Niels Bohr sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  = Niels Bohr
| tasvir                = Niels Bohr.jpg
| tasvir_eni            =
| izoh                  =
| tavallud_sanasi       = {{tugʻilgan sanasi|1885|10|7}}
| tavallud_joyi         = {{tavalludJoyi|Kopengagen}}, Daniya
| vafot_sanasi          = {{vafot sanasi va yoshi|1962|11|18|1885|10|7}}
| vafot_joyi            = {{vafotJoyi|Kopengagen}}, Daniya
| dafn etilgan joyi     =
| istiqomat_joylari     = 
| fuqaroligi            = Daniya
| millati               = 
| sohasi                = 
| ish_joylari           = 
| institutlar           =
| alma_mater            =
| tezis_sarlavhasi      =
| akademik_rahbarlari   = 
| mashhur_shogirdlari   = 
| mashhur_ishlari       =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri = 
| koʻrsatgan_taʼsiri    = 
| mukofotlari           = 
| turmush_oʻrtogʻi      = 
| dini                  = 
| vebsayt               = 
}}
'''Niels Henrik David Bohr''' (7-oktabr 1885 — [[Kopengagen]] – 18-noyabr 1962, Kopengagen) — daniyalik [[yahudiy]] fizik, hozirgi zamon fizikasi asoschilaridan biri. Kopengagendagi Nazariy fizika instituti (Nils Bor instituti) asoschisi (1920) va rahbari; dunyoviy ilmiy maktab tashkilotchisi; 1943—45 yillarda [[AQSh]]da ishlagan. Asosi atomning [[planetar model]]idan, kvant taassurotlardan va Bor postulatiazm iborat boʻlgan atom nazariyasini yaratgan. Bor atomning Bor modelini ishlab chiqdi, unda u elektronlarning energiya darajalari diskret ekanligini va elektronlar atom yadrosi atrofida barqaror [[Orbitalar haqida|orbitalar]]<nowiki/>da aylanishini, lekin bir energiya darajasidan (yoki orbitadan) ikkinchisiga sakrashi mumkinligini taklif qildi. Bor modeli boshqa modellar bilan almashtirilgan bo'lsa-da, uning asosiy tamoyillari oʻz kuchini saqlab qoladi. U bir-birini toʻldiruvchilik tamoyilini oʻylab topdi: obʻektlar oʻzini toʻlqin yoki zarralar oqimi kabi qarama-qarshi xususiyatlar nuqtai nazaridan alohida tahlil qilish mumkin. Bor tafakkurida ham fan, ham falsafada bir-birini toʻldirish tushunchasi hukmronlik qildi. Bor Kopengagen universitetida [[Nazariy fizika]] institutiga asos soldi, hozir Niels Bor instituti sifatida tanilgan, u 1920-yilda ochilgan. Bor fiziklar, jumladan [[Xans Kramers]], Oskar bilan hamkorlik qilgan va ular bilan hamkorlik qilgan. Klein, Jorj de Hevesy va [[Werner Heisenberg|Verner Heisenberg]]. U kashf qilingan Kopengagenning [[Lotin tili|lotincha]] nomidan keyin [[gafniy]] deb nomlangan yangi sirkoniyga o'xshash elementning xususiyatlarini bashorat qildi. Keyinchalik bohrium elementi uning nomi bilan atalgan. Metallar nazariyasi, [[atom yadrosi]] va [[yadro reaksiyalari]] nazariyasiga oid muhim ishlar qilgan. [[Tabiiy fanlar]] falsafasi boʻyicha ilmiy ishlar muallifi. Atom xavfiga qarshi kurashning faol ishtirokchisi. [[Nobel mukofoti]] laureati (1922).<ref>"BOR (Bohr) Nils Xenrik David" ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref><ref>[http://www.nobelprize.org/prizes/physics/1922/bohr/biographical/ Niels Henrik David Bohr Biographical]</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{Fizika boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari}}

{{DEFAULTSORT:Bohr, Niels}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]]
[[Turkum:Daniyalik fiziklar]]


{{scientist-stub}}