Ziyosfera

Nikkō

Никкō (японча: 日光市, Никкō-ши?) Япониянинг Точиги префектурасида жойлашган шаҳардир. 2020-йил 2-декабр ҳолатига кўра, шаҳарда 36.531 хонадонда ҳисобланган 80.239 нафар аҳоли истиқомат қилган, аҳоли зичлиги эса 1 км2 га 55 кишидан тўғри келган[1]. Шаҳарнинг умумий майдони 1,449,83 квадрат километр (559,78 ми²) га тенг. Бу японияликлар ва халқаро сайёҳлар орасида машҳур жой ҳисобланади. Диққатга сазовор жойларга Токугава сёгунати (Никкō Тōшō-гū) ва унинг набираси Иэмицу (Иэмицу-бйō Таийū-ин) мақбараси ва эрамизнинг 767-йилига тўғри келадиган Футарасан зиёратгоҳи киради. Шунингдек, ҳудудда кўплаб машҳур иссиқ булоқлар (онсен) мавжуд. Шаҳар ҳудудидаги текисликларнинг баландлиги 200 дан 2000 метргача етади[2]. Японларнинг【日光を見ずして結構と言うなかれ】"Никкони кўрмагунингизча, ҳеч қачон „кекко“ деманг" -деган сўзлари „Мен гўзалликдан мамнунман“ деган маънони англатади[3][4].

Никкō

日光市
Шаҳар
Skyline of Nikkō
Nikkō
Байроқ
Nikkō
Герб
Мамлакат Япония
{{{минтақа_тури}}} Канто вилояти
Асос солинган милодий 766-йил
Майдон 1,449.83 км2 (559.78 кв ми)
Иқлим тури нам континентал иқлим
Расмий тил(лар)и япон
Аҳолиси
 (2021-йил 1-октябр)
 76 452
Зичлиги 53 киши/км2
Вақт минтақаси УТC+9:00
Телефон коди 0288-22-1111

Географияси

Никко шаҳар маркази

Никкō жуда катта майдонни эгаллайди (1449,83 км 2) шимоли-ғарбий Точиги қишлоқлари Токио шаҳридан тахминан 140 км шимолда ва Точиги префектураси пойтахти Уцуномия 35 км ғарбда жойлашган. Бу Япониянинг Такаяма ва Ҳамамацудан кейин учинчи йирик шаҳри (ҳудуди бўйича) ҳисобланади.

Шаҳардан Ватарасе дарёси ҳам, Кинугава дарёси ҳам оқиб ўтади. Чузенжи кўли ва Кегон шаршараси, Никко ботаника боғи каби ҳудудлар Никко ҳудудида жойлашган. Шаҳардаги кўплаб тоғлар ва шаршаралар уни гидроэлектр энергиясининг муҳим манбаига айлантирган. Бу ерда мис ва алюминий қазиб олиш конлари, бетон тайёрлаш корхоналари мавжуд

Гарчи Никко Токиога Хоккайдога қараганда анча яқинроқ бўлса ҳам, Никкодаги об-ҳаво шимолий Хоккайдо ороли иқлимига жуда ўхшайди. Бу ҳолатда Никко релефининг баландлиги муҳим рол ўйнайди. Тоғга кўтарилганда ҳаво одатда салқинлашади. Никкода ўртача ҳарорат 7 °C (44 °Ф)[5] энг иссиқ ойдаги ҳарорат 22 °C (72 °Ф) га етади[6], шунингдек, энг совуқ ҳарорат −8 °C (17 °Ф) гача бориши мумкин[7].

Атрофдаги муниципалитетлар

Точиги префектураси

Гунма префектураси

Фукусима префектураси

Иқлими

Никкō нам континентал иқлимга эга (Кöппен Дфб) бўлиб, ёзи иссиқ ва қиши қаттиқ қор ёғиши билан ажралиб туради. Никкода ўртача йиллик ҳарорат 7.2 °C (45 °Ф) ни ташкил этади. Йиллик ўртача ёғин миқдори 2,202 миллиметр (87 ин) бўлиб, энг серёғин ой сентябр ҳисобланади. Августда энг юқори ҳарорат 18.8 °C (66 °Ф) атрофида ва энг паст ҳарорати январда, тахминан −3.9 °C (25 °Ф) бўлади.

Никкōда қайд этилган энг юқори ҳарорат 30.8 °C (87.4 °Ф) ни ташкил этди, бу кўрсаткич 2018-йил 8-августда қайд этилган. Ҳозиргача қайд этилган энг совуқ ҳарорат 1984-йил 15-мартда содир бўлган бўлиб, у −18.7 °C (−1.7 °Ф) эди

Никкō (1991−2020) иқлими
Кўрсаткич Ян Фев Март Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ной Дек Йил
Мутлақ максимал, °C 12,7 14,0 16,7 23,2 16,4 26,8 30,4 30,8 27,6 25,3 19,1 17,2 30,8
Ўртача максимал, °C −0,3 0,6 4,2 10,1 15,3 18,0 22,1 22,9 18,9 13,7 8,6 2,8 11,4
Ўртача ҳарорат, °C −3,9 −3,5 −0,3 5,1 10,3 14,0 18,2 18,8 15,2 9,6 4,4 −1 7,2
Ўртача минимал, °C −0,3 0,6 4,2 10,1 15,3 18,0 22,1 22,9 18,9 13,7 8,6 2,8 11,4
Мутлақ минимал, °C 12,7 14,0 16,7 23,2 26,4 . 26,8 30,4 30,8 27,6 25,3 19,1 17,2 30,8
Ёғингарчилик меъёри, мм 57,5 48,6 108,5 154,4 177,1 228,8 280,5 332,5 409,0 240,9 97,6 58,4 220 286,69
Манба: Япония Метеорология Агентлиги[8][9]

Демографияси

Япония аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[1][10], Никко аҳолиси сони сўнгги 20 йил ичида камайган.

Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±%
1950107,674—    
1960110,468+2.6%
197099,415−10.0%
198097,515−1.9%
199097,859+0.4%
200098,143+0.3%
201090,064−8.2%
202077,661−13.8%

Тарихи

1901-йилги шаҳарнинг диққатга сазовор жойлари харитаси

Шōдō Шōнин (японча: 勝道上人?) томонидан 766-йилда Ринно-жи ибодатхонасини, кейин 784-йилда Чузен-жи ибодатхонасини қурилди. Бу ибодатхоналар атрофида Никкō қишлоғи ривожланган. Никкō Тошҳо-гу зиёратгоҳи 1617-йилда қуриб битказилди ва Эдо даврида бу ҳудудга ташриф буюрувчиларнинг асосий ташриф масканига айланди. Бу шогун Токугава Иэясу дафн этилган жой сифатида машҳур бўлган. Бу вақт ичида Никкōга яқин ҳудудлардан киришни осонлаштириш учун бир қатор янги йўллар қурилди. Никкō шаҳридаги Тошо-гу, Футарасан зиёратгоҳи ва Ринно-жи ҳозир ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган

Меижи даврида Никкō тоғ курорт зонаси сифатида ривожланди ва Японияга ташриф буюрадиган хорижий меҳмонлар орасида машҳур бўлди. Япония миллий темир йўллари Никкōга 1890-йилда Никко линияси қурилиши билан хизмат кўрсатишни бошлади, кейин эса 1929-йилда Никко линияси билан Тобу темир йўли ҳам шаҳар ҳудудидан ўтадиган бўлди.

Никкō 1889-йилда шаҳар сифатида (Камицуга туманининг бир қисми) замонавий муниципалитетлар тизимининг ташкил этилиши билан бунёд этилган. 1954-йилда қўшни Окорогава қишлоғи билан бирлашгандан кейин шаҳар мақомига кўтарилди.

2006-йил 20-мартда Никкō қўшни Имаичи шаҳрини, Ашио шаҳрини (Камицуга туманидан), Фужиҳара шаҳрини ва Курияма қишлоғини (иккаласи ҳам Шиоя туманидан) ўзлаштириб, расман янги ва кенгайтирилган шаҳарга айланишга муваффақ бўлди. Янги шаҳар ҳокимияти собиқ Имаичи мериясида жойлашган; собиқ Никкō мерияси — Никкō шаҳар ҳокимияти эндиликда Никкō сунъий йўлдош идораси сифатида танилган.

Ҳукумат

Никко тўғридан-тўғри сайланадиган мер ва 24 аъзодан иборат бир палатали шаҳар қонун чиқарувчи органи бўлган мер-кенгаш бошқарув шаклига эга. Никкō шаҳрида Точиги префектураси ассамблеясига икки аъзодан қўшиш ҳуқуқи мавжуд. Миллий сиёсат нуқтаи назаридан, шаҳар Япония Диэт қуйи палатасининг Точиги 2-округи таркибига киради.

Иқтисодиёти

Никкō ўзининг тарихий ва гўзал жойлари ҳамда иссиқ булоқ курортлари туризми билан машҳур. Гидроэнергетика ишлаб чиқариш, озиқ-овқат саноати, рангли металлар саноати ҳам иқтисодиётнинг муҳим таркибий қисмлари ҳисобланади.

Никкō Япониянинг Минтақавий жонланишни рағбатлантириш бўйича идораси (Кишида Вазирлар Маҳкамасининг Котибияти) томонидан аҳоли сонининг камайиши билан курашиш учун янги технологияларни ишлаб чиқишга ёрдам берувчи рақамли трансформация/теле -иш инфратузилмасининг „юқори стандарти“ учун тан олинган. Тегишли лойиҳаларга 19,1 миллион ¥ дан ортиқ давлат грантлари берилган[11].

Таълим тизими

Никко шаҳар ҳукумати томонидан бошқариладиган 23 та давлат бошланғич мактаби, 12 та давлат ўрта мактаби ҳамда учта бирлаштирилган давлат бошланғич/ўрта мактабига эга. Шаҳарда Точиги префектураси таълим кенгаши томонидан бошқариладиган учта давлат юқори мактаби фаолият юритади. Префектурада ногиронлар учун битта махсус таълим мактаби ҳам бунёд этилган.

Олий мактаблар:

  • Точиги префектурасининг Никко Меиҳо олий мактаби (японча: жа, 栃木県立日光明峰高等学校?)
  • Точиги префектурасининг Имаичи олий мактаби (японча: жа, 栃木県立今市高等学校?)
  • Точиги префектурасининг Имаичи техника олий мактаби (японча: жа, 栃木県立今市工業高等学校?)

Транспорти

Никконинг рамзларидан бири бўлган Шинкё кўприги.

Темир йўл

ЖР Шарқий йўли — Никко линияси

  • Фубасами — Шимоцуке-Ōсава - Имаичи - Никкō

Тобу темир йўли — Тобу Никко линияси

  • Шимо-Гоширо — Мйōжин — Шимо-Имаичи — Ками-Имаичи — Тōбу Никкō

Тобу темир йўли — Тобу Кинугава линияси

  • Шимо-Имаичи — Даия-Мукō — Ōкува — Шин-Такатоку — Косагоэ — Тобу - Кинугава-Онсен — Кинугаwа-Кōэн - Шин-Фуживара

Яган темир йўли

  • Шин-Фуживара — Рйūōкйō — Каважи-Онсен — Каwажи-Юмото — Юнишигава-Онсен — Накамиёри-Онсен — Камимиёри-Шиобара-Онсенгучи — Ожика-Кōген

Ватарасе Кеикоку темир йўли

  • Ҳарамукō — Цūдō — Ашио — Матō

Магистрал йўл

  • Тōҳоку тезкор йўли — Яита ИC, Яита-Кита ПА
  • Никкō Уцуномия кўчаси — Киётаки ИC, Никко ИC, Имаичи ИC, Досава ИC, Осава ИC
  • Миллий йўналиш 119
  • Миллий йўналиш 120
  • Миллий йўналиш 121
  • Миллий йўналиш 122
  • Миллий йўналиш 352
  • Миллий йўналиш 400
  • Миллий йўналиш 461

Маҳаллий диққатга сазовор жойлар

Никко қишда шаҳар бўйлаб овқат излаб юрадиган маймунлари билан машҳур. Канман юришидаги Жизо Босацу ҳайкаллари. Асосий шаҳардан бир оз ташқарида, маҳаллий аҳоли тез-тез ташриф буюрувчиларга ҳайкалларни сайр қилишларини ва орқага қайтганда уларни қайта санашларини айтадилар. Рақам кўпинча бошқача бўлиб, маҳаллий аҳоли орасида афсонани аҳамиятини оширади. Канмангафучи тубсизлиги — Нантаи тоғининг отилиши натижасида лавадан ҳосил бўлган жой[12]

Спорт

Никко Кирифури скейт маркази

Никкō хоккей бўйича Осиё лигасида Никко Иcе Буcкс ўйинларининг марказий шаҳри ҳисобланади. Никкō Кирифури муз аренасида 2007-йил апрел ойида хоккей бўйича аёллар ўртасидаги жаҳон чемпионати (И дивизиони) бўлиб ўтди.

Шунингдек, бу ерда конкида учиш бўйича мусобақалар ҳам амалга оширилади.

Қардош шаҳарлар билан муносабатлари

Таниқли одамлар

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Никкō Cитй оффиcиал статистиcс“ (японча) (2-декабр 2020-йил). 2022-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-январ 2021-йил.
  2. ↑ „Никко Cитй/Лоcатион, Топограпҳй & Ҳисторй оф Никко Cитй“. Никко Cитй. 2007-йил 27-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-апрел 2008-йил.
  3. ↑ Лоҳн, Стеве. „Шрине оф тҳе Шогун“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (11-сентабр 1983-йил).
  4. ↑ „Никко/Аизу - Чалленгинг“. окатоурс.cом. 2019-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-июл 2019-йил.
  5. ↑ „НИККО, 24-ҳр Авераге Температуре“. wорлдcлимате.cом.
  6. ↑ „НИККО, Авераге Махимум Температуре“. wорлдcлимате.cом.
  7. ↑ „НИККО, Авераге Минимум Температуре“. wорлдcлимате.cом.
  8. ↑ „жа:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）“. ЖМА. Қаралди: 22-март 2022-йил.
  9. ↑ „жа:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）“. ЖМА. Қаралди: 22-март 2022-йил.
  10. ↑ „Никкō популатион статистиcс“ (инглизча) (11-ноябр 2018-йил). Қаралди: 3-январ 2021-йил.
  11. ↑ „地方創生テレワーク交付金の交付対象事業一覧（新規事業)“. 内閣府地方創生推進室 (10-август 2021-йил). Қаралди: 17-сентабр 2022-йил.
  12. ↑ „Абоут Канмангафучи Абйсс – Никко Травел Гуиде | Планетйзе“ (инглизча). Планетйзе. Қаралди: 24-ноябр 2017-йил.
  13. ↑ Киркуп, Жамес. "Обитуарй: Масару Ибука, " Индепендент (Лондон). Деcембер 22, 1997.
  14. ↑ [1] Басебалл-референcе.cом
  15. ↑ [2] (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-11-03 санасида архивланган) Оффиcиал ҳоме паге (японча)
  16. ↑ оффиcиал ҳоме паге(японча)

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Nikk%C5%8D" dan olindi