Олимпия медали Олимпиада ўйинларининг спорт турларида муваффақиятли иштирок этган спортчиларга берилади. Қўлга киритилиши керак бўлган медалларнинг учта даражаси мавжуд: олтин, кумуш ва бронза, мос равишда биринчи, иккинчи ва учинчи ўринларга берилади. Мукофотларни топшириш тартиби Олимпия баённомаларида батафсил баён этилган.

Олимпия медали

1896-йилдаги биринчи замонавий Олимпия ўйинларида мусобақа ғолибига топширилган кумуш медал.
Берилиш сабаби Турли Олимпиада спорт турларида ғолиб бўлган спортчиларга топширилади
Тақдим этади Халқаро Олимпия Қўмитаси
Тарих
Биринчи мукофот 1896
Вебсайт олймпиcс.cом/эн/олймпиc-гамес/олймпиc-медалс

Медал дизайнлари 1896-йилги ўйинлардан бери, айниқса, Ёзги Олимпиада ўйинлари медалларининг ўлчамлари жиҳатидан сезиларли даражада фарқ қилди. 1928-йилги ўйинлар учун танланган дизайн 2004-йилда Афинада бўлиб ўтган ўйинларда унинг ўрнини босгунга қадар сақланиб қолган. Медалда Рим Колизейи Олимпия қадриятларини ифодалаш учун мос бўлган юнонча Панатенаик стадиони билан алмаштирилган[1]. Қишки Олимпиада ўйинлари медаллари ҳеч қачон умумий дизайнга эга бўлмаган, лекин уларда мунтазам равишда қор парчалари ва медал қўлга киритилган воқеа тасвирланган.

Олимпия спортчиларини умуман қўллаб-қувватлашдан ташқари, баъзи мамлакатлар медал соҳибларига тоифалари ва қўлга киритилган медаллар сонига қараб пул ва совғалар беради[2]. 2024-йилги Париж ўйинларида 33 та давлат медал соҳибларига мукофотлар беришини тасдиқлади, 15 таси 100 000 доллардан ортиқ пул мукофотларини топширган[3].

Тарих

Зайтун гулчамбари Қадимги Олимпия ўйинлари ғолибига берилган соврин эди. Бу Олимпияда ўсадиган ёввойи зайтун дарахтидан олинган зайтун новдаси эди, у айлана ёки тақа ҳосил қилиш учун бир-бирига боғланган эди[4]. Паусаниаснинг сўзларига кўра, у Геракл томонидан Зевсни шарафлаш учун югуриш пойгаси ғолибига берилган соврин сифатида жорий этилган[5].

1896-йилда замонавий Олимпия ўйинлари бошланганда, муваффақиятли олимпиячиларга медаллар берила бошланган[6]. Бироқ, 1896-йилда Грециянинг Афина шаҳрида бўлиб ўтган биринчи Олимпиада ўйинларида олтин медаллар берилмаган[7]. Ғолибларга кумуш медал ва зайтун новдаси берилган, иккинчи ўринни эгаллаганларга эса дафна новдаси ва мис ёки бронза медали берилган[8].

1900-йилги Ёзги Олимпиада ўйинларининг кумуш медали, Фредерик Вернон томонидан ишлаб чиқилган

1900-йилги Ёзги Олимпиада ўйинлари Фредерик Вернон томонидан ишлаб чиқилган тўртбурчаклар медалларга эга бўлган ягона Олимпия ўйинлари бўлгани билан ноёбдир[9]. Отиш, қутқарув, автомобил пойгаси ва гимнастика бўйича 1-ўрин эгалари учун кумуш билан қопланган олтин медаллар топширилган[10][11]. Отиш, эшкак эшиш, яхта спорти, теннис, гимнастика, қилич билан қиличбозлик, оддий қиличбозлик, от спорти ва енгил атлетика бўйича 2-ўрин эгалари кумуш медаллар билан тақдирланган[12]. Гимнастика, ўт ўчириш ва отиш бўйича 3-ўрин эгалари бронза медалларига сазовор бўлган[13][14]. Бироқ, кўплаб спорт турларида медаллар берилмаган. Рўйхатдаги совринларнинг аксарияти кубоклар ва бошқа совринлар бўлган[15].

