Nigmatulla Yenikeyev
Нигматулла Салимгараевич Еникеев (1893-йил, Уфа вилояти Белебеев тумани Янги Каргала қишлоғи — 1971-йил, СССР Ўзбекистон ССР Фарғона вилояти) совет ҳарбий қўмондони, сиёсий ходим, бригада комиссари.
| Нигматулла Еникеев | |
|---|---|
| Таваллуди |
1893-йил Уфа вилояти Белебеев тумани Янги Каргала қишлоғи |
| Вафоти |
1971-йил СССР Ўзбекистон ССР Фарғона вилояти |
| Фуқаролиги |
СССР Россия |
| Хизматдаги йиллари |
1914-йил 1919—1017-йиллар |
| Унвони | бригада комиссари |
| Жанг/уруш |
Биринчи жаҳон уруши Россия Фуқаролар уруши |
Биографияси
Нигматулла Еникеев 1893-йилда Уфа вилояти Белебеев тумани Янги Каргала қишлоғида деҳқон оиласида таваллуд топган. Оренбургдаги Ҳусайния мадрасасида таҳсил олган.
Россия Империяси армиясидаги хизмат
Еникеев 1914-йилдан Россия Империяси армиясида хизмат қилган. Кейинчалик Белебейдаги 152-захира пиёдалар полкида отряд бошлиғи, взвод командири ўринбосари лавозимларида ҳам хизмат ўтаган. Армиядаги фаоллиги ва жасорати учун катта унтер-офицер лавозимига кўтарилган.
Ишчилар ва деҳқонлар Қизил Армиясидаги хизмати
Енекеев Октабр инқилобидан кейин Белебеев туман кенгашига сайланади.
1918-йилда Перм вилояти мусулмонлар комиссарлиги аъзоси сифатида Перм шаҳридаги Қизил Армия мусулмон отрядлари, батайлонлари ва 21-мусулмон отишма полкини[1] шакллантиришда иштирок этади.
1919-йилнинг март ойида Совет Иттифоқи Коммунистик Партияси сафига қўшилиб, Қизил Армия сафида кўнгилли аскар сифатида рўйхатдан ўтади ва шарқий фронтнинг 1-чи армияси Инқилобий уруш кенгаши сиёсий қисми мусулмонлар бўлими ходими этиб тайинланади.
1919-йил август ойидан 1920-йил сентябр ойигача — 1-Волга татар милтиқ бригадасининг сиёсий бўлими бошлиғи. Кейинчалик, Бухоро Халқ Совет Республикаси Халқ Ҳарбий Назорати Сиёсий бошқармаси бошлиғи.
1921-йил — Москвадаги И. В. Сталин номидаги Шарқ меҳнаткашлари коммунистик университетида ўқитувчи.
1923—1926-йиллар — Қозондаги марказий туркий ҳарбий-сиёсий мактаб[2] бошлиғи ва комиссари.
1936-йилда Болшевикларнинг Бутуниттифоқ Коммунистик партияси Марказий Қўмитаси қошидаги икки йиллик марксизм-ленинизм курсларини тамомлайди ва М. В. Фрунзе номидаги Омск ҳарбий мактабининг комиссари ва сиёсий бўлими бошлиғи этиб тайинланади.
Ҳибсга олиниши ва оқланиши
Енекеев 1937-йил 22-декабр ойидан[3] 1939-йилнинг 4-декабргача тергов остига олинади, бироқ кейинчалик ҳарбий трибуналнинг ҳукми билан Волга ҳарбий округи айбловларнинг тўлиқ асоссизлиги сабабли оқланади. 1940-йилда тўлиқ оқланиб, озодликка чиққач, соғлиғининг ёмонлашганлиги сабабли армия сафидан демобилизация қилинади ва кейинги йилларда Ўзбекистонда турли маъмурий ва хўжалик лавозимларида фаолият олиб боради.
Адабиётлар
- Дўзахдан омон қолганнинг эътирофлари[сайт ишламайди] (мавжуд ҳавола)
- Сибирда туғилган. Омск Олий қўшма қурол қўмондонлиги тарихининг саҳифалари А. И. номидаги икки марта Қизил байроқ мактаби. М. В. Фрунзе — Омск, Омск китоб нашриёти. 1987-йил
- Омск кадет корпуси : тарих ва замонавийлик / Басаэв Виктор Романович. — Омск: Омск матбуот уйи, 2003-йил. — ИСБН 5-86849-251-Х
- Омск олий умумқўшин қўмондонлик мактаби ўзининг 180 йиллик мавжудлиги ва ривожланиши учун. Ёш мутахассиснинг маънавий ва касбий шаклланишида Сибир ва Россия олий ўқув юртларининг тарихий анъаналарининг ўрни: (маъруза тезислари). — Омск, 1993-йил.
Манбалар
- ↑ „Мусульманские части РККА“. 2017-йил 16-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 1-май.
- ↑ „Национальные военно-учебные заведения на территории Татарской республики в 1920—1930-е гг.“. 2016-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 13-июн.
- ↑ Исповед пережившего ад[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка