Olimpiya medali
Олимпия медали Олимпиада ўйинларининг спорт турларида муваффақиятли иштирок этган спортчиларга берилади. Қўлга киритилиши керак бўлган медалларнинг учта даражаси мавжуд: олтин, кумуш ва бронза, мос равишда биринчи, иккинчи ва учинчи ўринларга берилади. Мукофотларни топшириш тартиби Олимпия баённомаларида батафсил баён этилган.
|
1896-йилдаги биринчи замонавий Олимпия ўйинларида мусобақа ғолибига топширилган кумуш медал. | |
| Берилиш сабаби | Турли Олимпиада спорт турларида ғолиб бўлган спортчиларга топширилади |
|---|---|
| Тақдим этади | Халқаро Олимпия Қўмитаси |
| Тарих | |
| Биринчи мукофот | 1896 |
| Вебсайт | олймпиcс.cом/эн/олймпиc-гамес/олймпиc-медалс |
Медал дизайнлари 1896-йилги ўйинлардан бери, айниқса, Ёзги Олимпиада ўйинлари медалларининг ўлчамлари жиҳатидан сезиларли даражада фарқ қилди. 1928-йилги ўйинлар учун танланган дизайн 2004-йилда Афинада бўлиб ўтган ўйинларда унинг ўрнини босгунга қадар сақланиб қолган. Медалда Рим Колизейи Олимпия қадриятларини ифодалаш учун мос бўлган юнонча Панатенаик стадиони билан алмаштирилган[1]. Қишки Олимпиада ўйинлари медаллари ҳеч қачон умумий дизайнга эга бўлмаган, лекин уларда мунтазам равишда қор парчалари ва медал қўлга киритилган воқеа тасвирланган.
Олимпия спортчиларини умуман қўллаб-қувватлашдан ташқари, баъзи мамлакатлар медал соҳибларига тоифалари ва қўлга киритилган медаллар сонига қараб пул ва совғалар беради[2]. 2024-йилги Париж ўйинларида 33 та давлат медал соҳибларига мукофотлар беришини тасдиқлади, 15 таси 100 000 доллардан ортиқ пул мукофотларини топширган[3].
Тарих
Зайтун гулчамбари Қадимги Олимпия ўйинлари ғолибига берилган соврин эди. Бу Олимпияда ўсадиган ёввойи зайтун дарахтидан олинган зайтун новдаси эди, у айлана ёки тақа ҳосил қилиш учун бир-бирига боғланган эди[4]. Паусаниаснинг сўзларига кўра, у Геракл томонидан Зевсни шарафлаш учун югуриш пойгаси ғолибига берилган соврин сифатида жорий этилган[5].
1896-йилда замонавий Олимпия ўйинлари бошланганда, муваффақиятли олимпиячиларга медаллар берила бошланган[6]. Бироқ, 1896-йилда Грециянинг Афина шаҳрида бўлиб ўтган биринчи Олимпиада ўйинларида олтин медаллар берилмаган[7]. Ғолибларга кумуш медал ва зайтун новдаси берилган, иккинчи ўринни эгаллаганларга эса дафна новдаси ва мис ёки бронза медали берилган[8].

1900-йилги Ёзги Олимпиада ўйинлари Фредерик Вернон томонидан ишлаб чиқилган тўртбурчаклар медалларга эга бўлган ягона Олимпия ўйинлари бўлгани билан ноёбдир[9]. Отиш, қутқарув, автомобил пойгаси ва гимнастика бўйича 1-ўрин эгалари учун кумуш билан қопланган олтин медаллар топширилган[10][11]. Отиш, эшкак эшиш, яхта спорти, теннис, гимнастика, қилич билан қиличбозлик, оддий қиличбозлик, от спорти ва енгил атлетика бўйича 2-ўрин эгалари кумуш медаллар билан тақдирланган[12]. Гимнастика, ўт ўчириш ва отиш бўйича 3-ўрин эгалари бронза медалларига сазовор бўлган[13][14]. Бироқ, кўплаб спорт турларида медаллар берилмаган. Рўйхатдаги совринларнинг аксарияти кубоклар ва бошқа совринлар бўлган[15].
Барча мусобақаларда дастлабки учта ўрин учун олтин, кумуш ва бронза медалларини бериш одати 1904-йилда АҚШнинг Миссури штатидаги Саинт Лоуис шаҳрида бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларидан келиб чиққан. Халқаро Олимпия Қўмитаси (ХОҚ) 1896 ва 1900-йилги ўйинларнинг ҳар бир мусобақасида энг яхши ўринни эгаллаган учта спортчига олтин, кумуш ва бронза медалларини ретроактив равишда тайинлаган[16][15]. Агар дастлабки учта ўриндан бирортаси учун дуранг бўлса, барча иштирокчилар ХОҚ қоидаларига мувофиқ тегишли медални олиш ҳуқуқига эга[17]. Баъзи жанговар спорт турлари (масалан, бокс, дзюдо, таэквондо ва кураш) ҳар бир мусобақада иккита бронза медалини беради, натижада умуман олганда, бошқа рангларга қараганда кўпроқ бронза медаллари берилади.
Медаллар мусобақа иштирокчиларига бериладиган ягона мукофот эмас; биринчи ўриндан саккизинчи ўрингача бўлган ҳар бир спортчи Олимпия дипломини олади[17]. Шунингдек, асосий мезбон стадионда барча медал соҳибларининг исмлари деворга ёзиб қўйилади. Ниҳоят, қуйида таъкидланганидек, барча спортчилар иштирок медали ва дипломини оладилар.
Ишлаб чиқариш ва дизайн
ХОҚ медалларнинг жисмоний хусусиятларини белгилайди ва тайёр дизайн бўйича якуний қарорни қабул қилади. Медалларнинг техник хусусиятлари ўйинларни ўтказадиган Миллий Олимпия Қўмитаси (МОҚ) билан биргаликда ишлаб чиқилган, аммо ХОҚ баъзи белгиланган қоидаларни жорий этган:[17][18]
- Қабул қилувчилар: Энг яхши учта иштирокчи медалларни олади
- Шакли: Одатда думалоқ, занжир ёки лента орқали бириктирилади
- Диаметри: Камида 60 мм
- Қалинлиги: Камида 3 мм
- Материал:
- Биринчи ўрин (олтин медал): У камида 92,5% кумушдан иборат бўлиб, 6 грамм олтин билан қопланган; металл қиймати 2010-йилда тахминан 494 $ АҚШ долларини ташкил этган[19][20]. 2021-йилда Япониянинг Токио шаҳрида бўлиб ўтган 2020-йилги Ёзги Олимпиада ўйинларида медалнинг ўша пайтдаги нархлардаги қиймати тахминан 800 долларни ташкил этган[21].
