Никола Иванов (булғорча: Никола Иванов) (1861-йил 2-март, Калофер – 1940-йил 10-сентябр, София) — болгар генерали, Болгария Князлиги мудофаа вазири .

Никола Иванов
General Nikola Ivanov
Асл исми Никола Иванов
Таваллуди 1861-йил 2-март
Калофер, Пловдив, Болгария
Вафоти 1940-йил 10-сентябр
София, Болгария
Фуқаролиги Болгар
Хизматдаги йиллари 1879-1913-йиллар
Унвони Пиёда генерали
Жанг/уруш

Рус-Турк уруши (1877-1878-йиллар) Серб-Болгар уруши

  • Пирот жанги

Биринчи Болқон уруши

  • Адрианопле жанги

Иккинчи Болқон уруши

  • Килкис-Лаҳанас жанги
  • Кресна дараси жанги
Хизмат қилган мамлакати Болгария Князлиги

Санкт-Петербургдаги бош штаб ҳарбий академиясининг биринчи битирувчисидан бири бўлиб, у рус-турк уруши (1877-1878-йиллар) пайтида кўнгилли сифатида жанг қилади. Кейин Иванов 1894-йил 10-майдан 1896-йил 29-ноябргача Болгар армиясининг бош қароргоҳи бошлиғи, кейинчалик 1896-йил 29-ноябрдан 1899-йил 30-январгача уруш вазири бўлади. Биринчи Болқон уруши пайтида Иванов Адрианополдаги муваффақиятли қамал қилишда Болгариянинг Иккинчи армиясини бошқаради. 4-июл куни унинг қўшини иккинчи Болқон уруши пайтида Килкис-Лачанас жангида мағлуб бўлади, бир ой ўтгач унинг қўшинлари иккинчи Болқон уруши якун топганида Кресна дараси жангида қарши турган грек қўшинини тўхтатишга муваффақ бўлади[1].

Биография

Никола Иванов 1861-йил 2-март куни Калофер шаҳрида туғилган. У Габрово шаҳридаги Априлов миллий ўрта мактабида, кейин эса Истанбулдаги Галасарай императорлик лицейида (1875-1877-йиллар) ўқиган. У рус-турк урушида (1877-1878-йиллар) кўнгилли сифатида иштирок этади. Урушдан кейин у Пловдивда қисқача вақт қолади, кейин 1878-йилда София ҳарбий мактабига ўқишга киради. 1879-йил 22-май куни у лейтенант даражасига кўтарилади. Шу йили у Шарқий Румелия милициясида кичик офицер сифатида тайинланади ва 1- ва 2 — Пловдив компаниясида хизмат қилади. 1881-йил 9-феврал куни у биринчи лейтенантга кўтарилади.

У Болгарияни бирлаштиришда иштирок этади. 1885-йил 9-сентябрда у капитан даражасига кўтарилади ва шу куни 4-сонли буйруқ билан Тарново-Сеймен гуруҳининг командири этиб тайинланади.

Серб-Болгария уруши

1885-йилда Серб-Болгария уруши пайтида у ғарбий гуруҳнинг марказий устун бошлиғи учун ишлаган. У 14-15-ноябр кунлари Пирот жангида иштирок этади.

Урушдан кейин 1886-йилда у Княз Александр Батенбергнинг флигел адютанти ва кейинчалик Мудофаа вазирлигининг қурилиш-ташқи бўлимининг бошлиғи этиб тайинланади. 1887-йил 1-апрел куни у маёр даражасига кўтарилади. 1888-йилда у 10-пиёда полкининг командири, 1889-йилда 4-бригада ва 1890-йилда 4-отлиқ полкининг штаб бошлиғи бўлади. 2-август куни у подполковник даражасига кўтарилади. Бундан кейин у армия бош штаби бошлиғининг (1891-1894-йиллар) ёрдамчиси ва кейинчалик бош штабнинг (1894-1896-йиллар) бошлиғи бўлади. 1895-йил 2-август куни у полковник лавозимини қўлга киритади. 1896-йил 17-ноябрдан 29-ноябргача у мудофаа вазирлигининг вақтинча раҳбари бўлган.

