Николаев жанги — 2022-йил 26-февралга ўтар кечаси Россиянинг 2022-йилда Украинага бостириб кириши чоғида жанубий Украина ҳужуми доирасида бошланган эди. Март ойида рус қўшинларининг шаҳардан қайтарилиши билан жанг якунланди ва апрел ойига келиб унинг атрофидаги қишлоқларнинг бир қисмидан ташқари ҳаммаси Украина назорати остида эди.

Николаев Қора денгиздаги стратегик аҳамиятга эга кемасозлик шаҳри бўлиб, 4-март куни „Россия қўшинлари учун Одесса шаҳри йўлидаги навбатдаги асосий қадам сифатида кўрилди“[1].

Муқаддима

2022-йил 26-феврал куни тушдан кейин 12 рус танки Днепрдаги порт шаҳар ҳисобланган Каховкани ёриб ўтишга муваффақ бўлди ва Николаев шаҳри томон йўл олди[2]. Николаев вилояти губернатори Виталий Ким шаҳарни қуршаб олишга тайёрланиши учун беш соат вақт борлигини айтди ва фуқароларни баррикадалар тайёрлашга ва шаҳарни ҳимоя қилиш учун кўнгилли бўлишга чақирди[3][4]. Артиллерия ва бошқа қуроллар ҳам тайёрланди[5].

Жанг

Биринчи ҳужум

Соат 18:52 атрофида танклар шаҳар чеккасида бўлган бир пайтда, шаҳар мери фуқароларга уйда ва иложи борича деразадан узоқроқда қолишни буюрган[6]. Кўп ўтмай, қўшинлар шаҳарга бостириб киришди ва ўн дақиқадан сўнг Жанубий Буг дарёсида жанг бошланди[7]. Баъзи маълумотларга кўра, танклар „шаҳарни буткул босиб олган“[8]. Россия кучлари Николаев ҳайвонот боғини ҳам эгаллаб олган эди[9].

Тахминан уч соатлик жангдан сўнг, рус қўшинлари Украина ҳарбий кучлари томонидан қувиб чиқарилди ва баъзи рус танклари шаҳарни четлаб ўтганда, жанглар давом этди[10]. Корабелний тумани олтинчи Слобидска кўчаси ва Марказий проспектда кенг кўламли жанглар бўлиб ўтди[11].

27-феврал куни эрта тонгда Украина расмийлари Россия қўшинлари шаҳардан ҳайдалганини эълон қилди ва Ким Телеграм’да „Николаев бизники! Украинага шон-шараф !“ (Миколайв наш! Слава Украина[! ]) деб пост қолдирди[12]. Оқибатда баъзи рус аскарлари асирга олинди ва шаҳар катта талафот кўрди[13][14][15].

Иккинчи ҳужум

28-феврал куни рус қўшинлари Херсон вилоятидан Николаев шаҳри томон юриб, шаҳар чеккасига етиб келишди ва маҳаллий вақт билан соат 11:00 да ҳужумни бошладилар[16][17].

Николаевда вайрон қилинган турар-жой бинолари.
Николаевга келиб тушган ракеталардан бири, 9-март
29-март куни Россиянинг ракета зарбасидан кейин Николаев вилояти давлат маъмурияти

1-март куни, Украина расмийларининг баёнотига кўра, Николаевдан шимолда жойлашган Баштанка шаҳри яқинидаги рус колоннаси Украина кучлари томонидан мағлубиятга учраган[18][19]. 2-март куни эса яна бир рус колоннаси Украина мунтазам армияси қўшинлари, ҳудудий мудофаа кучлари аъзолари ва маҳаллий кўнгиллилар[20] томонидан Николаевдан 80 км шимолда жойлашган Вознесенск шаҳрида мағлубиятга учратилган.

