Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Nyu-Yorkda Islom

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Манхеттендаги Ню-Ёрк Ислом маданияти маркази Ню-Ёрк шаҳридаги биринчи мақсадли қурилган масжидлар ва ислом маданияти марказларидан бири эди.

Ислом Ню-Ёрк шаҳрида христианлик ва яҳудийликдан кейин энг кўп эътироф этилган учинчи диндир[1]. 2018-йилги тадқиқотга кўра, Ню-Ёрк шаҳрида 750 000 дан ортиқ мусулмон истиқомат қилади, бу эса Қўшма Штатлардаги шаҳарлар бўйича мусулмонларнинг энг катта аҳолиси ҳисобланади. Ню-Ёрк шаҳри аҳолисининг тахминан 9 % мусулмонлар бўлиб, америкалик мусулмонларнинг 22,3 % ни ташкил қилади, Ню-Ёрк метрополитан ҳудудида 1,5 миллион мусулмон бўлиб, бу Ғарбий яримшардаги энг йирик метрополитан мусулмон аҳолисини[2] — этник жиҳатдан энг хилма-хил мусулмонларни ташкил этади[3].

Тарихи

Қул қилинган мусулмонлар

Ню-Ёрк шаҳридаги ислом тарихини 17-асрга, Ню-Амстердам колониясига асос солгандан кейин кузатиш мумкин. Биринчи мусулмон кўчманчи, эҳтимол, голландиялик Шимолий Африка савдогар Энтони Янсун ван Салеэ (замондошлари томонидан Энтони Турк номи билан танилган). У 19-асрда кимошди савдосига қўйилган ва 1820-йиллардан бери йўқолиб қолган Қуръонини тез-тез ўқиганлиги билан машҳур эди[4][5].

Бу шаҳарда 19-асргача қул бўлган Ғарбий Африка ва Мадагасканр мусулмонларининг кичик бир қисми яшаган бўлиши мумкин, аммо далиллар шубҳа остида қолмоқда ва турли қул қилинган шахсларнинг исмлари ва келиб чиқиш минтақалари ҳақидаги тахминларга асосланади[5].

Замонавий мусулмонлар

Дастлабки иммиграция

Америка Қўшма Штатларининг бошқа қисмларида бўлгани каби, Ню-Ёркка кичик ҳажмдаги мусулмон миграцияси 1840-йилларда яманликлар ва турклар, шунингдек, бенгал ва шом денгизчилар ва савдогарларнинг келиши билан бошланди ва Биринчи жаҳон урушигача давом этди[6][7].

1907-йилда Полшанинг Подласе вилоятидан келган Липка татар муҳожирлари Ню-Ёрк шаҳрида биринчи мусулмон ташкилоти — Америка Муҳаммад Жамиятига асос солган. 1931-йилда улар Уилямсбургдаги Паwерс-Стреэт масжидига асос солиб, уни шаҳардаги энг қадимги доимий ишлайдиган масжидга айлантирдилар[8][9].

Афро-америкалик мусулмонлар

20-аср бошларида Буюк Миграциядан сўнг, Ню-Ёрк шаҳри Американинг Маврий илм-фан ибодатхонаси ва Ислом халқи орқали афро-америкалик исломнинг маркази сифатида пайдо бўлди. Шаҳар 1965-йилда Манхеттеннинг Вашингтон Ҳеигҳц қисмида ўлдирилишидан олдин бир неча йил давомида Малколм Хнинг базаси бўлган.

1975-йилда Илёс Муҳаммад вафотидан сўнг, шаҳардаги Ислом миллати тарафдорларининг аксарияти Имом Варит Дин Муҳаммад раҳбарлигида асосий сунний исломни қабул қилдилар.

1965-йилдаги Иммиграция ва фуқаролик тўғрисидаги қонун

1965-йилда Харт-Cеллер қонунининг қабул қилиниши мусулмонлар кўп бўлган бир қанча мамлакатлардан АҚШга иммиграциянинг тез ўсишига йўл очди. Шу пайтгача иммиграция этник квоталар билан қаттиқ чекланган эди. Энг муҳими, 1970-йиллардан бошлаб, Ню-Ёрк шаҳрига Осиё ва Африкадан мусулмонлар тўлқини кела бошлади. Ҳозирги мусулмон аҳолисининг аксарияти шаҳардаги ўз тарихини шу тўлқин билан боғлайди.