- Иккинчи ўрин (кумуш медал): 92,5% кумуш;[22] 2010-йилда металл қиймати тахминан 260 АҚШ долларини ташкил этган. Токио ўйинларида медалнинг қиймати 460 АҚШ долларини ташкил этган[21].
- Учинчи ўрин (бронза медал): 2010-йилда у 97% мис, 0,5% қалай ва 2,5% рухдан иборат эди; металл қиймати 2010-йилда тахминан 3 АҚШ долларини ташкил этди[19]. Токио ўйинларида у 95% мис ва 5% рухдан иборат бўлиб, металл қиймати тахминан 5 долларни ташкил этди[21].
- Тадбир тафсилотлари: Медал медалга берилган спорт тури ёзилиши керак.
1896-йилдаги биринчи Олимпия медаллари франсуз ҳайкалтароши Жулес-Cлéмент Чаплаин томонидан ишлаб чиқилган ва олд томонида юнон ғалаба маъбудаси Никени ушлаб турган Зевс, орқа томонида эса Акропол тасвирланган[6]. Улар Париж зарбхонаси томонидан ишлаб чиқарилган бўлиб, у Париж мезбонлик қилган 1900-йилги Олимпия ўйинлари медалларини ҳам ишлаб чиқарган. Бу медалларни зарб қилиш мас’улиятини мезбон шаҳарга топшириш анъанасини бошлаб берган. Кейинги бир нечта Олимпиадалар учун мезбон шаҳар ҳам медал дизайнини танлаган. 1912-йилгача олтин медаллар соф олтиндан ясалган эди[23].
Трионфо
1923-йилда Халқаро Олимпия Қўмитаси (ХОҚ) Ёзги Олимпиада ўйинлари медалларини лойиҳалаш учун ҳайкалтарошлар танловини эълон қилган. Гиусеппе Cассиолининг Трионфо дизайни 1928-йилда ғолиб деб топилган[6][24][25]. Олд томонда Нике қайта пайдо бўлди, аммо бу сафар асосий диққат марказида ғолибнинг тожи ва кафти, орқа фонда Колизей тасвирланган[24]. Медалнинг юқори ўнг қисмида Олимпия ўйинлари мезбони номи ва ўйинлар рақами учун жой қолдирилди.
Медалнинг орқа томонида ғолиб бўлган спортчини кўтариб турган одамлар оломони тасвирланган. Танловда ғолиб бўлган медал дизайни биринчи марта 1928-йилда Амстердамда бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларида тақдим этилган. 1960-йилда Римда бўлиб ўтган ўйинлар медалларида дизайн тескари равишда ташкилланган бўлиб, олд томонда оломон, орқа томонда эса Нике тасвирланган[26]. Мусобақада ушбу дизайн 40 йил давомида қўлланилди, 1972-йилда Мюнхендаги Ёзги Олимпиада ўйинлари даврида медалнинг орқа томони учун бошқача дизайн ташкил этилган биринчи ўйинларга айланди[6].
Cассиолининг дизайни яна кўп йиллар давомида медалнинг олд томонига илҳом берди. Гарчи ҳар сафар қайта яратилган бўлса-да, унда Олимпиада ўтказилаётган мамлакат номи ва тартиб рақами янгиланиб турган. Медалнинг олд томони 1992-йилда Испаниянинг Барселона шаҳрида бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларигача Трионфо дизайнига содиқ қолга. Ўша пайтда ХОҚ янгиланган версияни яратишга рухсат берган. Кейинги бир неча мусобақа учун улар Нике рамзини ишлатишни талаб қилдилар, бироқ бошқа жиҳатларни ўзгартиришга имкон бердилар[18].
2000-йилдан кейин тенденция тугади. Бунга сабаб 2000-йилги Сиднейда ўтказилган Ёзги Олимпия ўйинлари медаллари дизайнига бўлган салбий муносабат эди. 2000-йилги медалнинг дизайнери Wожcиэч Пиэтраник дастлаб ан’анавий Рим Колизейи ўрнига Сидней опера театрини медалнининг олд томонида тасвирлаган эди. Аммо Халқаро Олимпия Қўмитаси Колизейни сақлаб қолиш кераклигини қарор қилди[27]. Юнон матбуоти бу дизайнни Олимпия ўйинларининг ватанини билмасликда айблади. Улар медалларнинг олд томонидаги узоқ вақтдан бери мавжуд бўлган тасвир юнон Парфенони эмас, балки Рим Колизейи эканлигини нотўғри деб та’кидлашди[6][28]. Сидней Ташкилий қўмитаси бошқа версияни якунлаш учун етарли вақт йўқлигини ва бу жуда қимматга тушишини э’тиборга олиб, мавжуд дизайнни ўзгаришсиз қолдиришга қарор қилди[18]. 76 йилдан сўнг, 2004-йилги Афинада ўтказилган Ёзги Олимпия ўйинларида Элена Воцининг Панатенаика стадионини тасвирловчи янги дизайни жорий этилди. Медалнинг олд томонидаги бу янги дизайн ҳозирги кунгача қўлланилмоқда.
Буюртма асосидаги орқа томон дизайнлари
Германия Олимпия қўмитаси, Натионалес Олймписчес Комитеэ фüр Деуцчланд, ўйинлар ташкилотчилари орасида биринчи бўлиб медални орқа томонини ўзгартиришга қарор қилган. 1972-йилги медал дизайни Бауҳаус мактабига мансуб рассоми Герҳард Марcкс томонидан яратилган бўлиб, унда мифологик эгизаклар Cастор ва Поллухни тасвирланган[29]. Ўшандан бери мезбон шаҳарнинг Ташкилий қўмитасига медал орқа томонининг дизайнини яратиш эркинлиги берилган бўлиб, ХОҚ бу дизайнга якуний тасдиқни беради..
Ёз ва қишки ўйинларнинг таққосланиши
ХОҚ барча Олимпия медаллари, жумладан Ёзги ўйинлар, Қишки ўйинлар, Ёзги Паралимпия ўйинлари ва Қишки Паалимпиада ўйинлари учун ҳар бир дизайн хусусиятларини тасдиқлашда якуний қарор қабул қилади. Қишки ўйинлар учун турли хил дизайн вариантлари кўпроқ қўлланилган; Ёзги ўйинлардан фарқли ўлароқ, ХОҚ ҳеч қачон битта аниқ дизайнни мажбурий қилмаган. 1924-йилда Франсиянинг Чамоних шаҳрида ўтказилган биринчи Қишки Олимпия ўйинларида медалда ҳатто Олимпия ҳалқалари ҳам акс эттирилмаган эди. Нике 1932 ва 1936-йиллардаги ўйинлар медалларида тасвирланган, аммо шундан бери фақат битта медал дизайнида пайдо бўлган, холос. Тез-тез учрайдиган нақшлардан бири қор парчасидир, дафна барглари ва тожлар эса бир нечта дизайнларда кўзга ташланади. Олимпия шиори „Cитиус, Алтиус, Фортиус“ қишки ўйинларнинг тўртта медалида акс эттирилган, бироқ ёзги ўйинларнинг бирорта медалида ҳам кўрсатилмаган.
Қишки ўйинлар мезбонлари кетма-кет учта мусобақада медалларга турли хил материалларни киритдилар: шиша (1992), спарагмит (1994) ва лак (1998). Фақат 2008-йилда Хитойнинг Пекин шаҳрида бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинлари мезбони бошқа нарсани, бу ҳолатда нефритдан фойдаланишни танлади. 1900-йилги ўйинлардан ташқари ҳар бир ёзги Олимпия медали айлана шаклида бўлган бўлса-да, Қишки ўйинларнинг шакллари анча хилма-хил бўлган. Қишки ўйинлар медалларининг дизайни ҳам одатда ёзги ўйинларга қараганда каттароқ, қалинроқ ва оғирроқ бўлади.
Индивидуал дизайн тафсилотлари
Ёзги Олимпия медаллари дизайнлари
Ҳар бир Ёзги Олимпия ўйинларида топширилган медаллар ҳақида батафсил маълумотлар:[29][30]
| Ўйинлар | Мезбон | Тафсилотлар | Дизайнер (лар) | Тайёрланган | Диаметер (мм) |
Қалинлиги (мм) |
Оғирлиги (г) |
Тасвир |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1896 | Афина, Греция | Олд томон: Нике ушлаб турган Зевс
Орқа томон: Афина акрополи |
Жулес-Cлéмент Чаплаин | Париж зарб хонаси | 48 | 3.8 | 47 | |
| 1900 | Париж, Франсия | Олд томон: Қанотли маъбуда (эҳтимол Нике) дафна шохларини ушлаб турган ҳолда; орқа фонда Париж тасвирланган
Орқа томон: Ғолиб спортчи дафна шохини кўтариб турган ҳолда; орқа фонда Акропол тасвирланган Изоҳ: Доира шаклида бўлмаган ягона ёзги Олимпиада медали |
Фрéдéриқуэ Вернон | Париж зарб хонаси | 59 х 41 | 3.2 | 53 | |
| 1904 | Ст. Лоуис, Миссоури, АҚСҲ | Олд томони: Нике дафна тожи ва палма япроғини ушлаб турган ҳолда
Орқа томони: Спортчи дафна тожини ушлаб турган; орқа фонда юнон ибодатхонаси кўриниб турибди |
Диэгес & Cлуст | Диэгес & Cлуст | 37.8 | 3.5 | 21 | |
| 1908 | Лондон, Бирлашган Қироллик | Олд томони: Икки аёл фигурадан лавр тожини қабул қилаётган спортчи
Орқа томони: От устида ўтирган Авлиё Георгий Чет қисми: „Ваугҳтон“, тадбир номи ва ғолиб |
Бертрам Маcкеннал | Ваугҳтон & Сонс | 33 | 4.4 | 21 | |
| 1912 | Стокголм, Швеция | Олд томони: Икки аёл фигурадан лавр тожини қабул қилаётган спортчи
Орқа томони: Орқасида Пеҳр Ҳенрик Линг ҳайкали билан Ўйинларни очаётган жарчи |
Бертрам Маcкеннал (олд томон) Эрик Линдберг (орқа томон) |
C. C. Спорронг & Cо | 33.4 | 1.5 | 24 | |
| 1920 | Антверпен, Белгия | Олд томони: Лавр тожи ва палма баргини ушлаб турган спортчи
Орқа томони: Силвиус Брабо ҳайкали Чет қисми: Исм, мусобақа, жамоа, „Антверпен“ ва сана |
Жосуë Дупон | Cоосманс | 59 | 4.4 | 79 | |
| 1924 | Париж, Франсия | Олд томон: Спортчи бошқа бировга туришга ёрдам бермоқда
Орқа томони: Арфа ва турли спорт анжомлари |
Андрé Ривауд | Париж зарб хонаси | 55 | 4.8 | 79 | |
| 1928 | Амстердам, Нидерландия | Дизайн: Трионфо
Эслатма: Баъзан қайта яратилган бу олд дизайн 2004-йилгача сақланиб қолган, тескари дизайн эса 1972-йилгача сақланиб қолган. |
Гиусеппе Cассиоли | Нидерландия давлат зарбхонаси | 55 | 3 | 66 | |
| 1932 | Лос-Анжелес, Калифорниа, АҚСҲ | Дизайн: Трионфо | Гиусеппе Cассиоли | Wҳитеҳеад & Ҳоаг | 55.3 | 5.7 | 96 | |
| 1936 | Берлин, Германия | Дизайн: Трионфо | Гиусеппе Cассиоли | Б. Ҳ. Маер | 55 | 5 | 71 | |
| 1948 | Лондон, Бирлашган Қироллик | Дизайн: Трионфо | Гиусеппе Cассиоли | Жоҳн Пинчес | 51.4 | 5.1 | 60 | |
| 1952 | Ҳелсинки, Финландия | Десигн: Трионфо Эдге: 916 М / Й6 (Фаcторй Стамп) |
Гиусеппе Cассиоли | Култакескус Ой | 51 | 4.8 | 46.5 | |
| 1956 | Мелбурн, Австралия | Дизайн: Трионфо | Гиусеппе Cассиоли | К. Г. Луке | 51 | 4.8 | 68 | |
| 1960 | Рим, Италия | Десигн: Трионфо Сурроунд: А бронзе лаурел wреатҳ анд лаурел леаф чаин (Тҳе Роме гамес wере тҳе фирст то плаcе тҳе медал ароунд тҳе атҳлетес неcк) |
Гиусеппе Cассиоли | Артистиcе Фиорентини | 68 | 6.5 | 211 | |
| 1964 | Токио, Япония | Дизайн: Трионфо | Гиусеппе Cассиоли ва Тошикака Кошиба | Жапан Минт | 60 | 7.5 | 62 | |
| 1968 | Мехико шаҳри, Мексика | Дизайн: Трионфо | Гиусеппе Cассиоли | 60 | 6 | 130 | ||
| 1972 | Мüнчен, Ғарбий Германия | Олд томон: Трионфо Орқа томон: Кастор ва Поллукс, Зевс ва Леданинг эгизак ўғиллари Чет қисми: Ғолиб номи ва спорт тури |
Гиусеппе Cассиоли (олд томон) Герҳард Марcкс (орқа томон) |
Бавариан Минт | 66 | 6.5 | 102 | |
| 1976 | Монтреал, Квебек, Канада | Олд томон: Трионфо
Орқа томон: услублаштирилган дафна тожи ва Монреал ўйинлари логотипи Чет қисми: Спорт тури номи |
Гиусеппе Cассиоли (олд томон) | Роял Cанадиан Минт | 60 | 5.8 | 154 | |
| 1980 | Москва, Россия | Олд томон: Трионфо
Орқа томон: услублаштирилган Олимпия алангаси ва Москва ўйинлари логотипи |
Гиусеппе Cассиоли (олд томон) Иля Постол (орқа томон) |
Мосcоw Минт | 60 | 6.8 | 125 | |
| 1984 | Лос-Анжелес, Калифорниа, АҚСҲ | Олд томон: Трионфо
Орқа томон: Оломон томонидан кўтарилган Олимпия чемпиони Эслатма: Тескари ҳолат Cассиоли дизайнига қайтади |
Гиусеппе Cассиоли | Жостенс, Инc | 60 | 7.9 | 141 | |
| 1988 | Сеул, Жанубий Корея | Олд томон: Трионфо
Орқа томон: дафна новдаси ва Сеул Олимпиадаси логотипини кўтарган каптар тасвири |
Гиусеппе Cассиоли (олд томон) | Кореа Минтинг анд Сеcуритй Принтинг Cорпоратион | 60 | 7 | 152 | |
| 1992 | Барcелона, Испания | Олд томон:: Трионфонинг янгиланган талқини
Орқа томон: Барcелона Гамес логотипи |
Хавиэр Cорберо | Роял Минт оф Спаин | 70 | 9.8 | 231 | |
| 1996 | Атланта, АҚСҲ | Олд томон: Трионфонинг янгиланган талқини
Орқа томон: услублаштирилган зайтун новдаси, Атланта ўйинлари логотипи ва „Юз йиллик Олимпия ўйинлари“ Чет қисми: Атланта Олимпия ўйинлари қўмитаси |
Малcолм Греар Десигнерс | Реэд & Бартон | 70 | 5 | 181 | |
| 2000 | Сидней, Австралия | Олд томон: Трионфонинг янгиланган талқини
Орқа томон: Сидней опера театри, Олимпия алангаси ва Олимпия ҳалқалари Чет қисми: Тадбир номи |
Wожcиэч Пиэтраник | Роял Аустралиан Минт | 68 | 5 | 180 | |
| 2004 | Афина, Греция | Олд томони: Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи фонида Паиониос Нике
Орқа томон: Олимпия алангаси, Пиндарнинг Саккизинчи Олимпия мадҳиясининг очилиш сатрлари ва Афина ўйинлари логотипи |
Элена Воци | Эфсимон | 60 | 5 | 135 | |
| 2008 | Пекин, Хитой | Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи
Орқа томон: марказда Пекин ўйинлари логотипи ва ташқи четида тадбир тафсилотлари бўлган нефрит узук |
Хиао Ёнг[31] | Чина Банкноте Принтинг анд Минтинг Cорпоратион | 70 | 6 | 200 | |
| 2012 | Лондон, Бирлашган Қироллик | Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи
Орқа томон: Темза дарёси ва орқа фонда бурчакли чизиқлар билан Лондон ўйинлари логотипи |
Давид Wаткинс | Роял Минт | 85 | 8–10 | 357–412[32] | |
| 2016 | Рио-де-Жанейро, Бразилия | Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи
Орқа томон: Рио 2016 логотипи ва номи, гулчамбарлар кўринишидаги дафна барги дизайни билан ўралган Чет қисми: медал қўлга киритилган тадбир номи ташқи ҳошия бўйлаб лазер ёрдамида ўйиб ёзилади. Эслатма: медаллар биринчи марта марказий нуқтасида четларига нисбатан бироз қалинроқ..[33] |
Челлес ва Ҳаяши | Cаса да Моэда до Брасил | 85 | 6–11[34] | 500[35] | |
| 2020 | Токио, Япония | Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи
Тескари: Токио 2020 логотипи ва номи, қуёш нурлари билан ўралган. |
Жуничи Каwаниши[36] | Жапан Минт[37] | 85 | 7.7–12.1 | 450–556 | |
| 2024 | Париж, Франсия | Олд томон: фонида Панатҳенаиc стадиони, Афина Акрополи ва Эйфел минораси билан Нике, нурлар билан ўралган
Орқа томон: Париж 2024 логотипи билан ўйилган Эйфел минорасининг асл қурилишидан олинган олти бурчакли темир белгилар, нурлар билан ўралган |
Чаумет[38] | Моннаиэ де Парис[39] | 85 | 9.2 | 455–529 |
Қишки Олимпия медаллари дизайнлари
Қишки Олимпия ўйинларининг ҳар биридаги медаллар ҳақида батафсил:[6][40]
| Ўйинлар | Мезбон | Тафсилотлар | Дизайнер (лар) | Тайёрланган[17] | Диаметер (мм) |
Қалинлиги (мм) |
Оғирлиги (г) |
Тасвир |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1924 | Чамоних, Франcе | Олд томон: Конки ва чанғи ушлаб турган чанғичи ва дизайнернинг исми