Украина ҳарбий-денгиз кучлари 3-март куни Николаев портида ўзининг ягона фрегати ва Украина ҳарбий-денгиз кучларининг флагмани Хетман Саҳайдачнийни уриб туширди. Ўша куни портда қисман чўкиб кетган фрегат акс этган фотосурат чоп этилди[21]. 4-март куни Украина мудофаа вазири Ҳетман Саҳайдачний рус кучлари томонидан қўлга олинмаслиги учун уриб туширилганини тасдиқлади[22][23].

Украинанинг қарши ҳужуми

Кейинроқ Ким Россия қўшинлари шаҳардан ҳайдалганини, аммо қарши ҳужумга ўтаётганини эълон қилди. Украина аскарлари Кулбакино ҳаво базасини қайтариб олишди[24]. Мер Олександр Сенкевичнинг айтишича, рус қўшинлари шаҳарга шимол, шарқ ва жанубдан ҳужум қилган. Украина қўшинлари Россия кучларининг Одесса портига етиб бориши учун энг осон йўл бўлган Жанубий Буг дарёсини қамраб олган битта айланма кўприкни ушлаб туришган[25]. Кейинчалик рус қўшинлари шаҳар чегарасидан ташқарига чекинишга мажбур бўлган[26].

7-март куни соат 05:15 да Россиянинг 79-ҳаво ҳужуми бригадаси казармасига уюштирган зарбаси оқибатида ўн нафар украиналик аскарлар ҳалок бўлди, ўнлаб кишилар яраланди[27][28]. Кейинроқ Ким Украина кучлари Николаев халқаро аэропортини қайтариб олгани ва тинч аҳоли энди шаҳарни тарк этиши мумкинлигини баён қилди[29]. Соат 05:00да рус қўшинлари шаҳарни ўққа тута бошлади ва „Калибр“ номли қанотли ракетаси ҳарбий казармага тегиб, 8 аскарни ўлдирди, 19 нафарини яралади, яна 8 нафари бедарак йўқолди. Шаҳарнинг шарқида оғир тўқнашувлар содир бўлди ва аэропортда танклар жанги бошланди. Кечқурун отишма тўхтади, Украина кучлари Россия ҳужумини бартараф қилганликларини эълон қилишди[30].

Ким 11-март куни Украина кучлари рус қўшинларини шарққа 15-20 километр орқага сурганини таъкидлади ва таслим бўлиш учун музокара олиб бораётган баъзи бирлашмаларни ҳам ўраб олди. Унинг айтишича, шаҳарга ҳужум қилган рус қўшинлари нисбатан заиф бўлган, аммо кучлироқ кучлар шаҳарни осонгина эгаллаши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирган. Маҳаллий касалхона бош шифокори Александр Димяновнинг айтишича, жангда 250 нафар украиналик аскарлар ва тинч аҳоли вакиллари яраланган, улардан 12 нафари ҳалок бўлган[31].

Россия кучлари ҳали ҳам 20 км узоқликда бўлган қишлоқларни Жанубий Буг дарёси билан биргаликда шаҳарни ўраб олинишидан сақлади. Сенкевичнинг Тҳе Гуардиан нашрига берган баёнотига кўра, тинч аҳоли Одессага олиб борувчи йўл орқали эвакуация қилинмоқда, 250 мингга яқин одам эса аллақачон эвакуация қилинган[32].

Тинч аҳоли жангда шаҳар кўчаларига шиналар қўйиб, рус қўшинлари шаҳарга кирса, уларни секинлаштириш учун уларни Молотов коктейли билан ёқиб юборишган, шунинг учун Украина қўшинлари ўз танкларини нишонга олишлари мумкин эди[33][34]. Шу билан бирга, Ким ижтимоий тармоқларда жойлаштирган видеолари орқали ҳимоя кучларини ташкил қилди ва одамларни руҳлантирди. Сержант. Аэропортни ҳимоя қилаётган Украина кучларига қўмондонлик қилган Руслан Ходанинг таъкидлашича, рус қўшинлари мудофаасидаги заиф томонларини синаб кўриш учун текширув ҳужумларини ўтказаётганга ўхшайди ва улардан олдин кўпинча кузатув дронлари бўлган. Маёр. Ген. Шаҳар мудофаасига раҳбарлик қилган Дмитрий Марченконинг айтишича, украина кучлари рус аскарларини қайта-қайта ўққа тутиб, уларнинг руҳиятини чўктиришга уринган[35].

15-март куни Ким Украина кучлари рус кучларини шаҳар марказидан сиқиб чиқариб, хавфсизлик ҳолатини тиклаганини эълон қилди[36].

Хабар қилинишича, 18-март куни Украина қўшинлари Николаевда рус чегараларини бузиб, уларни Херсон туманига қайтарган[37].

18-март куни Россиянинг иккита Калибр ракетаси Херсон ва Қрим яқинидан отилган Украина армиясининг 36-алоҳида денгиз пиёдалари бригадаси (штаб-квартираси Николаэвда жойлашган) ва Николаевнинг шимолий чеккасида жойлашган маҳаллий аскарларни тайёрлаш учун фойдаланилган казармасига зарба берди[38]. Ҳужум тунда, аскарлар ётоқларида ухлаб ётган пайтда содир бўлган. Ракеталар Херсон яқинидан отилгани сабабли сигнал бериш учун вақт етарли эмас эди[39]. Белгиянинг Ҳет Лаацте Ниэуwс газетасининг хабар беришича, шаҳар ўликхонаси ва Украина армияси камида 80 нафар украиналик аскар ҳалок бўлгани, уларнинг жасадлари тикланганини баён қилган[40].

8-апрел куни Украина Николаев вилоятида „деярли ҳеч қандай“ рус қўшинлари қолмаганини эълон қилди[41].

Кейинги ҳужумлар

29-июн куни ўққа тутилган уй
15-июл куни ўққа тутилган Кемасозлик университети

Бироқ, 16-апрелдан бошлаб рус кучлари шаҳарни ўққа тутишни давом эттирди[42]. Апрел ойининг ўрталарида Днепр дарёсидан тоза сув олиб келадиган қувурнинг шикастланиши натижасида шаҳар асосий сув таъминотидан маҳрум бўлди. Кейинчалик Николаев аҳолиси дарё ва сойларнинг сувига, шунингдек, қўшни шаҳарларнинг хайр-эҳсонларига таянишга мажбур бўлди. Ким кейинги кунларда қудуқлар, сув тозалаш ускуналари ва тузсизлантириш қурилмалари ёрдамида сув таъминотини ярим қувватга қайтаришга ваъда берди. Шаҳар Украина назоратида қолса ҳам, отишмалар ва қанотли ракета ҳужумлари давом этди[43].

5-май куни Россия Мудофаа вазирлиги ўз ракеталари Николаевдаги йирик ўқ-дорилар омборини йўқ қилганини таъкидлади[44].

22-июн куни Украина ҳукумати Россия кучлари Николаевга еттита ракета учиргани ҳақида хабар берди[45][46].Россия Мудофаа вазирлиги маълумотларига кўра, Россия Аэрокосмик кучлари томонидан уюштирилган зарбада Океан кемасозлик заводида жойлашган 59-мотомобиллаштирилган бригаданинг 500 нафаргача ҳарбий хизматчиси ҳалок бўлган ва шаҳардаги ёқилғи терминали вайрон қилинган[47].

28-июн куни ўқлардан Марказий шаҳар стадиони ва ташландиқ ҳарбий база зарар кўрди[48]. 29-июн куни Россиянинг ракета зарбаси 5 қаватли турар-жой биносига келиб тушди[49] ва камида 8 киши ҳалок бўлди ва 6 киши яраланди[50].

