия фаолиятини реал вақтда ўлчаш имконини беради. резонанс томография (фМРИ) ва электроэнсефалограмма (ЭЭГ). Истеъмолчи неврологияси воситаларини ўлчовлар турига қараб учта тоифага бўлиш мумкин: (1) ўз-ўзидан ҳисоботлар ва хатти-ҳаракатлар, (2) физиологик ва (3) нейрофизиологик. Ҳозирги вақтда истеъмолчи неврологиясини тадқиқ қилишда фойдаланиладиган воситалар ЭЭГ, фМРИ, фНИРС, ЭКГ, ЭТ, ГСР ва феРС. ЭЭГ истеъмолчи неврологияси тадқиқотида энг кўп қўлланадиган воситадир.
Фойдаланиш соҳалари
Нейромаркетинг алоқаларида 4 та усул қўлланади:
Нейромаркетинг усуллари эмоционал реаксияни қайд этиш, эътиборни, ҳиссий реаксияларни, хотирани, стрессни ва миянинг бошқа функсионал ҳолатларини ўрганиш учун ишлатилади. Нейромаркетинг тадқиқотлари субектив томонидан реклама роликлари, веб-сайтлар, филмлар, товарлар, таниқли шахсларнинг тасвирларини эмоционал ва когнитив баҳолаш характерини очиб беради.
Манбалар
- ↑ ҳттпс://ру.м.wикипедиа.орг/wики/%Д0%9Д%Д0%Б5%Д0%Б9%Д1%80%Д0%БЕ%Д0%БC%Д0%Б0%Д1%80%Д0%БА%Д0%Б5%Д1%82%Д0%Б8%Д0%БД%Д0%Б3 Рус тилидаги Wикипедиадан таржима қилинган
- ↑ ҳттпс://www.норма.уз/оз/бизнинг_шарҳлар/нейромаркетинг_эки_ҳаридор_миясини_қандай_забт_этиш_мумкин
- ↑ {веб манбаси |аутҳор1=Мосин Константин Василевич |титле=Нейромаркетинг ёки харидор миясини қандай забт этиш мумкин |wебсите=НОРМА |аccессдате=8-апрел 2023-йил |дате=27-феврал 2018-йил}
Ҳаволалар
- „Эволутион анд Мемес: Тҳе ҳуман браин ас а селеcтиве имитатион девиcе“: артиcле бй Сусан Блаcкморе.
- Сусан Блаcкморе: Мемес анд „темес“, ТЕД Талкс Фебруарй 2008
- Бранд наме псйчологй; Ҳоw бранд наме псйчологй триггерс cустомер энгагемент.
- А бриэф абоут неуромаркетинг бй Шашира ҲП (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-02-25 санасида архивланган)