Oddiy qariya
Оддий қария[1] (лотинча: Сйнтҳлиборампҳус антиқуус) — чистиклар (Алcидаэ) оиласига мансуб бўлган кичкина қуш[2].
Ташқи кўриниш
Катталарининг ёзда оқ чизиқлар билан қопланадиган қора боши бор. Танасининг устки томони кулранг, пастки томони оқ рангда. Калта тумшуғи сариқ рангда.
Тарқалиши
Асосан Алеут ороллари ва Аляска қирғоқларидаги бошқа оролларда ин қуради.
Ҳаёт тарзи
Оддий қариялар колониялар бўлиб ин қурадилар. Урғочиси тўғри тошлоқ ерга ёки дарахтларнинг илдизлари орасига бир ёки иккита тухум қўяди. Ёшларини йиртқичлардан ҳимоя қилиш мақсадида ота-оналар, полапонлар очиб чиққанидан бир неча кун ўтгач, уларни инларида эмас, балки ўзлари билан денгизга олиб бориб, ўша ерда овқатлантирадилар.
Озуқа излаб, оддий қариялар тўғридан-тўғри сув юзасидан чуқур шўнғишади. Уларнинг ўлжаси балиқ, шунингдек, қисқичбақасимонлар ва бошқа майда денгиз ҳайвонларидир.
Қишда оддий қариялар жанубга Калифорния қирғоқларига учиб кетишади. Баъзи қушлар (кузда ёмон об-ҳавода йўлдан адашганлар) материкнинг тубида кузатилиши мумкин.
Қизиқ фактлар
Аксарият чистиклардан фарқли ўлароқ, қариялар ҳеч қачон қуруқликда устунда туришмайди, гарчи улар кўпинча аниқловчиларда шундай тасвирланадилар.
1990-йилда Британиянинг Ланди оролида ушбу турдаги қушлардан бирининг топилганлиги ажабланарли эди. Бундан ҳам ҳайратланарлиси, бир йил ўтгач, худди шу қуш айнан шу ерга қайтиб келиши бўлди. Қушларнинг ягона турлари Финландияда ҳам қайта-қайта кузатилган[3].
Авача кўрфазининг жанубида, Камчатка қирғоғида жойлашган Қариялар ороли ўз номини унда яшовчи оддий қариялар колониясидан келиб чиқиб олди[4][5].
Манбалар
- ↑ Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Русский язык, РУССО, 1994. — С. 94. — 2030 экз. — ИСБН 5-200-00643-0.
- ↑ Гилл Ф., Донскер Д. & Расмуссен П. (Эдс.): Ноддиэс, скиммерс, гуллс, тернс, скуас, аукс (англ.). ИОC Wорлд Бирд Лист (в11.2) (15 июля 2021). дои:10.14344/ИОC.МЛ.11.2. Дата обращения: 16 августа 2021.
- ↑ „В Финляндии обнаружен обыкновенный старик“ (ру). Йле Уутисет. 2021-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 11-ноябр.
- ↑ „Старик — птица, давшая название острову“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 20-сентябр.
- ↑ „Остров Старичков“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 20-сентябр.