1980—1990-йилларда шаҳар дунёнинг уруш кетаётган ҳудудларидан мусулмон қочқинларни, шунингдек, Бангладеш ва Марказий Осиёнинг янги республикалари каби мамлакатлардан Греэн Cард лотереяси олувчиларни қабул қила бошлади. Малакали ишга жойлашиш визалари ва оилаларни бирлаштириш дастурлари орқали Покистон, Сенегал, Гана, Гаяна, Миср, Фаластин ва Яман каби мамлакатлардан иммиграция ҳам кўпайди[10]. Ушбу янги муҳожирларнинг аксарияти ташқи туманларда, Бай Ридж, Жексон Ҳеигҳц, Мидвуд, Астория, Боэрум Хилл ва Ғарбий Бронкс каби маҳаллаларда жойлашдилар. Чет элда туғилган бошқа аҳоли билан бир қаторда, улар 1970-йиллардаги инқироз йилларидан кейин шаҳарнинг бойлигини тиклашда муҳим рол ўйнайди[11].

Жамият илдизларини қуриш[12]

Янги мусулмон иммигрантларининг келиши ва афро-америкалик сунний жамиятининг бирлашиши билан Ню-Ёркда Ислом 20-аср охирида гуллаб-яшнай бошлади. 11-сентабр воқеалари ва 1999-йилда Амаду Диаллонинг ўлдирилишидан олдинги ўн йилликларда шаҳар бутун дунё бўйлаб меҳнат қилаётган мусулмонлар учун манзил сифатида пайдо бўлиб, эътиқодни эркин амалга ошириш мумкин бўлган нисбий имкониятлар мамлакати сифатида обрў қозонди. Ҳалол қассоблар ва мусулмонларга қарашли бошқа корхоналар ташқи туманларнинг ландшафтларини чиза бошладилар. 1970-йилларда, шунингдек, Форт -Греэндаги Нигерия мусулмонлари уюшмаси (Ибаадураҳман масжиди) ва жанубий осиёлик муҳожирлар томонидан қурилган ва Саудия Арабистони томонидан молиялаштирилган Флушингдаги Ню-Ёрк мусулмон маркази каби диний жамоат ташкилотлари тўлқинининг расмий асослари ҳам бўлди[13][14].

Ушбу даврга оид бошқа жамоат масжидларига қуйидагилар киради:

  • Ричмонд Ҳиллдаги масжид ал-Обидин, 1977-йилда ҳинд-гаялик мусулмонлар томонидан асос солинган[15]
  • Трибека шаҳридаги масжид ал-Фараҳ, 1983-йилда оқ танли америкалик сўфийлар томонидан асос солинган[16]
  • Коронадаги масжид ал Фалаҳ, 1983-йилда Ҳожи Муҳаммад Абдул Олим Хон томонидан қурилган шаҳарнинг биринчи махсус масжиди. Кореялик муҳандис томонидан ишлаб чиқилган бўлиб, у қурилишдаги мукаммаллиги учун Қуээнс Савдо Палатасининг фахрий ёрлиғига сазовор бўлди[17].
  • Шарқий Ню-Ёркдаги Масжид ал-Амон, 1987-йилда Бангладешликлар томонидан асос солинган[18]
  • ПИЭДАД, 1988-йилда Пуэрто-Риколик мусулмон Хадича Ривера томонидан асос солинган лотин мусулмон ташкилоти
  • 1989-йилда Эрон шиалари томонидан асос солинган Ямайка, Қуээнс шаҳридаги Имом ал-Кҳои фонди[19]

