Okkamizm
Оккамизм — схоластик фалсафий оқим. У Оккам гъоялари та’сирида шаклланган. Англиянинг Кембриж, Франсиянинг Париж, Германиянинг Гейделберг, Лейпсиг, Эрфурт, Чехиянинг Прага, Полшанинг Краков университетларида кенг тарқалган. Оккамизмга илмий билимлар ва фалсафанинг илоҳиётдан халос бўлиши учун кураш хос эди. Унда мантиқ, билиш назарияси, тилшунослик, тажриба ва аналитик усулларга асосланиш, схоластика ва метафизикани танқид муҳим ўрин эгаллаган. Оккамизм тарафдорлари атамаларни фалсафий таҳлил қилишга катта аҳамият берганлиги учун бу та’лимот «терминизм» деб ҳам аталади. Оккамизм тарафдорлари ХИИИ асрда ҳукмрон бўлган Фома Аквинский ва Иоанн Дунс Скотт системасига қарши кураш олиб бордилар. У.Шервуд, П.Испанский, У.Оккам назариясининг фундаментал асосларига тўхталиб, мантиқ фанининг ривожланишига катта ҳисса қўшдилар. О. сиёсий фалсафа соҳасида дунёвий ҳокимиятнинг диний ҳокимиятдан ажратиш учун курашди. Бу борада М. Падуанский катта иш қилди. Бу оқимининг йирик намоёндалари: Роберт Холкот, Мирекурлик Жан, Отрекурлик Николай, Жан Буридан, Алберт Саксонский ва Оккамистларнинг мероси янги за- мон фалсафасига, айниқса Рам, Т.Гоббс, Д.Юм каби файласуфлар дунёқарашига ижобий та’сир кўрсатган.
Манбалар
"Фалсафа. Қомусий луғат" Тошкент -2004. 311-бет
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |