Nurota astragali

Нурота астрагали
Илмий таснифлаш
Олам:	Эукариотлар
Тип:	Гулли ўсимликлар
Синф:	Икки уруғпаллалилар
Туркум:	Астрагал
Оила:	Бурчоқдошлар

Нурота астрагали — Самарқанд ва Навоий вилоятлари Нурота тоғ тизмасида учровчи ўсимлик. Икки уруғпаллалилар синфи Бурчоқдошлар оиласи, астрагал туркумига мансуб кўп йиллик ўт ўсимлик. Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига эндемик тур сифатида киритилган.

Ботаник тавсифи

Ҳаётий шакли кўп йиллик. Илдизи ўқ илдиз тизимига эга. Пояси сершох ва ёғон, узунлиги 8-15 см, устки томони сийрак, хурпайган тук билан қопланган, туклари вақт ўтгандан кейин тўкилиб кетади. Баргларининг сони 4—6 жуфт, юқори қисми тўмтоқроқ, шакли тескари юраксимон, узунлиги 1-2 см, кўпроқ поянинг юқори қисмида жойлашади. Гуллари икки уйли, чангчили ва уруғчили гуллар алоҳида ўсимликларда ҳосил бўлади. Гулпопуги сийрак, 5-10 гулли. Гултожибарги оч сариқ рангли. Якка-якка ҳолда ўсади. Меваси кўпчилик бурчоқдошларники сингари дуккак мева, узунлиги 10—20 мм, бир томон учи ўткир, усти сийрак, хурпайган тук билан қопланган. Уруғи қулоқсимон шаклда, икки томондан сиқилган, узунлиги 5 мм, сирти силлиқ, ранги тўқ жигарранг. Июн ойида гуллаб, меваси июлда пишади. Уруғи орқали жинсий йўл кўпаяди.

Тарқалиши ва ўсиш жойлари

Самарқанд ва Навоий вилоятлари: Нурота тоғларининг Оқтоғ тизмасида тарқалган. Кўпроқ тоғларнинг ўрта ва пастки қисмларида, тошли ёнбағирлар ва қояларда ўсади. Камайиб кетиш сабаби аниқланмаган. Чорва молларини кўплаб боқилиши натижасида ўсиш ҳудуди камайган деган тахминлар бор. Ўсимлик Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган.