Нгуен Кҳоа Диэм (Нгуен Хай Дуонг номи билан ҳам танилган; 1943 -йил 15-апрелда туғилган) — ветнамлик шоир ва сиёсатчи. Сиёсий бюро аъзоси , Партия Марказий Қўмитасининг котиби, ИХ муддатда Марказий Қўмитанинг фикр ва маданият бўлими бошлиғи; Ветнам 10-Миллий Ассамблеяси депутати, Маданият ва ахборот вазири (ҳозирги Маданият, спорт ва туризм вазирлиги). Ханой миллий таълим университети битирувчиси[1].

Ҳаёти

Нгуен Кҳоа Диэм Тҳуа Тҳиэн Ҳуэ провинсияси, Пҳонг Диэн тумани, Пҳонг Ҳоа коммунаси, Диэм қишлоғида туғилган. Унинг туғилган отаси журналист Хай Триэу, мандарин Нгуен Кҳоа Дангнинг авлоди[2] асли Ан Дуонгдан (собиқ Хай Дуонг провинсияси, ҳозирги Хай Пҳонг)[3]. Туғилган шаҳри: Ан Cуу қишлоғи, Тҳуй Ан коммунаси, Ҳуэ шаҳри, Тҳуа Тҳиэн Ҳуэ вилояти.

Нгуен Кҳоа Диэм ёшлигида қишлоқда таҳсил олган. 1955-йилда жанубий талабалар мактабида ўқиш учун Шимолга кетди.1964-йилда Пҳам Тиэн Дуат ва Ле Анхуан билан тенгдош бўлган Ханой Миллий Таълим Университетини тамомлаган[4].

Шундан сўнг Ҳуэ талабалар ҳаракатида ишлаш учун жанубга кетди,армияга қўшилди.1975-йилгача Жанубий Ветнамни озод қилиш миллий фронти базасини қурди, газеталар ёзди, шеърлар ёзди. Нгуен Кҳоа Диэм бир вақтлар Тҳуа Пҳу қамоқхонасида сақланган. 1968-йилдаги Тет ҳужумида у озод қилинди ва фаолиятини давом эттирди. Бу вақтда Нгуен Кҳоа Диэм эндигина шеър ёзишни бошлади[4].

Нгуен Кҳоа Диэм 1975-йилда Ветнам Ёзувчилар уюшмасига аъзо бўлди. 1975-йилдан кейин Коммунистик ёшлар иттифоқига аъзо бўлди; Бин Три Тҳиэн санъат уюшмаси раиси, Тҳуа Тҳиэн Ҳуэ вилоят партия қўмитаси котибининг доимий ўринбосари. У Ветнам Ёзувчилар уюшмаси Ижроия қўмитаси аъзоси эди, ИИИ давр. 1994-йилда Нгуен Кҳоа Диэм Ханойга бориб , Маданият ва ахборот вазири ўринбосари лавозимида ишлаган . 1995-йилда Ветнам Ёзувчилар уюшмасининг бош котиби этиб сайланди, муддат В[2][5].

1996-йилда Ветнам Коммунистик партиясининг 8-Миллий Конгрессида Нгуен Кҳоа Диэм Марказий Қўмита аъзолигига сайланди. У Ветнам Социалистик Республикаси Миллий Ассамблеясининг аъзоси, 1996-йил ноябридан бери Маданият ва ахборот вазири[6]. 2001-йилда Ветнам Коммунистик партиясининг 9-Миллий Конгрессида Нгуен Хоа Диэм Сиёсий бюро аъзоси , Марказий Қўмитанинг котиби, Марказий Қўмитанинг фикр ва маданият бўйича бошлиғи (2001 — 2006) бўлди[2].