Мусулмон муҳожир жамоалари 1970—1980-йиллар давомида Европа ва АҚШда ўзини намоён қила бошлаганлиги сабабли, улар Қувайт ва Саудия Арабистони каби араб дунёсидаги ҳукуматларнинг радарларида пайдо бўла бошлади. Ушбу гуруҳларга таъсир ўтказиш ва уларнинг глобал сиёсий ва иқтисодий кучнинг марказида жойлашганлигидан фойдаланиш учун ушбу ҳукуматларнинг кўпчилиги Лондондаги Регент Парк масжиди каби шаҳарлардаги мега-масжид лойиҳаларига эътибор қаратди. Ню-Ёркда бу кучлар 1960-йилларнинг бошларида Бирлашган Миллатлар Ташкилотидаги бир гуруҳ мусулмон элчилари томонидан юқори Ғарбий томонда ташкил этилган шаҳарнинг Ислом маданияти маркази учун янги майдон қуриш ғояси атрофида бирлашди. Бу режалар охир-оқибат 1987-йилда Манхеттеннинг Шарқий томонида Ислом маданияти марказининг қурилиши билан якунланди. Марказ Манхеттеннинг биринчи мақсадли қурилган масжиди бўлди ва унинг асл васийлари мўлжаллаб турганидек, Ню-Ёрк меъморчилигининг диққатга сазовор жойи бўлиб, шаҳар бўйлаб мусулмонлар борлигининг рамзий далилидир.

21-аср

11-сентабрдан кейинги исломофобия

11-сентабрдаги хуружлар Ню-Ёрк мусулмонлари учун ҳал қилувчи дақиқа бўлди ва мусулмон деб ҳисобланган аҳолига исломофобик муносабат тўлқинига олиб келди. Террорга қарши уруш бошланганидан сўнг, шаҳар бўйлаб мусулмонлар алоҳида шахслар ва ҳукумат томонидан шубҳа остига олинди. Аксарияти мусулмонлар бўлган 24 та давлатнинг фуқаролиги бўлмаган вояга етган эркакларнинг янги ташкил этилган Иммиграция ва божхона назорати (ИCЕ) агентлигида рўйхатдан ўтишини талаб қиладиган ИНС Махсус Рўйхатга олиш тизими шаҳар мусулмон жамоаларига сезиларли таъсир кўрсатди. Ҳисоб-китобларга кўра, ФҚБ рейдлари ва депортация ва диний таъқиблар атрофидаги кенг тарқалган қўрқув натижасида бу даврда биргина Бруклиндан 20 000 га яқин мусулмон қочиб кетган[20].

2002-йилда НЙПД разведка бюроси Ню-Ёрк метроси ҳудудидаги мусулмон жамоаларини кузата бошлади, масжидлар ва мусулмон талабалар гуруҳларига жосуслик қилиш учун маълумот берувчиларни ёллади. НЙПД айниқса мусулмон институтлари ва маҳаллаларига эътибор қаратди, хусусан, Эрон яҳудийлари ва Миср қибтийларининг фаолиятини ўз доирасидан чиқариб ташлади[21]. Дастур конституцияга зид деб топилди ва судда ноқонуний деб топилди, полиция департаменти даъвони ҳал қилиб, 72 500 доллар товон тўлади[22].

Трамп даври

2016-йилда Доналд Трампнинг сайланиши шаҳарда ислом учун яна бир боб бўлди, давлат томонидан рухсат этилган нативизм айниқса мусулмонларни нишонга олди. 2018-йилда Бангладешлик имом ва унинг ёрдамчиси Квинснинг Озон боғи қисмида отиб ўлдирилган, баъзи жамоатчилар президентни мусулмонларга қарши нафрат муҳитини шакллантирганликда айблашган[23].

Ню-Ёрк мусулмонлари бу чақириқларга турли йўллар билан жавоб беришди: полицияга қарши судга даъво қилишдан тортиб, сиёсий лавозимга киришиш ва бизнесга эътибор қаратиш ёки йиғилишгача. 2017-йил январ ойида 13769-сонли Ижроия фармони (одатда мусулмонларни тақиқлаш деб номланади) имзоланганидан сўнг Квинсдаги Жон Кеннеди аэропортида барча динларга мансуб минглаб намойишчилар йиғилиб, бутун мамлакат бўйлаб мусулмонлар билан бирдамлик учун миллий норозилик ҳаракатини бошлаб юборишди. Асосан мусулмон таксичилар касаба уюшмаси Ню-Ёрк такси ишчилари иттифоқи аъзолари аэропортда иш ташлаш эълон қилди ва йўловчиларни олишдан бош тортди.

