Ziyosfera

Ofiyon

Офиён, шунингдек, Офионей, баъзан Опиён (қадимги юнонча: Ὀφίων қадимги юнонча: Ὀφίων „илон“, Ὀφιονεύς) — қадимги юнон мифологиясида [1] буюк илон, девлар подшоси; баъзи афсоналарга кўра — Олимпнинг биринчи хўжайини, океанида Евриноманинг ўғли ва эри (Эурйноме)[2]. Бошқа бир фикрга кўра, Уран Офиён ва катта Фетиданинг ўғлидир[3].

Офиён улкан илон шаклида бўлган. Юнон афсоналаридан бирига кўра (Сирослик Ферекид талқинида [4]), Зевс келишидан ва Олймпда худолар ҳукмронлигидан анча олдин, у ерда Офиён [5] ва Евринома ҳукмронлик қилган. Ферекидга кўра, Офиён офионидлар отаси Кронос рақибидир[6].

Баъзи афсоналарга кўра, Офиён ўзининг яратувчиси Евринома билан бирга барча нарсаларнинг яратувчи-худоси ҳисобланади (Пеласгик афсона).

Яратилишнинг бошида ҳамма нарсанинг маъбудаси Евринома Хаосдан кўтарилиб, ўзи таянадиган ҳеч нарса йўқлигини билгач, дастлаб осмонни денгиздан ажратади, сўнгра тўлқинлар устида рақсга тушар экан, кафтлари билан шимол шамолини ушлаб олиб сиқади. Шунда унинг қаршисида Офиён пайдо бўлади. Евринома „Офиёнда иштиёқ пайдо бўлиб, унинг (Эвринома) илоҳий белларини ўраб, маъбудани ҳомиладор қилгунча“ исиниш учун жазава билан рақсга тушади. Кейин Евринома каптарга айланиб, дунё тухумини қўяди. Буюк Илон Офиён тухум атрофини етти қават ўраб олган. Кейин тухум ёрилиб, дунёда мавжуд бўлган барча нарсалар: қуёш, ой, сайёралар, юлдузлар, ер ва унинг тоғлари, дарёлар, дарахтлар, ўтлар ва тирик мавжудотлар пайдо бўлган.

Офиён ва Эвринома Олймпга жойлашиб олишган. Кейинчалик, Олймпни Кронос ва Рея титанларига бой бериб, Тартарга (бошқа манбаларга кўра — океан тубига) ташланган. Офиён Кронос билан яккама-якка жанг қилган[7], лекин Кронос уни ағдариб, Олимпда ҳукмронлик қила бошлаган.

Бошқа афсоналарда айтилишича, Офиён ўзини коинотнинг яратувчиси деб эълон қилиш билан Эвриномани хафа қилиб қўйган. „Бунинг учун у (Эвринома) унинг (Офиён) бошига товони билан уриб, барча тишларини синдирган ҳамда тишсиз хириллаган ҳолда, арвоҳларни жалб қилиши учун қоронғу ерости ғорига ҳайдаб юборган“ (бу ерда Офиён ижодий афсонанинг антиқаҳрамони ролини ўйнайди, маъбудага қарши куч сифатида майдонга чиқади; эҳтимол бу афсонанинг кечроқ намунасидир).

Адабиётлар

  • Луcиан. Трагогут, 100.
  • Нон. Диониснинг ҳаракатлари, ИИ 573; ВИИИ 161; ХИИ 44; ХЛИ 352.

Манбалар

  1. ↑ Любкер Ф. Реалний словар классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.2. С.493
  2. ↑ Аполлоний Родосский. Аргонавтика И 500
  3. ↑ Первий Ватиканский мифограф ИИИ 1, 1
  4. ↑ Примечания Н. А. Чистяковой в кн. Аполлоний Родосский. Аргонавтика. М., 2001. С.184
  5. ↑ Ликофрон. Александра 1194
  6. ↑ Ферекид Сирский, фр. В4 Дилс-Кранс
  7. ↑ Схолии к Ликофрону. Александра 1191 // Примечания Н. А. Чистяковой в кн. Аполлоний Родосский. Аргонавтика. М., 2001. С.184 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ofiyon" dan olindi