Фаолияти

  • Сигнал
  • Ўрмон ёнғин печкаси
  • Оёқ товушлари — Чироқлар
  • Нафрат фони
  • Пҳу Ванг оқ қум
  • Пешиндан кейин Хуонг Гианг
  • Вақт қуши
  • Майдаланган товуқ, карнай ва қурол
  • Шаҳар атрофидаги ер (1973)
  • Интилишлар кўчаси (1974)
  • Иссиқ оловли уй (1986)
  • Шеър Нгуен Кҳоа Диэм (1990)
  • Челик эшик (1972)
  • Эр ва интилиш
  • Мактаб қўшиқ
  • Мамлакат
  • Америка душмани
  • Жаноб Туонгга
  • Cé Геваранинг визуализацияси
  • Деноумент
  • Азиз осмон
  • Онасининг орқасида катта чақалоқларнинг бешиклари
  • Ўчириш
  • Салом
  • Мовий йўлда
  • А Доидаги баҳор
  • Бахтли кун
  • Бренд ҳақида ўйлаб кўринг
  • Шеърнинг шляпасига тикилиб турган қиз
  • Амаки қаерга борарди
  • Носталжи
  • Декабр Ҳонг Труонгда
  • Онамнинг олдига боринг
  • Қиш охирида хайрлашинг
  • Севги ҳақида қўшиқ
  • Мен яна шу йўлдан кетяпман
  • Дарё тоғида
  • Нимадан берасиз?
  • Ёшлик безовта
  • Эркаламоқ
  • Яшил тог 'сояси
  • Йўлда
  • Она ва мева

Чоп этилган тўпламлар

  • Челик эшик (имзоланган, 1972)
  • Шаҳар атрофидаги ер (шеърлар тўплами, 1973)
  • Истак йўли (Узоқ қўшиқ, 1974) 9 боб
  • Иссиқ оловли уй (шеър, 1986)
  • Нгуен Кҳоа Диэм шеърияти (1990)
  • Сукунат (шеър, 2007)

Мукофотлар

  • "Илиқ оловли уй" шеърлар тўплами учун Ветнам Ёзувчилар уюшмасининг мукофоти[5].
  • "Сукунат" шеърлар тўплами учун Қадимги пойтахт санъати ва адабиёти мукофоти (Б мукофоти) — 2010[7].
  • Адабиёт ва санъат бўйича Давлат мукофоти[8].

Манбалар

  1. ↑ Тҳанҳ Тùнг. „Нгуйễн Кҳоа Đиềм: Кҳôнг có cуộc чиếн đấу нàй чưа чắc тôи đã лàм тҳơ“. Тиềн Пҳонг (2015-йил 29-апрел). 2016-йил 31-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 22-октябр.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Тҳео Бáо Вăн нгҳệ. „Бảн сао đã лưу трữ“ (тиếнг Виệт, Энглиш). Бáо đиệн тử Đảнг Cộнг сảн Виệт Нам (2009-йил 17-ноябр). 2009-йил 26-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-ноябр.
  3. ↑ Нҳà тҳơ Нгуйễн Трọнг Тạо. „Бảн сао đã лưу трữ“ (тиếнг Виệт). Бáо ВиэтНамНет (9/02/2005 (гмт+7)).
  4. ↑ 4,0 4,1 „Тиểу сử Нгуйễн Кҳоа Đиềм“. 2011-йил 10-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-ноябр.
  5. ↑ 5,0 5,1 Мạнг Тҳи cа Виệт Нам. „Бảн сао đã лưу трữ“ (тиếнг Виệт). Мạнг Тҳи cа Виệт Нам. 2010-йил 16-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 3-июн.
  6. ↑ Вăн пҳòнг Чíнҳ пҳủ. „Бảн сао đã лưу трữ“ (тиếнг Виệт, Энглиш). Cổнг Тҳôнг тин đиệн тử Чíнҳ пҳủ. 2010-йил 11-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-ноябр.
  7. ↑ П.В. „Бảн сао đã лưу трữ“. Тҳể тҳао & Вăн ҳóа Онлине (2010-йил 28-январ).
  8. ↑ Сáч гиáо кҳоа Нгữ вăн 12, Бàи Đấт нước, транг 118.


Ҳаволалар