Трумп йилларининг иқлими, шунингдек, илғор мусулмон сиёсатчиларнинг, жумладан Ню-Ёрк штати ассамблеяси аъзоси Зоҳран Мамдани ва шаҳар кенгаши аъзоси Шаҳана Ҳанифнинг ўсишига туртки бўлди.

Демографияси

Ню-Ёрк шаҳри мусулмонларининг этник келиб чиқиши, умуман олганда, шаҳарнинг хилма-хиллигини акс эттиради. Дунёдаги бошқа ҳеч бир йирик шаҳарда мусулмонларнинг келиб чиқиши минтақасига кўра бу қадар мутаносиб равишда тақсимлангани йўқ. Энг катта гуруҳлар жанубий осиёликлар, ундан кейин афро-америкаликлар ва ғарбий африкаликлар . Бошқа йирик жамоалар орасида Шимолий Африкаликлар, Кариб денгизи аҳолиси, Ғарбий Осиёликлар, Болқон мусулмонлари ва Марказий Осиёликлар мавжуд[3].

Кўзга кўринган масжидлар ва бошқа муассасалар

Ню-Ёрк пойтахти ҳудудида 275 та масжид бор, бу мамлакатнинг бошқа жойларига қараганда кўпроқ[24]. Ню-Ёрк шаҳри пойтахти минтақасидаги машҳур масжидлар қаторига Ню-Ёрк Ислом маданият маркази, Масжид Малколм Шаббаз ва Ню-Жерси штати Патерсон шаҳридаги Пассаик округи Ислом маркази киради.

Ислом Ню-Ёрк шаҳрининг бошқа жойларида

Патерсон, Ню-Жерси, Ню-Ёрк шаҳрининг ғарбий қисмидаги Ню -Ёрк шаҳри метрополитен ҳудудида, 2011-йил ҳолатига кўра, 25,000 дан 30,000 гача мусулмонлар яшайди. Патерсон " Кичик Рамаллаҳ " лақабини олди ва у худди шу номдаги маҳаллани ва 2015-йилда 20 000 га яқин араб америкалик аҳолисини ўз ичига олади[25]

Кичик Истанбул

"Кичик Истанбул " (туркча: Кüçüк İстанбул)[26] — Жанубий Патерсоннинг маркази Маин Стреэтда жойлашган ҳудуд. Тез ўсиб бораётган бу турк Америка анклави кўплаб фаластинликлар[27], ливанлик, сурияликлар, иорданияликлар ва бошқа турли мамлакатлардан келган араб муҳожирларини жойлаштиришдан ташқари Қўшма Штатлардаги энг йирик шаҳар ҳисобланади. Патерсон Америка Қўшма Штатларидаги энг йирик турк-америкалик иммигрантлар жамоаси (Кичик Истанбул) ва Мичиган штатидаги Дирборндан кейин иккинчи йирик араб-америка жамоасига мезбондир[28]. Шунинг учун у "Кичик Рамаллаҳ " (арабча: رام الله الصغيرة‎‎) деб ҳам аталади. Патерсонда жойлашган Араб Америка фуқаролик жамияти Патерсон мактаб округида араб тили дастурини бошқаради[29]. Патерсоннинг араб америкалик аҳолиси 2015-йилда 20 000 кишига етган[30].

Бу ҳудуд, шунингдек, Шарқий темир йўл проспектининг шарқида жойлашган Лакевиэwнинг бир қисмидир. Ҳудуд жанубда Клифтон, ғарбда НЖ 19 ва шимолда И-80 билан чегараланган. Бу ҳудудда кўплаб Яқин Шарқ ресторанлари, озиқ-овқат дўконлари ва турли хил дўконлар мавжуд. Маин Стреэт буларнинг энг катта консентрациясига эга, аммо бутун ҳудудда бошқа турк ва араб дўконлари ва ресторанлари мавжуд. Ҳудуд асосан асосий кўча бўйлаб тижорат зоналарига ажратилган турар-жойлардан иборат.