Тескари: Ўйинлар ҳақида ёзма маълумот |
Раоул Бéнард | Моннаире де Парис | 55 | 4 | 75 | |
| 1928 | Ст. Моритз, Швейсария | Олд томони: қор парчалари билан ўралган конкида учувчи
Тескари: зайтун шохлари ва мезбон тафсилотлари |
Арнолд Ҳунерwадел | Ҳугуэнин Фрèрес | 50.4 | 3 | 51 | |
| 1932 | Лаке Плаcид, АҚСҲ | Олд томон: Нике орқа фонда Адирондаcк тоғлари билан
Орқа томон: Лаурел варақлари ва бошловчи тафсилотлари Шакли: Доира шаклида, лекин тўғри қиррали эмас |
Роббинс Cомпанй | 55 | 3 | 51 | ||
| 1936 | Гармисч-Партенкирчен, Германия | Олд томони: Нике от қўшилган арава устида қишки спорт жиҳозлари устидаги аркни кесиб ўтмоқда
Тескари: Катта Олимпия ҳалқалари |
Ричард Клеин | Десчлер & Соҳн | 100 | 4 | 324 | |
| 1948 | Ст. Моритз, Швейсария | Олд томон: фонда қор учқунлари бўлган Олимпия маш’аласи ва Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус
Орқа томон: қор парчаси ва бошловчи ҳақида ёзилган тафсилотлар |
Паул Андре Дроз | Ҳугуэнин Фрèрес | 60.2 | 3.8 | 103 | |
| 1952 | Осло, Норвегия | Олд томон: Олимпия маш’али ва Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус
Тескари: учта қор парчаси ва мезбоннинг маълумотлари ёзилган Осло мериясининг пиктограммаси |
Васос Фалиреус ва Кнут Йван | Тҳ. Мартҳинсен | 70 | 3 | 137.5 | |
| 1956 | Кортина-дъампецсо, Италия | Олд томон: „мукаммал аёл“ ва бошловчининг ёзма тафсилотлари
Орқа томон: фонда Помагагнон, Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус ва мезбоннинг кейинги тафсилотлари билан катта қор парчаси |
Cостанттино Аффер | Лориоли Брос. | 60.2 | 3 | 120.5 | |
| 1960 | Сқуаw водийси, АҚСҲ | Олд томон: Атрофида мезбоннинг тафсилотлари ёзилган эркак ва аёлнинг боши
Орқа томон: Катта Олимпия ҳалқалари, Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус ва спорт тури номи |
Ҳерфф Жонес | Ҳерфф Жонес Cомпанй | 55.3 | 4.3 | 95 | |
| 1964 | Инсбрук, Австрия | Олд томони: Торлауф тоғлари, „Иннсбрук 1964“ ва „Торлауф“
Орқа томон: Инсбрук эмблемаси устидаги Олимпия ҳалқалари, атрофида мезбон тафсилотлари билан |
Мартҳа Cоуфал (олд томон) Артҳур Зеглер (орқа томон) |
Аустриан Минт | 72 | 4 | 110 | |
| 1968 | Гренобле, Франсия | Олд томон: Учта қор парчаси ва Греноблнинг қизил атиргул эмблемаси, мезбон тафсилотлари билан ўралган
Тескари: Ҳар бир спорт турининг услублаштирилган тасвири |
Рогер Эхcоффон | Моннаире де Парис | 61 | 3.3 | 124 | |
| 1972 | Саппоро, Япония | Олд томон: Қордаги чизиқлар пиктограммаси
Орқа томон: қор парчаси, Қуёш ва Олимпия ҳалқалари Шакли: юмалоқ, тўлқинсимон чизиқлари бўлган квадрат |
Яги Казуми (олд томон) Икко Танака (орқа томон) |
Минт Буреау оф тҳе Финанcе Министрй | 57.3 х 61.3 | 5 | 130 | |
| 1976 | Инсбрук, Австрия | Олд томон: Инсбрук эмблемаси устидаги Олимпия ҳалқалари, атрофида мезбон тафсилотлари билан
Тескари: Алп тоғлари, Бергизел ва Олимпия алангаси |
Мартҳа Cоуфал (олд томон) Артҳур Зеглер (орқа томон) |
Аустриан Минт | 70 | 5.4 | 164 | |
| 1980 | Лаке Плаcид, АҚСҲ | Олд томон: Адирондак тоғлари олдида ўтказиладиган Олимпия маш’аласи
Орқа томон: қарағай конус шохи ва Лаке Плаcид логотипи |
Гладйс Гунзер | Медаллиc Арт Cомпанй | 81 | 6.1 | 205 | |
| 1984 | Сараево, Югославия | Олд томон: Бошловчи тафсилотлари билан тадбир логотипи
Орқа томон: Дафна тожини кийган спортчининг боши Шакли: Доира шаклида, лекин катта юмалоқ тўртбурчак шаклида ўрнатилган |
Небожšа Митриć | Златара Мажданпек ва Завод за израду новčаниcа | 71.1 х 65.1 | 3.1 | 164 | |
| 1988 | Калгари, Алберта, Канада | Олд томон: Тадбир пиктограммаси, атрофида ташкилотчи маълумотлари
Орқа томон: Икки киши тасвири, бири дафна гулдастаси тақган, иккинчиси қишки спорт анжомлари шаклидаги бош кийим кийган |
Фридрич Петер | Жостенс | 69 | 5 | 193 | |
| 1992 | Албертвилле, Франсия | Олд томон: Тоғлар фонида Олимпия ҳалқаларини акс эттирувчи металлга ўрнатилган шиша
Орқа томон: Шиша қисмининг орқа томони |
Ренé Лалиқуэ | Ренé Лалиқуэ | 92 | 9.1 | 169 | |
| 1994 | Лиллеҳаммер, Норвегия | Спарагмит қисман олтин билан қопланган, бир томонида Олимпия ҳалқалари ва мезбоннинг тафсилотлари, бошқа томонида медал қўлга киритилган спорт тури ва ўйинлар эмблемаси тасвирланган. | Ингжерд Ҳаневолд | Тҳ. Мартҳинсен | 80 | 8.5 | 131 | |
| 1998 | Нагано, Япония | Олд томони: қисман лакланган, Ўйинлар эмблемасини кўрсатади
Орқа томон: Асосан лак, Шиншю тоғлари устидаги ўйинлар эмблемасини ўз ичига олади |