Никола Иванов Константин Стоилов (1896-1899-йиллар) ҳукумати мудофаа вазири бўлиб, 4-Преслав пиёда дивизиясини (1899-1903-йиллар) ва 2-Фракия пиёда дивизияси (1903-1907-йиллар) қўмондонлиги билан шуғулланади. 1900-йил 15-ноябр куни у генерал-маёрга кўтарилади. 1907-йилдан бошлаб у 2-ҳарбий инспексия минтақасининг бошлиғи этиб тайинланади.

Болгарияга келганининг 25 йиллигини нишонлаш учун, Цар Фердинанд 1912-йил 2-августда олти катта генерални генерал-лейтенант даражасига кўтаради ва Иванов улардан бири эди. Бу Учинчи Болгар қироллигида биринчи марта фаол офицерларга ушбу даражали унвон берилган эди[2].

Болқон урушлари

Биринчи Болқон уруши пайтида Никола Иванов 1912-йил сентябрдан 1913-йил июлгача Иккинчи армия қўмондони бўлган. У Адрианополни қамал қилиш ва қўлга олиш учун масъул эди.

1913-йилда Иккинчи Болқон уруши пайтида 2-армия бутун грек армиясига қарши жанглар олиб боради ва Килкис-Лаҳанас жангидан кейин орқага чекинишга мажбур бўлади ва кейинчалик Кресна дараси жангида грекларни тўхтатади ва атрофини ўраб олади. Иванов 1913-йил июл ойида 2-армия қўмондони бўлади ва 7-август куни сулҳни тўхтатгандан сўнг армиядан истеъфога чиқади.

Биринчи жаҳон уруши пайтида у захирада қолади. Ўша пайтда у оммавий шахс ва оммавий ахборот воситаси сифатида фаолият юритган. София захира ходимлари клубининг раиси этиб сайланади. 1936-йил 6-май куни у пиёда генераллигига кўтарилади.

Генерал Никола Иванов 1940-йил 10-сентябрда Софияда вафот этади.

Адабиётлар

  • Иванов, Никола. Тҳе Балкан Wар 1912-1913 Волуме И. Софиа: Печатница на армейския воэнно-изследователски фонд, 1924. 
  • Иванов, Никола. Тҳе Балкан Wар 1912-1913 Волуме ИИ. Софиа: Печатница на армейския воэнно-изследователски фонд, 1925. 

Мукофотлар

  • Жасорат ордени, ИИ даражали иккинчи синф; ИВ синф
  • И ва ИИ даражали Ст Александр ордени, бриллиантлар билан
  • Ҳарбий мартаба ордени, биринчи даражали
  • Стара Планина ордени, қилич билан 1-синф — 20 декабр 2012-йилда ўлимидан кейин тақдирланди
  • Россиялик Авлиё Анна ордени, биринчи ва иккинчи синфдаги энг зўрлар
  • Италия тожининг Италия ордени, Буюк рицар хочи
  • Пруссия мулкини германиялик биринчи синф
  • Франс-Иосифнинг Австрия-Венгрия ордени, 2-синф
  • Меджидиэҳнинг Усмонлий ордени, 1-синф
  • Усмоний ордени 2-синф
  • Руминия давлати, Рухонийлар ордени, буюк мансабдор
  • Сербиялик Таково Хоч ордени, 1-синф[3]
  • Сербиялик Авлиё Сава ордени, 1-синф[3]

Кўрсаткичлар

  1. ↑ Ҳалл 2002.
  2. ↑ Славова, С., Дойнова, Ц., Балканската война през погледа на эдин франсузин — сборник от документи, София, 1977, Воэнно Издателство, с. 57-58
  3. ↑ 3,0 3,1 Аcовиć, Драгомир. Слава и čаст: Одликованжа меđу Србима, Срби меđу одликованжима. Белграде: Слуžбени Гласник, 2012 — 364-бет. 

Манбалар

Сиёсий идоралар
Ўтмишдоши:
Рачо Петров
Болгария Уруш вазири
1896–1899
Вориси:
Стефан Паприков
Милитарй оффиcес
Ўтмишдоши:
Рачо Петров
Болгария бош штаб бошлиғи
1894–1896
Вориси:
Стефан Паприков