Olimbek dodxoh

Олимбек додхоҳ
	Олимбек Асан бий ўғли
Таваллуди	1799
Вафоти	1862
Касби	Қўқон хонлигининг сиёсий ва сарой арбоби, оталиқ, вазир ва саркарда
Фаолият йиллари	1831—1862
Унвони	Додхоҳ
Турмуш ўртоғи	Қурбонжон додхоҳ
Болалари	Абдилдабек; Баатйрбек; Мамитбек; Асанбек; Қамчибек.

Википедияда исми Олимбек бўлган бошқа кишилар ҳақида ҳам мақолалар мавжуд.

Олимбек додхоҳ (1799/1800, Олой водийси — 1862 ёки 1863) — ХИХ аср қўқонлик йирик сиёсатчи. Бир қанча вақт хонликнинг сиёсий фаолларидан бўлган.

Ёшлиги

Бой ва нуфузли оилада туғилган. Саводхонликни ўрганган, ёшлигида Ўрта Осиё шаҳарларига саёҳат қилган бўлса керак. 27 ёшида у Мадалихон томонидан Қўқонга хизмат қилиш учун таклиф қилинади ва у ерда давлат арбоби сифатида мартаба орттиришга муваффақ бўлди ва (ўша Мадали хондан) Додхоҳ — „адолатли ҳукмдор“ фахрий лақабини олди.

У 1827-1862-йиллардаги деярли барча муҳим воқеаларда, саккиз хон навбат билан тахтга ўтирган пайтдаги сиёсий воқеаларда қатнашган. Миллати бўйича қирғиз. У Андижон вилоятининг ҳукмдори бўлган, шу даврда ўз қароргоҳини Ўшга кўчирган, бу эса шаҳар мавқеини сезиларли даражада оширган. Олимбек Қўқон хонлигининг вазири, сўнгра 1860-йилда уюштирган йирик қўзғолон ташкилотчиси бўлган. Хон олдида русларга қарши жанг қилишдан бош тортганликда айбланган. Рафиқаси Қурбонжон додхоҳ Олимбек вафотидан сўнг қирғиз ҳукмдори бўлди. Олимбекнинг ўзи 1862-йилда Қўқон хонлигининг сарой фитначилари томонидан ўлдирилган.

Қурилиш фаолияти

Қарама-қарши қирғоқлар аҳолисини ва унинг хўжалик фаолиятини бирлаштиришни ният қилиб, ўз маблағи ҳисобидан Оқ-Буура дарёси орқали тўққиз^[1] кўприк қурдирган. Тегирмон ва мой заводлари, ариқлар ҳам қуришга ҳам бошчилик қилган. Ўшда шаҳарсозлик фаолияти билан шуғулланган. Бир қанча масжид ва мадрасалар қурдирган.

Фаолияти

Эҳтимол, Олимбекнинг 1845-йилги қўзғолонда иштироки, шунингдек, вафотининг аниқ санаси ва жойи аниқ эмас. Ўзининг ўттиз йиллик (1831—1862) фаолияти давомида халқ манфаатини, халқ орзу-умидларини биринчи ўринга қўйди. Алимбек датка Қўқоннинг 4 хонига (Мадалихон, Шералихон, Маллахон, Шоҳмурод) кўрган.

Хотира

Гулча қишлоғида Олимбек додхоҳга ҳайкал қўйилган (2014)^[2].

Ўш шаҳридаги Олимбек додхоҳ ҳайкали.

Ўш шаҳридаги Олимбек додхоҳ музейи.

Манбалар

↑ сифра упоминаэця применително ко всем объэктам и может бит преувеличениэм
↑ „В Алайском районе открыли памятник Алымбеку датке“. 2016-йил 11-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 21-июн.