Такеши Ито | Кисо Кураши Cрафт Cентер | 80 | 8 | 261 | |
| 2002 | Салт Лаке Cитй, АҚСҲ | Олд томон: Олимпия маш’аласини кўтарган спортчи алангадан чиқади
Орқа томон: Нике тадбир тафсилотлари билан ўралган ғалаба варағини ушлаб турибди Шакли: Юта дарёларидаги тошлар каби нотўғри доира |
Сcотт Гивен, Ахиом Десигн | О. C. Таннер | 85 | 10 | 567 | |
| 2006 | Турин, Италия | Олд томон: Ўйинларнинг график элементлари
Орқа томон: муайян ҳодисанинг пиктограммаси Чет қисми: италян, инглиз ва франсуз тилларида „ХХ қишки Олимпия ўйинлари“ сўзлари Шакли: майдончани ифодаловчи тешикли доира шакли |
Дарио Қуатрини | Оттавиани | 107 | 10 | 469 | |
| 2010 | Ванcоувер, Британия Колумбияси, Канада | Олд томон: Ҳар бир медални ўзига хос қиладиган катта биринчи миллат санъат асарининг (ўркач ёки қарға) алоҳида кесилган қисми
Тескари: Ўйинлар эмблемаси ва тадбир тафсилотлари Шакли: Доира шаклида, аммо тўлқинлар уни текис бўлишдан тўхтатади |
Cоррине Ҳунт ва Омер Арбел | Роял Cанадиан Минт | 100 | 6 | 500–576 | |
| 2014 | Сочи, Россия | Олд томон: Россиянинг турли минтақаларини ифодаловчи „Қуроқ кўрпа“ дизайни
Орқа томон: Танловнинг инглиз тилидаги номи ва Сочи логотипи Чет қисми: рус, инглиз ва франсуз тилларида „ХХИИ Олимпия қишки ўйинлари“ сўзлари Шакли: айлана |
АДАМАС | АДАМАС[41] | 100 | 10 | 460, 525, 531 | |
| 2018 | Пеонгчанг округи, Жанубий Корея | Олд томон: Қор майдонидаги тўлқинларга ўхшаш мавҳум шакл Орқа томон: Дунё бўйлаб спортчиларнинг са’й-ҳаракатларини рамзий ифода этувчи Ҳангул ёзувлари[42] |
Леэ Сук-wоо | 92.5 | 586, 580, 493 | |||
| 2022 | Пекин, Хитой | Олд томон: 2008-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида Олимпия ҳалқалари ва "ХХИВ қишки Олимпия ўйинлари Пекин 2022" билан бир хил дизайн, консентрик доиралар ичида юлдузлар ва булутларнинг ан’анавий Хитой сан’ати билан ўралган. Орқа томон: 2008-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида қўлланилган худди шу дизайн, логотип атрофида Қуёш тизимининг стилизе қилинган тасвири, Хитой Янги йил байрамига тўғри келадиган ўйинларни белгилайди.[43] |
Ҳанг Ҳаи | |||||
| 2026 | Милан ва Кортина-дъампецсо, Италия | Олд томон:
Орқа томон: |
Иституто Полиграфиcо э Зеccа делло Стато |
Иштирок этганлик учун берилган медаллар

Замонавий Олимпиада ўйинлари бошланганидан буён спортчилар ва уларнинг ёрдамчи ходимлари, мусобақа ҳакамларидан ташқари, ўйинларни режалаштириш ва ташкил этишда иштирок этган айрим кўнгиллилар ҳам эсдалик медаллари ва дипломлар билан тақдирланадилар. Ғолиблар медаллари каби, бу эсдалик совғалари ҳам ҳар бир Олимпиада фестивали учун ўзгартирилади, ёзги ва қишки ўйинлар учун алоҳида турлар тайёрланади[44].
Галлерея
-
1900-йилги Франсияда ўтказилган Олимпия ўйинлари плакасининг орқа томони
-
Жеймс Гравес 2000-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида Трионфо дизайнининг сўнгги намунаси бўлган бронза медалини тақиб турган ҳолат
-
Винcент Ҳанcоcк 2012-йилги Ёзги Олимпиада ўйинларида қўлга киритган олтин медали билан. Бу медал 2016-йилги Рио Олимпиадасигача бўлган ёзги Олимпия ўйинларидаги энг оғир медал эди[45]
Тақдимот

Медаллар ва мукофотларни топшириш тартиби 1932-йилда Лос-Анжелесда бўлиб ўтган ёзги Олимпия ўйинларигача сезиларли даражада ўзгариб турган. 1932-йилгача барча медаллар ёпилиш маросимида топширилар, спортчилар дастлабки бир неча ўйинларда кечки либосда қатнашар эди. Аввалига, тақдим этувчи бир жойда турар, спортчилар эса медалларини олиш учун унинг олдидан ўтишар эди. Ғалаба шоҳсупаси 1931-йилда Ҳенри де Баиллет-Латоурнинг шахсий кўрсатмаси билан жорий этилди, чунки у 1930-йилги Британия империяси ўйинларида бундай шоҳсупани кўрган эди[46]. Ғолиб ўртада, баландроқ поғонада, кумуш медал соҳиби унинг ўнг томонида, бронза медали эса чап томонида жойлашади[46]. 1932-йилги Қишки Олимпия ўйинларида медаллар ёпилиш маросимида топширилди, бунда ҳар бир мусобақа ғолиблари навбатма-навбат тарихда биринчи марта шоҳсупага кўтарилишди. 1960-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида Олимпия стадионидаги спортчилар биринчи марта ҳар бир мусобақа якунидан сўнг дарҳол медаллар билан тақдирланди. Бошқа жойларда беллашган спортчилар эса медалларини олиш учун эртаси куни Олимпия стадионига ташриф буюришди[17][46]. Кейинги Олимпиадаларда эса ҳар бир мусобақа ўтказиладиган жойда ғолиблар учун махсус шоҳсупа ўрнатилди.