Кичик Бангладеш

Патерсон шаҳридаги Пассаиc округи Ислом маркази, Ню-Жерси, Ню-Ёрк шаҳри метрополитан ҳудудида жойлашган. Патерсон Ню-Ёрк шаҳридан кейин иккинчи энг катта Бангладеш американ аҳолисининг уйидир.

Патерсон, Ню-Жерси, муҳим ва ўсиб бораётган Бангладеш америкалик жамиятига мезбонлик қилади. Бангладешнинг кўплаб озиқ- овқат дўконлари ва кийим-кечак дўконлари пайдо бўлаётган Кичик Бангладешда Унион Авенуэ ва Патерсон атрофидаги кўчаларда, шунингдек, энг йирик давлат молия институти Сонали Банкнинг шўба корхонаси Сонали Эхчанге Cомпанй Инc. филиали жойлашган. Масжид Ал-Фердоус, шунингдек, Патерсоннинг тез ўсиб бораётган Бангладеш пиёда аҳолисини Патерсонда жойлаштирган Унион Авенуэ-да жойлашган. Муҳаммад Ахтаруззаман 2012-йилда Иккинчи Уорддаги шаҳар кенгаши пойгасининг ғолиби сифатида тасдиқланди ва уни Ню-Жерси шимолидаги биринчи Бангладеш-Америка сайланган амалдорига айлантирди. Ҳозирги 2-Бўлим Кенгаши аъзоси Бангладешлик Шаҳин Халикдир, у 2016—2020-йилда Ахтаруззаманни мағлуб этган 2014-йил 11-октабр куни Патерсон шаҳридаги Wест Сиде Паркдаги Шоҳид Минор ёдгорлигининг пойдевор қўйиш маросими бўлиб ўтди. Ёдгорлик 1952-йилда Покистонда ўлдирилган одамларга ҳурмат кўрсатиб, бу мамлакатнинг Бангладешларга ўз тилларида гапиришни тақиқлаган сиёсатига норозилик билдиради ва Бангладешдаги шунга ўхшаш ҳолатларни такрорлайди, Патерсон устида ишлайдиган Бангладеш маданий гуруҳи лойиҳаси Шоҳид Минор 2015-йилда қуриб битказилди ва тақдим этилди[31] Ушбу лойиҳа Патерсоннинг ўсиб бораётган Бангладеш ҳамжамиятининг ортиб бораётган таъсирини акс эттирди, бу ҳақда Тҳе Реcорд нашрида хабар берилган[32].

Манбалар

  1. ↑ „Мажор У.С. метрополитан ареас диффер ин тҳеир религиоус профилес“ (инглизча). Пеw Ресеарч Cентер. Қаралди: 17-май 2021-йил.
  2. ↑ „Ан Импаcт Репорт оф Муслим Cонтрибутионс то Неw Ёрк Cитй“. Институте фор Соcиал Полиcй анд Ундерстандинг. 2021-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Муслимс ин Метро Неw Ёрк (Парт 2) – Спеcифиc Муслим Гроуп Эстиматес“ (инглизча). Глобал Гатес (29-феврал 2016-йил). Қаралди: 17-май 2021-йил.
  4. ↑ „Ван Салеэс | ФРОНТЛИНЕ | ПБС“. www.пбс.орг. Қаралди: 17-май 2021-йил.
  5. ↑ 5,0 5,1 Гомез, Мичаэл А.. Блаcк Cресcент: Тҳе Эхпериэнcе анд Легаcй оф Африcан Муслимс ин тҳе Америcас. Cамбридге Университй Пресс, 2005 — 131–33-бет. 
  6. ↑ Косзеги, Мичаэл. Ислам ин Нортҳ Америcа: А Соурcебоок. Неw Ёрк: Гарланд Публишинг Инc., 1992 — 26–27-бет. 
  7. ↑ Балд, Вивек. Бенгали Ҳарлем анд тҳе Лост Ҳисториэс оф Соутҳ Асиан Америcа. Ҳарвард Университй Пресс, 2013. 
  8. ↑ „Религион: Рамадан“. Тиме (15-ноябр 1937-йил). 26-август 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-май 2010-йил.
  9. ↑ „Америcа'с Олдест Сурвивинг Мосқуэ Ис ин Wиллиамсбург“ (инглизча). Бедфорд + Боwерй (26-декабр 2018-йил). Қаралди: 24-июл 2021-йил.
  10. ↑ Тҳе Неwест Неw Ёркерс, 1990-1994 (инглизча). Неw Ёрк: Неw Ёрк Cитй Департмент оф Планнинг, 1997. 
  11. ↑ Иммигратион анд Неw Ёрк Cитй: Тҳе Cонтрибутионс оф Фореигн-Борн Америcанс то Неw Ёрк'с Реннаисанcе, 1975-2013 (инглизча). АС/CОА, 2014. 
  12. ↑ „Тҳе иммигрант эра оф НЙC Муслимс“.
  13. ↑ „Абоут ус“.
  14. ↑ „Абоут ус“.
  15. ↑ „Абоут ус“.
  16. ↑ „Дергаҳ ал Фараҳ“.
  17. ↑ „Масжид ал Фалаҳ“.
  18. ↑ „Абоут ус“.
  19. ↑ „Имам ал-Кҳоэи Фоундатион“.
  20. ↑ „Cоней Исланд Эходус“ (инглизча). Муслимс ин Брооклйн Wебсите. 2022-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
  21. ↑ „Фаcцҳеэт: Тҳе НЙПД Муслим Сурвеилланcе Програм“ (инглизча). Америcан Cивил Либертиэс Унион. Қаралди: 30-июн 2021-йил.
  22. ↑ „НЙПД сеттлес лаwсуит афтер иллегаллй спйинг он Муслимс“ (инглизча). Тҳе Гуардиан (5-апрел 2018-йил). Қаралди: 30-июн 2021-йил.
  23. ↑ „Исламопҳобиа Он Тҳе Рисе Ин Неw Ёрк. Бут Со Ис Ислам.“. 2022-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-октябр.
  24. ↑ „Америcан Мосқуэ Сурвей 2020 Репорт 1 | ИСПУ“ (инглизча). Қаралди: 2-июн 2021-йил.
  25. ↑ Деэна Еллин. „Палестиниан флаг-раисинг ис ҳигҳлигҳт оф ҳеритаге wеэк ин Патерсон“. Нортҳ Жерсей Медиа Гроуп (3-май 2015-йил). 2015-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-май 2015-йил.
  26. ↑ Ҳаннан Аделй. „Ҳундредс оф Палестинианс раллй ин Патерсон ин протест оф Исраэли милитарй cампаигн“. Нортҳ Жерсей Медиа Гроуп (19-июл 2014-йил). Қаралди: 19-июл 2014-йил.
  27. ↑ „Патерсон'с Палестинианс cелебрате аннуал флаг-раисинг ат Cитй Ҳалл - Неwс - НортҳЖерсей.cом“. www.нортҳжерсей.cом. 2014-йил 20-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-январ 2022-йил.
  28. ↑ {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда сарлавҳа= параметрини белгилашингиз керак. „“. сеаттлетимес.нwсоурcе.cом. Қаралди: 10-декабр 2014-йил.
  29. ↑ „Патерсон счоол дистриcт рестарц Араб лангуаге програм фор cитй ёутҳс“. Патерсон Пресс, Нортҳ Жерсей Медиа Гроуп (10-декабр 2014-йил). Қаралди: 10-декабр 2014-йил.
  30. ↑ Деэна Еллин. „Палестиниан флаг-раисинг ис ҳигҳлигҳт оф ҳеритаге wеэк ин Патерсон“. Нортҳ Жерсей Медиа Гроуп (3-май 2015-йил). Қаралди: 4-май 2015-йил.
  31. ↑ Раҳман, Жаед. „Бангладеши-Америcанс унвеил Шоҳид Минар, мартйрс' монумент, ин Wесциде Парк“. Тҳе Патерсон Тимес (16-феврал 2015-йил). 24-апрел 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-апрел 2017-йил.
  32. ↑ Эд Румлей. „Патерсон'с Бангладеши cоммунитй cелебратес старт оф Мартйрс' Монумент“ (12-октабр 2014-йил). 13-октабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-октабр 2014-йил. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Nyu-Yorkda_Islom" dan olindi