Nguyen Phu Trong
Нгуен Пҳу Тронг (ветнамча: Нгуйễн Пҳú Трọнг. 1944-йил 14-апрел, Ханой, Франсия Ҳиндихитой - 2024-йил 19-июл) — Ветнамлик сиёсат ва давлат арбоби. 2018-йил 23-октабрдан [1] 2021-йил 5-апрелгача [2] Ветнам президенти бўлган.
2006–2011-йилларда Ветнам Миллий Ассамблеяси раиси бўлган, кейинчалик 2011–йил 19-январдан Ветнам коммунистик партияси Марказий қўмитаси бош котиби этиб сайланган [3] .
Биографияси
1944-йил 14-апрелда Ханой шаҳрида туғилган. 1967-йилда Ханой университетининг филология факултетини тамомлаган, 1968-йилда Ветнам коммунистик партиясига аъзо бўлган [4] . 1967–1973, 1976-1980 ва 1983–1996– йилларда Ветнам коммунистик партияси Марказий қўмитасининг назарий ва сиёсий журналида ҳам ишлаган (1991–1996–йилларда „Коммунистлар“ муҳаррири бўлган).
1981-йилда Нгуен Пҳу Тронг Совет Иттифоқига КПСС Марказий Қўмитаси ҳузуридаги ижтимоий фанлар академиясининг партия қурилиши бўйича ихтисослашган аспирантурага юборилди. У ерда 1983-йилда номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган ва тарих фанлари номзоди илмий даражасини олган. 1992-йилда доцент, 2002-йилда Ханой давлат университети профессори номини олган.
1994-йилда Полша Коммунистик партияси Марказий Қўмитаси аъзоси, 1997-йил декабрдан Сиёсий бюро аъзоси этиб сайланган. 1998–2000–йилларда Сиёсий бюрода мафкура, маданият ва маориф масалаларига раҳбарлик қилган, 1998–2006–йилларда ВКП Марказий Қўмитаси раисининг ўринбосари (1998–2001) ва назарий комиссиясининг назарий ВКП ишларига масъул бўлган. (2001-2006) [5]. 2002-йил май ойидан Миллий Ассамблея аъзоси этиб тайинланган.2000-йил январидан 2006-йил июнигача Нгуен Пҳу Тронг ВКП Ханой шаҳар қўмитаси котиби бўлган. 2006-йил 26-июндан 2011-йил 23-июлгача Нгуен Пҳу Тронг Ветнам Миллий Ассамблеяси раиси бўлиб фаолият юритган [6]. 2011-йил 19-январда бўлиб ўтган Ветнам коммунистик партиясининг ХИ қурултойида Ветнам коммунистик партияси марказий қўмитаси бош котиби этиб сайланди. У шунингдек, Ветнам коммунистик партияси Марказий комитети котиблигига раҳбарлик қилган [7] ва Ветнам Марказий Ҳарбий Комиссиясининг раиси ҳам бўлиб фаолият юритган [8].
2013-йил 18-декабрда бўлиб ўтган Халқ милициясининг 69-Республика конференсиясида Нгуен Пҳу Тронг халқ милициясидан вазиятни назорат қилиш, тўғри прогнозлар бериш, партия ва давлат билан самарали маслаҳатлашувлар ўтказишни талаб қилди. Миллий хавфсизликни, шунингдек, барча жабҳалар учун хавфсизликни ишончли сақлаш бўйича тўғри қарорлар қабул қилиш, партия ҳимояси ва мамлакатнинг яқинда қабул қилинган ўзгартирилган Конституциясини амалга ошириш жараёни ҳам муҳофаза қилган [9].
28-декабр куни Марказий ҳарбий комиссиянинг 2013-йилдаги фаолияти сарҳисобига бағишланган конференсияда сўзга чиққан Нгуен Пҳу Тронг таъкидладики 2014-йилда бутун партия, армия ва халқ, сиёсий тизим олдига қўйиладиган вазифалар халқ бирлигини мустаҳкамлаш, учта мақсадни амалга оширишдан иборат: мамлакат мустақиллигини ҳимоя қилиш, давлат суверенитети, ҳудудий яхлитлигини ҳимоя қилиш, социалистик тузумни ҳимоя қилиш, инқилобий ютуқларни ҳимоя қилиш, мамлакат тараққиёти учун сиёсий барқарорлик ва тинчликни сақлаш. „Сиёсий, мафкуравий ва ташкилий жиҳатдан кучли армия яратишни давом эттириш, партия ва халқнинг инқилобий ишига мутлақ садоқат кўрсатиш, жанговар самарадорлик ва сиёсий иродани, белгиланган вазифаларни бажаришда мас’улиятни ошириш зарур. Барча шахсий таркиб ходимлар ва жангчилар маънавий соғлом турмуш тарзини олиб боришлари, қонун ва жамоат тартибига риоя қилишлари, душман кучларнинг режаларига қарши курашишлари керак“ [10] .
2016-йил 27-январда бўлиб ўтган ВКП 12-с’эздида у ВКП Марказий Қўмитасининг Бош котиби этиб қайта сайланди.
2018-йил 23-октабрда Нгуен Пҳу Тронг Ветнам президенти этиб сайланди (у бу лавозимда 21 — сентабрда вафот этган Чан Дай Куангнинг ўрнини эгаллаган). Шарҳловчининг таъкидлашича, Нгуен Пҳу Тронг президент Ҳо Чи Миндан кейин биринчи марта энг юқори партия ва давлатдаги лавозимларни бирлаштирган [11] . (1986-йилда ушбу лавозимни бош котиблик лавозими билан бирлаштирган Ветнам давлат кенгаши раиси Тҳуонг Тийннинг мақоми президентлик лавозимига тенг эмас эди).
Манбалар
- ↑ „Генсек компартии Вьетнама избран новым президентом страны“. 2018-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-октябр.
- ↑ „Парламент Вьетнама избрал Нгуен Суан Фука новым президентом страны“. ТАСС. 2021-йил 5-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-апрел.
- ↑ „Генсеком Компартии Вьетнама избран Нгуен Фу Чонг“ (ру). Фонтанка.ру (2011-йил 19-январ). 2011-йил 22-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
- ↑ „Биограпҳй оф Партй Генерал Сеcретарй Нгуен Пҳу Тронг“ (эн). виэтнамплус.вн. 2015-йил 11-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 12-октябр.
- ↑ „Из Вьетнама с благодарностью“ (ру). клйчков.cом (2011-йил 21-феврал). 2015-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 29-октябр.
- ↑ „Виэтнам cонфирмс неw леадершип“ (эн). ббc.cо.ук (2006-йил 27-июн). 2006-йил 16-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
- ↑ „11тҳ CПВCC Сеcретариат мемберс намед“ (эн). виэтнамплус.вн (2011-йил 9-феврал). 2015-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
- ↑ „Тổ чức трọнг тҳể лễ танг Тҳượнг тướнг Нгуйễн Трọнг Хуйêн“ (ви). вов.вн (2012-йил 27-июн). 2013-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
- ↑ „Генсек ЦК КПВ: необходимо сохранить национальной безопасности во всех ситуациях“ (ру). виэтнам.внанет.вн (2013-йил 28-декабр). 2013-йил 28-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-январ.
- ↑ „Генсек ЦК КПВ принял участие в конференции Центральной военной комиссии ВС Вьетнама — Иллюстрированный журнал Вьетнам“. 2014-йил 7-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 8-январ.
- ↑ „Путём соседа“. 2018-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-октябр.