15-июл куни шаҳарнинг иккита йирик университети: Адмирал Макаров номидаги кемасозлик миллий университети ва Николаев миллий университети ракеталар ҳужумига учради[51][52][53].

29-июл куни Николаевдаги автобус бекатида руслар шаҳарни ўққа тутгач, беш киши ҳалок бўлди, етти киши яраланди[54]. 30-июлдаги навбатдаги иш ташлашда Украинанинг Нибулон қишлоқ хўжалиги компанияси эгаси Олексий Вадатурский рафиқаси билан бирга ҳалок бўлди[55].

Август ойида ўққа тутилган Петро Моҳйла Қора денгиз давлат университети

17-август куни Петро Моҳйла Қора денгиз давлат университетига иккита ракета келиб тушди[56]. Икки кундан кейин у яна иккита С-300 ракетаси билан ўққа тутилди[57].

Қурбонлар ва уруш жиноятлари

Николаев суд-тиббиёт экспертизаси институти директори Олга Диэругина Агенcе Франcе-Пресс ахборот агентлигига берган маълумотига кўра, уларнинг ўликхонаси жанг давомида 120 жасадни, жумладан 80 аскар ва 30 тинч аҳолини қабул қилган. Ҳалок бўлганлар орасида рус аскарлари ҳам бўлган[58].

12-март куни саратон касалхонаси ва кўз клиникаси бомбардимон қилинди. 13-март куни Ким газ турбинали заводи руслар томонидан портлатилгани ва кейинчалик ҳужумда тўққиз киши ҳалок бўлганини баён қилди[59].

Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасининг 16-март кунги хабарига кўра, шаҳар ўликхонасига 132 кишининг жасади жойлаштирилган[60].

29-март куни, Николаевдаги вилоят маъмурияти қароргоҳига Россия ракета зарбаси берилди, натижада 37 киши ҳалок бўлди[61] ва тахминан 33 киши яраланди[62][63].