1960-йилда Италиянинг Рим шаҳрида ўтказилган Ёзги Олимпия ўйинларида биринчи бор медаллар спортчиларнинг бўйнига тақиб қўйилди. Ўша пайтда медаллар дафна барглари занжирида осилар эди, ҳозирги кунда эса улар рангли лентага осилмоқда[29]. 2004-йилда Афина шаҳри Ёзги Олимпия ўйинларига мезбонлик қилганида, шоҳсупага кўтарилган ғолиблар зайтун гулчамбаридан ясалган тож ҳам олишди. 2016-йилда Рио-де-Жанейрода бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларида эса ҳар бир совриндорга Олимпия рамзини акс эттирган ёғоч ҳайкалча топширилди[47].
Қишки Олимпия ўйинларида кўплаб медалларни мусобақа ўтказилган куни кечқурун ёки эртаси куни алоҳида маросимда топшириш ан’анага айланган. 2002-йилги Солт-Лейк-Ситидаги Қишки Олимпиада ўйинларида "медаллар майдони" тушунчаси оммалашди. Бу жамоатчиликка узоқ, томошабинлар сони чекланган ёки баланд тоғли жойларда ўтказиладиган тақдимотларни кўриш имкониятини берди. Шунингдек, бу майдон кўпинча мусиқий чиқишларни ўз ичига олган кечки дастурни ташкил этиш учун хизмат қилди.
Яна қаранг
- Олимпиада совриндорлари рўйхати
- Олимпиада кубоги
- Олимпиада дипломи
- Олимпиада фахрий ёрлиғи
- Олимпия дафнаси
- Олимпия ордени
- Ёзги Олимпиада тангалари
- Қишки Олимпиада тангалари
- Жамес Брендан Cонноллй, биринчи ғолиблик медали соҳиби
- Пиэрре де Cоубертин медали, Халқаро Олимпия Қўмитаси томонидан спортчилик руҳи ёки Олимпия ҳаракатига қўшган алоҳида ҳиссаси учун бериладиган махсус медал
Манбалар
- ↑ „Атҳенс 2004, тҳе медалс“ (эн). Олймпиcс.cом. Қаралди: 2024-йил 6-август.
- ↑ Стеwарт, Эмилй „Тҳе приcе оф Олймпиc глорй“ (эн). Вох (2021-йил 22-июл). Қаралди: 2021-йил 26-июл.
- ↑ „Тҳе призес Олймпиc атҳлетес cан wин иф тҳей бринг ҳоме медалс“ (эн). Скй Неwс. Қаралди: 2024-йил 4-август.
- ↑ Тҳеопҳрастус, Энқуирй инто Планц, ИВ.13.2: 'тҳе wилд-оливе [котинос] ат Олймпиа неар тҳе темпле оф зеус, фром wҳич тҳе wреатҳс фор тҳе гамес аре маде".
- ↑ Паусаниас, Десcриптион оф Греэcе, 5.7.7
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 „Лондон 2012: Олймпиc медалс тимелине“. ББC Неwс (2011-йил 26-июл). Қаралди: 2011-йил 27-июл.
- ↑ Де Cоубертин, Пиэрре; Тимолеон Ж. Пҳилемон; Н.Г. Политис; Чараламбос Аннинос. Тҳе Олймпиc Гамес: БC 776–АД 1896, Тҳе Олймпиc Гамес ин 1896 - Сеcонд Парт. Атҳенс: Чарлес Беcк, 1897 — 232–4-бет (2007-йил 1-августда асл нусхадан архивланган).
- ↑ "Афтер тҳис фоллоwед тҳе дистрибутион оф тҳе сеcонд призес. Тҳе Кинг пресентед эач wиннер а бронзе медал анд а лаурел бранч". (Энглиш версион) Бут: "Дарауф третен диэ зwеитен Сиэгер эинзелн ҳеран унд эмпфанген аус ден Ҳäнден дес Кöнигс эинен Лорбеэрзwеиг унд эине купферне Медаилле" (Герман версион) Пиэрре де Cоубертин анд отҳерс, Тҳе Олймпиc Гамес Ин 1 8 9 6, (Wайбаcк Мачине сайтида 1 Аугуст 2007 санасида архивланган), Атҳенс, Лондон, Леипзиг 1897, п.114 анд п. 115. Ин: Тҳе Олймпиc Гамес Б.C. 776. — А. Д. 1896. Парт ИИ
- ↑ „Парис 1900 тҳе Медалс“. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ (2020-йил 16-декабр). Қаралди: 2021-йил 12-август.
- ↑ Греэнсфелдер, Жим; Воронцов, Олег; Лаллй, Жим. Олймпиc Медалс: а референcе гуиде. ГВЛ Энтерприсес, 1998 — 9–10-бет.
- ↑ „Олймпиc Суммер Гамес Медалс фром Атҳенс 1896 то Токё 2020“. Олймпиc Студиэс Cентре. 2020-йил 3-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 13-август.
- ↑ Греэнсфелдер, Жим; Воронцов, Олег; Лаллй, Жим. Олймпиc Медалс: а референcе гуиде. ГВЛ Энтерприсес, 1998 — 9–10-бет.
- ↑ „Олймпиc Суммер Гамес Медалс фром Атҳенс 1896 то Токё 2020“. Олймпиc Студиэс Cентре. 2020-йил 3-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 13-август.
- ↑ Греэнсфелдер, Жим; Воронцов, Олег; Лаллй, Жим. Олймпиc Медалс: а референcе гуиде. ГВЛ Энтерприсес, 1998 — 9–10-бет.
- ↑ 15,0 15,1 Маллон, Билл. Тҳе 1900 Олймпиc Гамес, Ресулц фор Алл Cомпетиторс ин Алл Эвенц, wитҳ Cомментарй. Жефферсон, Нортҳ Cаролина: МcФарланд & Cомпанй, Инc., Публишерс, 1998. ИСБН 0-7864-0378-0.
- ↑ „Атҳенс 1896–Медал Табле“. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. Қаралди: 2008-йил 5-май.
- ↑ 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 Репорт 268. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. 31 Жануарй 2002. Ретриэвед 16 Май 2021.
- ↑ 18,0 18,1 18,2 Тҳе фине арт оф виcторй, (Wайбаcк Мачине сайтида 17 Жулй 2005 санасида архивланган). Поwерҳоусе Мусеум. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
- ↑ 19,0 19,1 Ригел Cелесте. „Ҳоw Муч ис а Голд Медал Реаллй Wортҳ?“. Лухист (2010-йил 2-май). 2013-йил 21-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 14-август.
- ↑ „Олймпиc Минералс: Тҳе Медалс“ (2005-йил 4-феврал). 2005-йил 4-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 12-октябр.
- ↑ 21,0 21,1 21,2 „Ҳоw муч аре Олймпиc медалс wортҳ?“ (эн-УС). CНН (2021-йил 31-июл). Қаралди: 2021-йил 1-август.
- ↑ „Тҳе Ливе Упдатинг Сcрап Голд Валуэ Cалcулатор - Дендритиcс [УСД]“.
- ↑ „Олймпиcс 2016: Эверйтҳинг Ёу Неэд то Кноw Абоут Голд Медалс“. АБC Неwс (2016-йил 12-август). Қаралди: 2016-йил 14-август.
- ↑ 24,0 24,1 Wиннер'с медал фор тҳе 1948 Олймпиc Гамес ин Лондон, Олймпиc.орг. Ретриэвед 5 Аугуст 2011.
- ↑ Олймпиc Суммер Гамес Медалс (Wайбаcк Мачине сайтида 1 Жулй 2017 санасида архивланган), Атҳенс Инфо Гуиде. Ретриэвед 27 Жулй 2011.
- ↑ ИОC „Роме 1960 Олймпиc Медалс - Десигн, Ҳисторй & Пҳотос“ (эн). Олймпиcс.cом (2020-йил 17-декабр). Қаралди: 2021-йил 19-сентябр.
- ↑ Тҳе фине арт оф виcторй, (Wайбаcк Мачине сайтида 17 Жулй 2005 санасида архивланган). Поwерҳоусе Мусеум. Аccессед 11 Септембер 2011.
- ↑ Греэк ангер ат Олймпиc медал десигн, Тҳе Телеграпҳ. Ретриэвед 5 Аугуст 2011.
- ↑ 29,0 29,1 29,2 ИОC: Алл Медалс. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. Ретриэвед 27 Жулй 2021.
- ↑ Магнай, Жаcқуэлин. Лондон 2012 Олймпиcс: медал десигнс унвеилед. Тҳе Телеграпҳ. 27 Жулй 2011. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
- ↑ Хиао Ёнг (Wайбаcк Мачине сайтида 27 Аугуст 2011 санасида архивланган). иcограда. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
- ↑ Тҳе Макинг оф тҳе Лондон 2012 Виcторй Медалс (Wайбаcк Мачине сайтида 13 Аугуст 2016 санасида архивланган). Тҳе Роял Минт. Ретриэвед 12 Аугуст 2016.
- ↑ Рио 2016 ревеалс Олймпиc медалс, cелебратинг натуре анд сустаинабилитй (Wайбаcк Мачине сайтида 15 Аугуст 2016 санасида архивланган). Рио 2016. 14 Жуне 2016. Ретриэвед 13 Аугуст 2016.
- ↑ Медалҳас Олíмпиcас э Паралíмпиcас сãо ас маис сустентáвеис да ҳистóриа дос Жогос (Wайбаcк Мачине сайтида 5 Жануарй 2018 санасида архивланган). Cаса да Моэда до Брасил. 14 Жуне 2016. Ретриэвед 13 Аугуст 2016.
- ↑ Инновативе Медал Десигн Унвеилед фор Рио 2016. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. 15 Жуне 2016. Ретриэвед 12 Аугуст 2016.
- ↑ Токё 2020 Олймпиc Медал Десигн (Wайбаcк Мачине сайтида 22 Жулй 2021 санасида архивланган).Токё 2020. 25 Жулй 2019. Ретриэвед 25 Жулй 2021.
- ↑ Беҳинд тҳе Макинг оф тҳе Токё 2020 Медалс (Wайбаcк Мачине сайтида 24 Жулй 2021 санасида архивланган). ниппон.cом 20 Аугуст 2019. Ретриэвед 25 Жулй 2021.
- ↑ Парис 2024 Олймпиc Медал Десигн
- ↑ Тҳеиссен, Марион „Парис 2024: тҳе Олймпиc анд Паралймпиc медалс ҳаве беэн ревеалед“. СпорцТигер (2024-йил 18-июл). 2024-йил 18-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 18-июл.
- ↑ Олймпиc Wинтер Гамес Медалс фром Чамоних 1924 то Ванcоувер 2010. (Wайбаcк Мачине сайтида 16 Оcтобер 2011 санасида архивланган). Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. Април 2011. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
- ↑ Тҳе Сочи Олймпиc медалс интродуcед бй тҳе АДАМАС жеwеллерй cомпанй ЁуТубеда
- ↑ „ПеонгЧанг 2018 Олймпиc Медал Табле - Голд, Силвер & Бронзе“.
- ↑ „Беижинг 2022 Олймпиc медалс десигн унвеилед wитҳ 100 дайс то го“. Беижинг2022.cн. 2021-йил 28-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-октябр.
- ↑ Олймпиc Мусеум
- ↑ „Лондон'с Олймпиc Голд Медал Wортҳ тҳе Мост ин тҳе Ҳисторй оф тҳе Гамес“. Форбес.
- ↑ 46,0 46,1 46,2 Барней, Роберт К. (1998). "А Ресеарч Ноте он тҳе Оригинс оф тҳе Олймпиc Виcторй Подиум". Интернатионал Сймпосиум фор Олймпиc Ресеарч Фоуртҳ: Глобал анд Cултурал Cритиқуэ: Проблематизинг тҳе Олймпиc Гамес: 219–226. ҳттп://либрарй.ла84.орг/СпорцЛибрарй/ИСОР/ИСОР1998х.пдф. Қаралди: 12 Септембер 2013.Олимпия медали]]
- ↑ „Wҳат'с тҳе литтле фигурине атҳлетес аре реcеивинг wитҳ тҳеир медалс ин Рио?“ (2016-йил 16-август).
Ҳаволалар
| Викиомборда „Олимпия медали“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |













