Нитрофурал (нитрофуразон)
Нифурател

Нитрофуранлар – сийдик йўллари микробларига қарши ишлатиладиган антибиотик дори воситаларининг бир синфи ҳисобланади[1]. Синфга мансуб дори воситаларининг барчасида нитро гуруҳга эга фуран ҳалқаси тутади[2]. Аммо ушбу гуруҳ дори воситалари буйрак инфексиялари учун самарали эмас[3]. Қабул қилиш усули оғиз орқали (орал йўл). Нитрофуранлар биринчи марта 1953-йилда сотила бошланган. Нитрофуранлар Жаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилотининг асосий дори воситалари рўйхатига киритилган[4].

Ишлаш механизми

Нитрофуранларнинг таъсир механизми жуда мураккаб бўлиб, турлича таъсир йўналишига эга бўлиши мумкин: 1) рибосомаларда оқсил синтезини ингибирлайди 2) аэроб энергия алмашинув жараёнига таъсир кўрсатиб, сиклни бузади 3) ҳужайра девори синтезини ингибирлайди 4) микроорганизмлар ДНК сига боғланиб, уларнинг тузилишини ўзгартиради, ДНК ва РНК синтези жараёнларини бузади. Шунингдек, микроорганизм турли ферментларига таъсир қилади.

Қўлланиши

Антисептик сифатида:

• сийдик ажратиш йўллари инфексияларида (аммо, буйрак инфексияларида ёрдам бермайди);

• ичак инфексияларида (Э.cоли қарши жуда эффектли).

Қарши кўрсатма

Г6ФД (глукоза 6 фосфат дегидрогеназа) ферменти етишмовчилиги ҳолларида беморларга ушбу гуруҳ препаратлари тавсия этилмайди. Сабаби ушбу ҳолатда беморларда анемия юзага келиши мумкин.

Ичак дисбалансида - беморларда нормал микрофлорани янада камайтириши сабабли қўлланилмайди.

Буйрак етишмовчилигида[3].

Ҳомиладорлик муддати 38 ҳафталикдан ошганда[3][5].

Ножўя таъсирлари

Дозани ошириб юбориш асосан кўнгил айниши ва қусишни юзага келтиради. Айнан шундай ҳолларда биринчи ёрдам сифатида қусишни стимуллаш ва сийдик ҳайдовчи дори воситаларини қабул қилиш тавсия қилинади. Ҳаддан ташқари зарарланишларда нитрофуранларни диализ орқали олиб ташлаш мумкин. Бундан ташқари қуйидаги ножўя таъсирлар кузатилади[3]:

• Диарея;

• Нерв бузилишлари;

• Аллергик қичима (дерматит);

• Бош оғриғи.

Камдан-кам ҳолларда уйқусизлик, ўпка ёки жигар билан боғлиқ муаммолар содир бўлиши мумкин[3].

Дори воситалари

Нитрофуранлар синфига қуйидаги дори воситалари киради:

Антибактериал дори воситалари

Фуразолидон

Нифурфолин

Нифуроксазид

Нифурқуиназол

Нифуртоинол

Нифурзид

Нитрофурал (шунингдек, нитрофуразон сифатида танилган)

Нитрофурантоин - сийдик йўллари инфексияларини даволаш учун ишлатиладиган дори воситаларидан бири[6].

Антифунгал (антипротозой)

Фуралтадон — антипротозой

Фуразидине — антибактериал ва антипротозой

Фурагинум — антибактериал

Фурйлфурамиде

Нифурател — антифунгал, антипротозой

Нифуртимох — антипротозой.

Манбалар

  1. ↑ Чу, Пак-Син; Лопез, Майда И; Абраҳам, Анн; Эл Саид, Катҳлеэн Р; Плакас, Стевен М (2008). "Ресидуэ Деплетион оф Нитрофуран Другс анд Тҳеир Тиссуэ-Боунд Метаболитес ин Чаннел Cатфиш (Иcталурус пунcтатус) афтер Орал Досинг". Жоурнал оф Агриcултурал анд Фоод Чемистрй. 56 (17): 8030–8034. дои:10.1021/жф801398п. ПМИД 18698789
  2. ↑ Васс, М; Ҳруска, К; Франек, М (2008). "Нитрофуран антибиотиcс: а ревиэw он тҳе апплиcатион, проҳибитион анд ресидуал аналйсис". Ветеринарни Медиcина. 53: 469–500. дои:10.17221/1979-ВЕТМЕД
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 "Нитрофурантоин". Тҳе Америcан Соcиэтй оф Ҳеалтҳ-Сйстем Пҳармаcисц. Арчивед фром тҳе оригинал он 7 Жулй 2015. Ретриэвед 1 Аугуст 2015
  4. ↑ Wорлд Ҳеалтҳ Организатион (2019). Wорлд Ҳеалтҳ Организатион модел лист оф эссентиал медиcинес: 21ст лист 2019. Генева: Wорлд Ҳеалтҳ Организатион. ҳдл:10665/325771. WҲО/МВП/ЭМП/ИАУ/2019.06. Лиcенсе: CC БЙ-НC-СА 3.0 ИГО
  5. ↑ "Пресcрибинг медиcинес ин прегнанcй датабасе". Аустралиан Говернмент. 3 Марч 2014. Арчивед фром тҳе оригинал он 8 Април 2014. Ретриэвед 22 Април 2014
  6. ↑ Ҳуттнер, Ангела; Верҳаэгҳ, Элс М; Ҳарбартҳ, Степҳан; Муллер, Аноук Э; Тҳеуретзбачер, Урсула; Моутон, Жоҳан W (2015). "Нитрофурантоин ревиситед: а сйстематиc ревиэw анд мета-аналйсис оф cонтроллед триалс". Жоурнал оф Антимиcробиал Чемотҳерапй. 70 (9): 2456–2464. дои:10.1093/жаc/дкв147. ПМИД 26066581