Яна қаранг

  • Вознесенск жанги (2022)
  • Херсон жанги

Манбалар

  1. ↑ Wалкер, Шаун. „Руссиан форcес пуш то таке кей порт оф Одеса ас фигҳтинг неар Кйив рагес“. Тҳе Гуардиан. 6-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-март 2022-йил.
  2. ↑ „Миколаїв готується до кругової оборони: до міста прориваються 12 танків“ (украинча). 24тв. 24-Канал (26-феврал 2022-йил). 26-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  3. ↑ Мазуренко. „Миколаїв готується до кругової оборони: пруть ворожі танки“ (украинча). 24тв. 24-Канал (26-феврал 2022-йил). 26-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  4. ↑ „Руссиан инвасион упдате: Мйколаив препаринг фор алл-роунд дефенсе, танкс бреак тҳроугҳ фром Какҳовка“. Укринформ. Укринформ (26-феврал 2022-йил). 27-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  5. ↑ Корнилов. „Миколаїв готується до кругової оборони“ (украинча). Телеграф. Телеграф (26-феврал 2022-йил). 26-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  6. ↑ „Миколаїв готується до оборони: розвели міст через річку, а людей просять не виходити“ (украинча). ТСН. Телевизийна Слузҳба Новйн (26-феврал 2022-йил). 25-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  7. ↑ Книазҳик. „Бои за Николаев: в городе слышны выстрелы, объявлен сбор медиков“ (украинча). 24тв. 24-Канал (26-феврал 2022-йил). 27-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  8. ↑ Полиаковска. „Танки пройшли через Миколаїв зі стріляниною – ОДА“ (украинча). Униан. Украиниан Индепендент Информатион Агенcй (26-феврал 2022-йил). 27-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  9. ↑ „У передмісті Миколаєва йде танковий бій“ (украинча). Никнеwс (26-феврал 2022-йил). 27-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  10. ↑ Кушнерик. „У Миколаєві тероборона дала бій російським танкам“ (украинча). Главком. ГЛАВКОМ (26-феврал 2022-йил). 27-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  11. ↑ „В Николаев заходили российские танки: что известно“ (украинча). ВН. Вечернйй Николаэв [ук] (26-феврал 2022-йил). 27-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  12. ↑ „Миколаїв залишається під контролем України“ (украинча). ТСН. Телевизийна Слузҳба Новйн (26-феврал 2022-йил). 26-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  13. ↑ @ГончаренкоУа. „Мйколаив'с cентер афтер тҳе нигҳт баттле. Wелcоме то ҳелл.“.
  14. ↑ „Инсайдер Украина Новости Война“ (украинча). Телеграм (виа Тwиттер линк). Инсидер Украине (27-феврал 2022-йил). 27-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2022-йил.
  15. ↑ @МилитарйЛанднет. „Афтер фиэрcе фигҳтинг, Украиниан троопс репулсес тҳе энемй аттаcк он #Мйколаив“.
  16. ↑ „Северал киллед ас Руссиан роcкец поунд Украине'с Кҳаркив“. 28-феврал 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-март 2022-йил.
  17. ↑ „РУССИАН ОФФЕНСИВЕ CАМПАИГН АССЕССМЕНТ, ФЕБРУАРЙ 28, 2022“. Институте фор тҳе Студй оф Wар (28-феврал 2022-йил). 2-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-март 2022-йил.
  18. ↑ Мазуренко, Алона. „У Миколаєві висадився ворожий десант. Людей просять покинути вулиці“ (украинча). Українська Правда. Украйинска Правда (2-март 2022-йил). 6-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-март 2022-йил.
  19. ↑ „Міський голова Миколаєва розповів про ситуацію в місті“ (украинча). ТСН. Телевизийна Слузҳба Новйн (2-март 2022-йил). 6-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-март 2022-йил.
  20. ↑ Трофимов, Ярослав. „А Украиниан Тоwн Деалс Руссиа Оне оф тҳе Wар'с Мост Деcисиве Роуц“ (инглизча). ВОЗНЕСЕНСК, Украине: Wалл Стреэт Жоурнал (16-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.
  21. ↑ Эванс, Мичаэл. „Украине сcуттлес иц флагшип фригате ас тҳе Руссианс cлосе ин“ (инглизча). Тҳе Тимес. 5-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-март 2022-йил.
  22. ↑ „Ҳетман Саҳаидачнй фригате, беинг ундер репаир, флоодед нот то гет то энемй – Резников“. Интерфах Украине. 6-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-март 2022-йил.
  23. ↑ Эванс, Мичаэл. „Украине сcуттлес иц флагшип фригате ас Руссианс cлосе ин“. Тҳе Тимес. Тҳе Тимес (4-март 2022-йил). 5-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-март 2022-йил.
  24. ↑ „Украиниан дефендерс репеллед аттаcк он Мйколаив cитй, фигҳтинг cонтинуэс он оуцкирц“. Укринформ (4-март 2022-йил). 4-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-март 2022-йил.
  25. ↑ Счwиртз, Мичаэл. „Ин а сурроундед Украиниан cитй, ресиденц воw то фигҳт то тҳе энд.“ (инглизча). Тҳе Неw Ёрк Тимес (4-март 2022-йил). 6-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-март 2022-йил.
  26. ↑ Мичаэл Счwиртз. „Украиниан форcес ҳаве репеллед анотҳер Руссиан ассаулт он Мйколаив, оффиcиалс сай.“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (7-март 2022-йил). 9-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-март 2022-йил.
  27. ↑ Стефаниэ Глински. „Руссиа'с Роад то Одеса Рунс Тҳроугҳ Мйколаив“. Фореигн Полиcй (14-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.
  28. ↑ Мичаэл Счwиртз. „'И'м Нот Сcаред оф Анйтҳинг': Деатҳ анд Дефианcе ин а Бесиэгед Украиниан Cитй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (16-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.
  29. ↑ „Украиниан форcес ҳаве ретакен Мйколайив регионал аирпорт, сайс говернор“. Реутерс (7-март 2022-йил). 10-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-март 2022-йил.
  30. ↑ Мичаэл Счwиртз. „Украиниан форcес ҳаве репеллед анотҳер Руссиан ассаулт он Мйколаив, оффиcиалс сай.“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (7-март 2022-йил). 9-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-март 2022-йил.Мичаэл Счwиртз (7 Марч 2022).
  31. ↑ Андреw Ҳардинг. „Баттле фор Мйколаив: 'Wе аре wиннинг тҳис фигҳт, бут нот тҳис wар'“. ББC (12-март 2022-йил). 14-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 12-март 2022-йил.
  32. ↑ Наталия Гуменюк. „Ин Мйколаив, а cитй аwаитинг а сиэге, ит'с cлеар тҳат алл Украинианс аре ноw пеопле оф wар“. Тҳе Гуардиан (14-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.
  33. ↑ Ниcк Мартин. „Украине wар: Бусес ҳуртле алонг Мйколаив'с десертед стреэц он тҳе онлй сафе роуте оут оф тҳе cитй“. Скй Неwс (15-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.
  34. ↑ Cароле Ландрй. „Сcенес фром тҳе Ресистанcе“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (15-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.
  35. ↑ Мичаэл Счwиртз. „'И'м Нот Сcаред оф Анйтҳинг': Деатҳ анд Дефианcе ин а Бесиэгед Украиниан Cитй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (16-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.Мичаэл Счwиртз (16 Марч 2022).
  36. ↑ Реутерс. „Руссиан форcес ҳаве беэн пушед баcк слигҳтлй фром Украине'с Мйколайив cитй, сайс говернор“ (инглизча). Реутерс (15-март 2022-йил). Қаралди: 8-апрел 2022-йил.
  37. ↑ Жоурнал, Ярослав Трофимов | Пҳотограпҳс бй Ману Брабо фор Тҳе Wалл Стреэт. „Украиниан Cоунтероффенсиве Неар Мйколаив Релиэвес Стратегиc Порт Cитй“ (инглизча). Wалл Стреэт Жоурнал (18-март 2022-йил). Қаралди: 8-апрел 2022-йил.
  38. ↑ „Руссиан Роcкет Аттаcк Турнс Украиниан Марине Басе то Руббле, Киллинг Дозенс“ (инглизча). МСН. Қаралди: 20-март 2022-йил.
  39. ↑ „Украине cонфлиcт: Сcорес феаред деад афтер Руссиа аттаcк он Мйколаив барраcкс“ (инглизча). ББC Неwс (19-март 2022-йил). Қаралди: 19-март 2022-йил.
  40. ↑ „Онзе оорлогсжоурналист Робин Рамаэкерс на бомбардемент ин Мйколаив: "Ээн ван де зwаарсте клаппен воор ҳет Оэкраïэнсе легер тот ну тоэ"“ (Флемиш). Ҳет Лаацте Ниэуwс (18-март 2022-йил).
  41. ↑ „Праcтиcаллй но инвадерс лефт ин Мйколайив регион – ҳеад оф администратион“ (инглизча). www.укринформ.нет. Қаралди: 8-апрел 2022-йил.
  42. ↑ „Украине сайс фиве киллед ин шеллинг ин cитй оф Мйколаив“. реутерс.cом (16-апрел 2022-йил).
  43. ↑ „Пеопле ин Мйколаив форcед то усе wатер фром тҳе ривер беcаусе оф дамагед пипелине“. CНН (17-апрел 2022-йил).
  44. ↑ Реутерс. „Руссиа киллед овер 600 Украиниан фигҳтерс ин артиллерй стрикес - дефенcе министрй“ (инглизча). Реутерс (5-май 2022-йил). Қаралди: 10-июн 2022-йил.
  45. ↑ „Руссиан миссилес ҳит Украиниан cитй оф Мйколаив, оне киллед“. реутерс.cом (22-июн 2022-йил).
  46. ↑ „Массиве Руссиан стрике он Мйколаив - севен миссилес лаунчед“. укринформ.нет (22-июн 2022-йил).
  47. ↑ „Минобороны сообщило об ударе по заводу "Океан" в Николаеве“. ведомости.ру (22-июн 2022-йил).
  48. ↑ „8 Руссиан миссилес стрике Мйколаив, ҳиттинг стадиум анд милитарй басе“. Украинска Правда (28-июн 2022-йил).
  49. ↑ „Мйколаив: Руссиа ҳиц апартмент буилдинг, киллинг cивилианс“. Украинска Правда (29-июн 2022-йил).
  50. ↑ „Мйколаив миссиле стрике: деатҳ толл рисес то 8“. Украинска Правда (1-июл 2022-йил).
  51. ↑ „Тwо университиэс ин Мйколаив ҳит бй миссилес; Руссиан форcес адванcе он Сиверск“. Тҳе Wашингтон Пост (15-июл 2022-йил). 16-июл 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-июл 2022-йил.
  52. ↑ „Руссиа ҳаммерс Мйколаив агаин, ҳиттинг тwо университиэс ин тҳе соутҳерн cитй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (15-июл 2022-йил).
  53. ↑ Завгородня І. „Удар по Миколаєву: значні руйнування двох університетів, четверо постраждалих“ (украинча). Деуцче Wелле (15-июл 2022-йил). 2022-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-июл 2022-йил.
  54. ↑ Прессе. „Руссиан Стрикес Килл 5 Ат Бус Стоп Ин Соутҳ Украине: Говернор“ (инглизча). www.барронс.cом. Қаралди: 30-июл 2022-йил.
  55. ↑ „Олексий Вадатурскй: Украине граин тйcоон киллед ин Руссиан шеллинг оф Мйколаив“ (инглизча). ББC Неwс (31-июл 2022-йил). Қаралди: 2-август 2022-йил.
  56. ↑ „Мйколаив шеллинг: тwо роcкец ҳит университй“. Украинска Правда (17-август 2022-йил).
  57. ↑ „Росіяни повторно вдарили по миколаївській Могилянці“ (украинча). НикВести (19-август 2022-йил).
  58. ↑ „Ин а Мйколаив моргуэ, cорпсес пиле уп ин тҳе сноw“. Агенcе Франcе-Прессе. Деccан Ҳералд (11-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.
  59. ↑ „Нине Киллед бй Бомбинг ин Соутҳерн Cитй оф Мйколаив: Регионал Говернор“. Агенcе Франcе-Прессе. Тҳе Мосcоw Тимес (13-март 2022-йил). 14-март 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-март 2022-йил.
  60. ↑ Мичаэл Счwиртз. „'И'м Нот Сcаред оф Анйтҳинг': Деатҳ анд Дефианcе ин а Бесиэгед Украиниан Cитй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (16-март 2022-йил). Қаралди: 16-март 2022-йил.Мичаэл Счwиртз (16 Марч 2022).
  61. ↑ „Стали відомі імена загиблих від ракетного удару по Миколаївській ОВА – повний список“ (украинча). 5 Канал (6-апрел 2022-йил). 5-апрел 2022-йилда асл нусхадан архивланган.
  62. ↑ „12 пеопле киллед ин Руссиан аирстрике он говернмент буилдинг ин Мйколаив“ (инглизча). www.укринформ.нет. Қаралди: 29-март 2022-йил.
  63. ↑ Тҳомас Н. „Тwелве киллед ин Украине'с Мйколаив ас роcкет бласц ҳоле ин регионал ҲҚ“. Реутерс (29-март 2022-йил). 2022-йил 29-мартда асл нусхадан архивланган.