Барча мусобақаларда дастлабки учта ўрин учун олтин, кумуш ва бронза медалларини бериш одати 1904-йилда АҚШнинг Миссури штатидаги Саинт Лоуис шаҳрида бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларидан келиб чиққан. Халқаро Олимпия Қўмитаси (ХОҚ) 1896 ва 1900-йилги ўйинларнинг ҳар бир мусобақасида энг яхши ўринни эгаллаган учта спортчига олтин, кумуш ва бронза медалларини ретроактив равишда тайинлаган[16][15]. Агар дастлабки учта ўриндан бирортаси учун дуранг бўлса, барча иштирокчилар ХОҚ қоидаларига мувофиқ тегишли медални олиш ҳуқуқига эга[17]. Баъзи жанговар спорт турлари (масалан, бокс, дзюдо, таэквондо ва кураш) ҳар бир мусобақада иккита бронза медалини беради, натижада умуман олганда, бошқа рангларга қараганда кўпроқ бронза медаллари берилади.

Медаллар мусобақа иштирокчиларига бериладиган ягона мукофот эмас; биринчи ўриндан саккизинчи ўрингача бўлган ҳар бир спортчи Олимпия дипломини олади[17]. Шунингдек, асосий мезбон стадионда барча медал соҳибларининг исмлари деворга ёзиб қўйилади. Ниҳоят, қуйида таъкидланганидек, барча спортчилар иштирок медали ва дипломини оладилар.

Ишлаб чиқариш ва дизайн

Варшавадаги Спорт ва туризм музейида сақланаётган, полшалик спортчилар томонидан қўлга киритилган медаллар коллексияси

ХОҚ медалларнинг жисмоний хусусиятларини белгилайди ва тайёр дизайн бўйича якуний қарорни қабул қилади. Медалларнинг техник хусусиятлари ўйинларни ўтказадиган Миллий Олимпия Қўмитаси (МОҚ) билан биргаликда ишлаб чиқилган, аммо ХОҚ баъзи белгиланган қоидаларни жорий этган:[17][18]

  • Қабул қилувчилар: Энг яхши учта иштирокчи медалларни олади
  • Шакли: Одатда думалоқ, занжир ёки лента орқали бириктирилади
  • Диаметри: Камида 60 мм
  • Қалинлиги: Камида 3 мм
  • Материал:
    • Биринчи ўрин (олтин медал): У камида 92,5% кумушдан иборат бўлиб, 6 грамм олтин билан қопланган; металл қиймати 2010-йилда тахминан 494 $ АҚШ долларини ташкил этган[19][20]. 2021-йилда Япониянинг Токио шаҳрида бўлиб ўтган 2020-йилги Ёзги Олимпиада ўйинларида медалнинг ўша пайтдаги нархлардаги қиймати тахминан 800 долларни ташкил этган[21].
    • Иккинчи ўрин (кумуш медал): 92,5% кумуш;[22] 2010-йилда металл қиймати тахминан 260 АҚШ долларини ташкил этган. Токио ўйинларида медалнинг қиймати 460 АҚШ долларини ташкил этган[21].
    • Учинчи ўрин (бронза медал): 2010-йилда у 97% мис, 0,5% қалай ва 2,5% рухдан иборат эди; металл қиймати 2010-йилда тахминан 3 АҚШ долларини ташкил этди[19]. Токио ўйинларида у 95% мис ва 5% рухдан иборат бўлиб, металл қиймати тахминан 5 долларни ташкил этди[21].
  • Тадбир тафсилотлари: Медал медалга берилган спорт тури ёзилиши керак.

1896-йилдаги биринчи Олимпия медаллари франсуз ҳайкалтароши Жулес-Cлéмент Чаплаин томонидан ишлаб чиқилган ва олд томонида юнон ғалаба маъбудаси Никени ушлаб турган Зевс, орқа томонида эса Акропол тасвирланган[6]. Улар Париж зарбхонаси томонидан ишлаб чиқарилган бўлиб, у Париж мезбонлик қилган 1900-йилги Олимпия ўйинлари медалларини ҳам ишлаб чиқарган. Бу медалларни зарб қилиш мас’улиятини мезбон шаҳарга топшириш анъанасини бошлаб берган. Кейинги бир нечта Олимпиадалар учун мезбон шаҳар ҳам медал дизайнини танлаган. 1912-йилгача олтин медаллар соф олтиндан ясалган эди[23].

Трионфо

1980-йилги Ёзги Олимпиада ўйинларининг бронза медали, унда Кассиолининг юнон ғалаба маъбудаси Никени тасвирловчи олд томон дизайни акс эттирилган

1923-йилда Халқаро Олимпия Қўмитаси (ХОҚ) Ёзги Олимпиада ўйинлари медалларини лойиҳалаш учун ҳайкалтарошлар танловини эълон қилган. Гиусеппе Cассиолининг Трионфо дизайни 1928-йилда ғолиб деб топилган[6][24][25]. Олд томонда Нике қайта пайдо бўлди, аммо бу сафар асосий диққат марказида ғолибнинг тожи ва кафти, орқа фонда Колизей тасвирланган[24]. Медалнинг юқори ўнг қисмида Олимпия ўйинлари мезбони номи ва ўйинлар рақами учун жой қолдирилди.

Медалнинг орқа томонида ғолиб бўлган спортчини кўтариб турган одамлар оломони тасвирланган. Танловда ғолиб бўлган медал дизайни биринчи марта 1928-йилда Амстердамда бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларида тақдим этилган. 1960-йилда Римда бўлиб ўтган ўйинлар медалларида дизайн тескари равишда ташкилланган бўлиб, олд томонда оломон, орқа томонда эса Нике тасвирланган[26]. Мусобақада ушбу дизайн 40 йил давомида қўлланилди, 1972-йилда Мюнхендаги Ёзги Олимпиада ўйинлари даврида медалнинг орқа томони учун бошқача дизайн ташкил этилган биринчи ўйинларга айланди[6].

Cассиолининг дизайни яна кўп йиллар давомида медалнинг олд томонига илҳом берди. Гарчи ҳар сафар қайта яратилган бўлса-да, унда Олимпиада ўтказилаётган мамлакат номи ва тартиб рақами янгиланиб турган. Медалнинг олд томони 1992-йилда Испаниянинг Барселона шаҳрида бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларигача Трионфо дизайнига содиқ қолга. Ўша пайтда ХОҚ янгиланган версияни яратишга рухсат берган. Кейинги бир неча мусобақа учун улар Нике рамзини ишлатишни талаб қилдилар, бироқ бошқа жиҳатларни ўзгартиришга имкон бердилар[18].

2000-йилдан кейин тенденция тугади. Бунга сабаб 2000-йилги Сиднейда ўтказилган Ёзги Олимпия ўйинлари медаллари дизайнига бўлган салбий муносабат эди. 2000-йилги медалнинг дизайнери Wожcиэч Пиэтраник дастлаб ан’анавий Рим Колизейи ўрнига Сидней опера театрини медалнининг олд томонида тасвирлаган эди. Аммо Халқаро Олимпия Қўмитаси Колизейни сақлаб қолиш кераклигини қарор қилди[27]. Юнон матбуоти бу дизайнни Олимпия ўйинларининг ватанини билмасликда айблади. Улар медалларнинг олд томонидаги узоқ вақтдан бери мавжуд бўлган тасвир юнон Парфенони эмас, балки Рим Колизейи эканлигини нотўғри деб та’кидлашди[6][28]. Сидней Ташкилий қўмитаси бошқа версияни якунлаш учун етарли вақт йўқлигини ва бу жуда қимматга тушишини э’тиборга олиб, мавжуд дизайнни ўзгаришсиз қолдиришга қарор қилди[18]. 76 йилдан сўнг, 2004-йилги Афинада ўтказилган Ёзги Олимпия ўйинларида Элена Воцининг Панатенаика стадионини тасвирловчи янги дизайни жорий этилди. Медалнинг олд томонидаги бу янги дизайн ҳозирги кунгача қўлланилмоқда.

Буюртма асосидаги орқа томон дизайнлари

Германия Олимпия қўмитаси, Натионалес Олймписчес Комитеэ фüр Деуцчланд, ўйинлар ташкилотчилари орасида биринчи бўлиб медални орқа томонини ўзгартиришга қарор қилган. 1972-йилги медал дизайни Бауҳаус мактабига мансуб рассоми Герҳард Марcкс томонидан яратилган бўлиб, унда мифологик эгизаклар Cастор ва Поллухни тасвирланган[29]. Ўшандан бери мезбон шаҳарнинг Ташкилий қўмитасига медал орқа томонининг дизайнини яратиш эркинлиги берилган бўлиб, ХОҚ бу дизайнга якуний тасдиқни беради..

Ёз ва қишки ўйинларнинг таққосланиши

ХОҚ барча Олимпия медаллари, жумладан Ёзги ўйинлар, Қишки ўйинлар, Ёзги Паралимпия ўйинлари ва Қишки Паалимпиада ўйинлари учун ҳар бир дизайн хусусиятларини тасдиқлашда якуний қарор қабул қилади. Қишки ўйинлар учун турли хил дизайн вариантлари кўпроқ қўлланилган; Ёзги ўйинлардан фарқли ўлароқ, ХОҚ ҳеч қачон битта аниқ дизайнни мажбурий қилмаган. 1924-йилда Франсиянинг Чамоних шаҳрида ўтказилган биринчи Қишки Олимпия ўйинларида медалда ҳатто Олимпия ҳалқалари ҳам акс эттирилмаган эди. Нике 1932 ва 1936-йиллардаги ўйинлар медалларида тасвирланган, аммо шундан бери фақат битта медал дизайнида пайдо бўлган, холос. Тез-тез учрайдиган нақшлардан бири қор парчасидир, дафна барглари ва тожлар эса бир нечта дизайнларда кўзга ташланади. Олимпия шиори „Cитиус, Алтиус, Фортиус“ қишки ўйинларнинг тўртта медалида акс эттирилган, бироқ ёзги ўйинларнинг бирорта медалида ҳам кўрсатилмаган.

Қишки ўйинлар мезбонлари кетма-кет учта мусобақада медалларга турли хил материалларни киритдилар: шиша (1992), спарагмит (1994) ва лак (1998). Фақат 2008-йилда Хитойнинг Пекин шаҳрида бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинлари мезбони бошқа нарсани, бу ҳолатда нефритдан фойдаланишни танлади. 1900-йилги ўйинлардан ташқари ҳар бир ёзги Олимпия медали айлана шаклида бўлган бўлса-да, Қишки ўйинларнинг шакллари анча хилма-хил бўлган. Қишки ўйинлар медалларининг дизайни ҳам одатда ёзги ўйинларга қараганда каттароқ, қалинроқ ва оғирроқ бўлади.

Индивидуал дизайн тафсилотлари

Ёзги Олимпия медаллари дизайнлари

Ҳар бир Ёзги Олимпия ўйинларида топширилган медаллар ҳақида батафсил маълумотлар:[29][30]

Ўйинлар Мезбон Тафсилотлар Дизайнер (лар) Тайёрланган Диаметер
(мм)
Қалинлиги
(мм)
Оғирлиги
(г)
Тасвир
1896 Афина, Греция Олд томон: Нике ушлаб турган Зевс

Орқа томон: Афина акрополи

Чаплаин, Жулес-CлéментЖулес-Cлéмент Чаплаин Париж зарб хонаси 48 3.8 047
1900 Париж, Франсия Олд томон: Қанотли маъбуда (эҳтимол Нике) дафна шохларини ушлаб турган ҳолда; орқа фонда Париж тасвирланган

Орқа томон: Ғолиб спортчи дафна шохини кўтариб турган ҳолда; орқа фонда Акропол тасвирланган Изоҳ: Доира шаклида бўлмаган ягона ёзги Олимпиада медали

Вернон, ФрéдéриқуэФрéдéриқуэ Вернон Париж зарб хонаси 59 х 41 3.2 053
1904 Ст. Лоуис, Миссоури, АҚСҲ Олд томони: Нике дафна тожи ва палма япроғини ушлаб турган ҳолда

Орқа томони: Спортчи дафна тожини ушлаб турган; орқа фонда юнон ибодатхонаси кўриниб турибди

Диэгес & Cлуст Диэгес & Cлуст 37.8 3.5 021
1908 Лондон, Бирлашган Қироллик Олд томони: Икки аёл фигурадан лавр тожини қабул қилаётган спортчи

Орқа томони: От устида ўтирган Авлиё Георгий Чет қисми: „Ваугҳтон“, тадбир номи ва ғолиб

Маcкеннал, БертрамБертрам Маcкеннал Ваугҳтон & Сонс 33 4.4 021
1912 Стокголм, Швеция Олд томони: Икки аёл фигурадан лавр тожини қабул қилаётган спортчи

Орқа томони: Орқасида Пеҳр Ҳенрик Линг ҳайкали билан Ўйинларни очаётган жарчи

Маcкеннал, БертрамБертрам Маcкеннал (олд томон)
Эрик Линдберг (орқа томон)
C. C. Спорронг & Cо 33.4 1.5 024
1920 Антверпен, Белгия Олд томони: Лавр тожи ва палма баргини ушлаб турган спортчи

Орқа томони: Силвиус Брабо ҳайкали Чет қисми: Исм, мусобақа, жамоа, „Антверпен“ ва сана

Дупон, ЖосуëЖосуë Дупон Cоосманс 59 4.4 079
1924 Париж, Франсия Олд томон: Спортчи бошқа бировга туришга ёрдам бермоқда

Орқа томони: Арфа ва турли спорт анжомлари

Ривауд, АндрéАндрé Ривауд Париж зарб хонаси 55 4.8 079
1928 Амстердам, Нидерландия Дизайн: Трионфо

Эслатма: Баъзан қайта яратилган бу олд дизайн 2004-йилгача сақланиб қолган, тескари дизайн эса 1972-йилгача сақланиб қолган.

Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли Нидерландия давлат зарбхонаси 55 3 066
1932 Лос-Анжелес, Калифорниа, АҚСҲ Дизайн: Трионфо Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли Wҳитеҳеад & Ҳоаг 55.3 5.7 096
1936 Берлин, Германия Дизайн: Трионфо Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли Б. Ҳ. Маер 55 5 071
1948 Лондон, Бирлашган Қироллик Дизайн: Трионфо Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли Жоҳн Пинчес 51.4 5.1 060
1952 Ҳелсинки, Финландия Десигн: Трионфо
Эдге: 916 М / Й6 (Фаcторй Стамп)
Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли Култакескус Ой 51 4.8 046.5
1956 Мелбурн, Австралия Дизайн: Трионфо Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли К. Г. Луке 51 4.8 068
1960 Рим, Италия Десигн: Трионфо
Сурроунд: А бронзе лаурел wреатҳ анд лаурел леаф чаин

(Тҳе Роме гамес wере тҳе фирст то плаcе тҳе медал ароунд тҳе атҳлетес неcк)

Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли Артистиcе Фиорентини 68 6.5 211
1964 Токио, Япония Дизайн: Трионфо Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли ва Кошиба, ТошикакаТошикака Кошиба Жапан Минт 60 7.5 062
1968 Мехико шаҳри, Мексика Дизайн: Трионфо Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли 60 6 130
1972 Мüнчен, Ғарбий Германия Олд томон: Трионфо
Орқа томон: Кастор ва Поллукс, Зевс ва Леданинг эгизак ўғиллари

Чет қисми: Ғолиб номи ва спорт тури

Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли (олд томон)
Марcкс, ГерҳардГерҳард Марcкс (орқа томон)
Бавариан Минт 66 6.5 102
1976 Монтреал, Квебек, Канада Олд томон: Трионфо

Орқа томон: услублаштирилган дафна тожи ва Монреал ўйинлари логотипи Чет қисми: Спорт тури номи

Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли (олд томон) Роял Cанадиан Минт 60 5.8 154
1980 Москва, Россия Олд томон: Трионфо

Орқа томон: услублаштирилган Олимпия алангаси ва Москва ўйинлари логотипи

Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли (олд томон)
Постол, ИляИля Постол (орқа томон)
Мосcоw Минт 60 6.8 125
1984 Лос-Анжелес, Калифорниа, АҚСҲ Олд томон: Трионфо

Орқа томон: Оломон томонидан кўтарилган Олимпия чемпиони Эслатма: Тескари ҳолат Cассиоли дизайнига қайтади

Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли Жостенс, Инc 60 7.9 141
1988 Сеул, Жанубий Корея Олд томон: Трионфо

Орқа томон: дафна новдаси ва Сеул Олимпиадаси логотипини кўтарган каптар тасвири

Cассиоли, ГиусеппеГиусеппе Cассиоли (олд томон) Кореа Минтинг анд Сеcуритй Принтинг Cорпоратион 60 7 152
1992 Барcелона, Испания Олд томон:: Трионфонинг янгиланган талқини

Орқа томон: Барcелона Гамес логотипи

Cорберо, ХавиэрХавиэр Cорберо Роял Минт оф Спаин 70 9.8 231
1996 Атланта, АҚСҲ Олд томон: Трионфонинг янгиланган талқини

Орқа томон: услублаштирилган зайтун новдаси, Атланта ўйинлари логотипи ва „Юз йиллик Олимпия ўйинлари“ Чет қисми: Атланта Олимпия ўйинлари қўмитаси

Малcолм Греар Десигнерс Реэд & Бартон 70 5 181
2000 Сидней, Австралия Олд томон: Трионфонинг янгиланган талқини

Орқа томон: Сидней опера театри, Олимпия алангаси ва Олимпия ҳалқалари Чет қисми: Тадбир номи

Пиэтраник, WожcиэчWожcиэч Пиэтраник Роял Аустралиан Минт 68 5 180
2004 Афина, Греция Олд томони: Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи фонида Паиониос Нике

Орқа томон: Олимпия алангаси, Пиндарнинг Саккизинчи Олимпия мадҳиясининг очилиш сатрлари ва Афина ўйинлари логотипи

Воци, ЭленаЭлена Воци Эфсимон 60 5 135
2008 Пекин, Хитой Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи

Орқа томон: марказда Пекин ўйинлари логотипи ва ташқи четида тадбир тафсилотлари бўлган нефрит узук

Ёнг, ХиаоХиао Ёнг[31] Чина Банкноте Принтинг анд Минтинг Cорпоратион 70 6 200
2012 Лондон, Бирлашган Қироллик Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи

Орқа томон: Темза дарёси ва орқа фонда бурчакли чизиқлар билан Лондон ўйинлари логотипи

Wаткинс, ДавидДавид Wаткинс Роял Минт 85 8–10 357–412[32]
2016 Рио-де-Жанейро, Бразилия Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи

Орқа томон: Рио 2016 логотипи ва номи, гулчамбарлар кўринишидаги дафна барги дизайни билан ўралган Чет қисми: медал қўлга киритилган тадбир номи ташқи ҳошия бўйлаб лазер ёрдамида ўйиб ёзилади. Эслатма: медаллар биринчи марта марказий нуқтасида четларига нисбатан бироз қалинроқ..[33]

Челлес ва Ҳаяши Cаса да Моэда до Брасил 85 6–11[34] 500[35]
2020 Токио, Япония Олд томон: Нике фонида Панатҳенаиc стадиони ва Афина Акрополи

Тескари: Токио 2020 логотипи ва номи, қуёш нурлари билан ўралган.

Жуничи Каwаниши[36] Жапан Минт[37] 85 7.7–12.1 450–556
2024 Париж, Франсия Олд томон: фонида Панатҳенаиc стадиони, Афина Акрополи ва Эйфел минораси билан Нике, нурлар билан ўралган

Орқа томон: Париж 2024 логотипи билан ўйилган Эйфел минорасининг асл қурилишидан олинган олти бурчакли темир белгилар, нурлар билан ўралган

Чаумет[38] Моннаиэ де Парис[39] 85 9.2 455–529

Қишки Олимпия медаллари дизайнлари

Қишки Олимпия ўйинларининг ҳар биридаги медаллар ҳақида батафсил:[6][40]

Ўйинлар Мезбон Тафсилотлар Дизайнер (лар) Тайёрланган[17] Диаметер
(мм)
Қалинлиги
(мм)
Оғирлиги
(г)
Тасвир
1924 Чамоних, Франcе Олд томон: Конки ва чанғи ушлаб турган чанғичи ва дизайнернинг исми

Тескари: Ўйинлар ҳақида ёзма маълумот

Бéнард, РаоулРаоул Бéнард Моннаире де Парис 055 04 075
1928 Ст. Моритз, Швейсария Олд томони: қор парчалари билан ўралган конкида учувчи

Тескари: зайтун шохлари ва мезбон тафсилотлари

Ҳунерwадел, АрнолдАрнолд Ҳунерwадел Ҳугуэнин Фрèрес 050.4 03 051
1932 Лаке Плаcид, АҚСҲ Олд томон: Нике орқа фонда Адирондаcк тоғлари билан

Орқа томон: Лаурел варақлари ва бошловчи тафсилотлари

Шакли: Доира шаклида, лекин тўғри қиррали эмас

Роббинс Cомпанй 055 03 051
1936 Гармисч-Партенкирчен, Германия Олд томони: Нике от қўшилган арава устида қишки спорт жиҳозлари устидаги аркни кесиб ўтмоқда

Тескари: Катта Олимпия ҳалқалари

Клеин, РичардРичард Клеин Десчлер & Соҳн 100 04 324
1948 Ст. Моритз, Швейсария Олд томон: фонда қор учқунлари бўлган Олимпия маш’аласи ва Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус

Орқа томон: қор парчаси ва бошловчи ҳақида ёзилган тафсилотлар

Дроз, Паул АндреПаул Андре Дроз Ҳугуэнин Фрèрес 060.2 03.8 103
1952 Осло, Норвегия Олд томон: Олимпия маш’али ва Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус

Тескари: учта қор парчаси ва мезбоннинг маълумотлари ёзилган Осло мериясининг пиктограммаси

Фалиреус, ВасосВасос Фалиреус ва Йван, КнутКнут Йван Тҳ. Мартҳинсен 070 03 137.5
1956 Кортина-дъампецсо, Италия Олд томон: „мукаммал аёл“ ва бошловчининг ёзма тафсилотлари

Орқа томон: фонда Помагагнон, Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус ва мезбоннинг кейинги тафсилотлари билан катта қор парчаси

Аффер, CостанттиноCостанттино Аффер Лориоли Брос. 060.2 03 120.5
1960 Сқуаw водийси, АҚСҲ Олд томон: Атрофида мезбоннинг тафсилотлари ёзилган эркак ва аёлнинг боши

Орқа томон: Катта Олимпия ҳалқалари, Олимпия шиори Cитиус, Алтиус, Фортиус ва спорт тури номи

Жонес, ҲерффҲерфф Жонес Ҳерфф Жонес Cомпанй 055.3 04.3 095
1964 Инсбрук, Австрия Олд томони: Торлауф тоғлари, „Иннсбрук 1964“ ва „Торлауф“

Орқа томон: Инсбрук эмблемаси устидаги Олимпия ҳалқалари, атрофида мезбон тафсилотлари билан

Cоуфал, МартҳаМартҳа Cоуфал (олд томон)
Зеглер, АртҳурАртҳур Зеглер (орқа томон)
Аустриан Минт 072 04 110
1968 Гренобле, Франсия Олд томон: Учта қор парчаси ва Греноблнинг қизил атиргул эмблемаси, мезбон тафсилотлари билан ўралган

Тескари: Ҳар бир спорт турининг услублаштирилган тасвири

Эхcоффон, РогерРогер Эхcоффон Моннаире де Парис 061 03.3 124
1972 Саппоро, Япония Олд томон: Қордаги чизиқлар пиктограммаси

Орқа томон: қор парчаси, Қуёш ва Олимпия ҳалқалари Шакли: юмалоқ, тўлқинсимон чизиқлари бўлган квадрат

Казуми, ЯгиЯги Казуми (олд томон)
Танака, ИккоИкко Танака (орқа томон)
Минт Буреау оф тҳе Финанcе Министрй 057.3 х 61.3 05 130
1976 Инсбрук, Австрия Олд томон: Инсбрук эмблемаси устидаги Олимпия ҳалқалари, атрофида мезбон тафсилотлари билан

Тескари: Алп тоғлари, Бергизел ва Олимпия алангаси

Cоуфал, МартҳаМартҳа Cоуфал (олд томон)
Зеглер, АртҳурАртҳур Зеглер (орқа томон)
Аустриан Минт 070 05.4 164
1980 Лаке Плаcид, АҚСҲ Олд томон: Адирондак тоғлари олдида ўтказиладиган Олимпия маш’аласи

Орқа томон: қарағай конус шохи ва Лаке Плаcид логотипи

Гладйс Гунзер Медаллиc Арт Cомпанй 081 06.1 205
1984 Сараево, Югославия Олд томон: Бошловчи тафсилотлари билан тадбир логотипи

Орқа томон: Дафна тожини кийган спортчининг боши Шакли: Доира шаклида, лекин катта юмалоқ тўртбурчак шаклида ўрнатилган

Митриć, НебожšаНебожšа Митриć Златара Мажданпек ва Завод за израду новčаниcа 71.1 х 65.1 03.1 164
1988 Калгари, Алберта, Канада Олд томон: Тадбир пиктограммаси, атрофида ташкилотчи маълумотлари

Орқа томон: Икки киши тасвири, бири дафна гулдастаси тақган, иккинчиси қишки спорт анжомлари шаклидаги бош кийим кийган

Петер, ФридричФридрич Петер Жостенс 069 05 193
1992 Албертвилле, Франсия Олд томон: Тоғлар фонида Олимпия ҳалқаларини акс эттирувчи металлга ўрнатилган шиша

Орқа томон: Шиша қисмининг орқа томони

Лалиқуэ, РенéРенé Лалиқуэ Ренé Лалиқуэ 092 09.1 169
1994 Лиллеҳаммер, Норвегия Спарагмит қисман олтин билан қопланган, бир томонида Олимпия ҳалқалари ва мезбоннинг тафсилотлари, бошқа томонида медал қўлга киритилган спорт тури ва ўйинлар эмблемаси тасвирланган. Ҳаневолд, ИнгжердИнгжерд Ҳаневолд Тҳ. Мартҳинсен 080 08.5 131
1998 Нагано, Япония Олд томони: қисман лакланган, Ўйинлар эмблемасини кўрсатади

Орқа томон: Асосан лак, Шиншю тоғлари устидаги ўйинлар эмблемасини ўз ичига олади

Ито, ТакешиТакеши Ито Кисо Кураши Cрафт Cентер 080 08 261
2002 Салт Лаке Cитй, АҚСҲ Олд томон: Олимпия маш’аласини кўтарган спортчи алангадан чиқади

Орқа томон: Нике тадбир тафсилотлари билан ўралган ғалаба варағини ушлаб турибди Шакли: Юта дарёларидаги тошлар каби нотўғри доира

Гивен, СcоттСcотт Гивен, Ахиом Десигн О. C. Таннер 085 10 567
2006 Турин, Италия Олд томон: Ўйинларнинг график элементлари

Орқа томон: муайян ҳодисанинг пиктограммаси Чет қисми: италян, инглиз ва франсуз тилларида „ХХ қишки Олимпия ўйинлари“ сўзлари Шакли: майдончани ифодаловчи тешикли доира шакли

Қуатрини, ДариоДарио Қуатрини Оттавиани 107 10 469
2010 Ванcоувер, Британия Колумбияси, Канада Олд томон: Ҳар бир медални ўзига хос қиладиган катта биринчи миллат санъат асарининг (ўркач ёки қарға) алоҳида кесилган қисми

Тескари: Ўйинлар эмблемаси ва тадбир тафсилотлари

Шакли: Доира шаклида, аммо тўлқинлар уни текис бўлишдан тўхтатади

Ҳунт, CорринеCоррине Ҳунт ва Арбел, ОмерОмер Арбел Роял Cанадиан Минт 100 06 500–576
2014 Сочи, Россия Олд томон: Россиянинг турли минтақаларини ифодаловчи „Қуроқ кўрпа“ дизайни

Орқа томон: Танловнинг инглиз тилидаги номи ва Сочи логотипи

Чет қисми: рус, инглиз ва франсуз тилларида „ХХИИ Олимпия қишки ўйинлари“ сўзлари

Шакли: айлана

АДАМАС АДАМАС[41] 100 10 460, 525, 531
2018 Пеонгчанг округи, Жанубий Корея Олд томон: Қор майдонидаги тўлқинларга ўхшаш мавҳум шакл

Орқа томон: Дунё бўйлаб спортчиларнинг са’й-ҳаракатларини рамзий ифода этувчи Ҳангул ёзувлари[42]
Чет қисми: "Пеонгчанг 2018-йилги Қишки Олимпия ўйинларида" ибораси корейс тилида (услублаштирилган) ҳамда инглиз тилида

Леэ Сук-wоо 92.5 586, 580, 493
2022 Пекин, Хитой Олд томон: 2008-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида Олимпия ҳалқалари ва "ХХИВ қишки Олимпия ўйинлари Пекин 2022" билан бир хил дизайн, консентрик доиралар ичида юлдузлар ва булутларнинг ан’анавий Хитой сан’ати билан ўралган.

Орқа томон: 2008-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида қўлланилган худди шу дизайн, логотип атрофида Қуёш тизимининг стилизе қилинган тасвири, Хитой Янги йил байрамига тўғри келадиган ўйинларни белгилайди.[43]

Ҳанг Ҳаи
2026 Милан ва Кортина-дъампецсо, Италия Олд томон:

Орқа томон:

Иституто Полиграфиcо э Зеccа делло Стато

Иштирок этганлик учун берилган медаллар

1964-йилги Ёзги Олимпия ўйинлари иштирокчиси, ирландиялик яхтачи Эддиэ Келлиҳерга берилган медал

Замонавий Олимпиада ўйинлари бошланганидан буён спортчилар ва уларнинг ёрдамчи ходимлари, мусобақа ҳакамларидан ташқари, ўйинларни режалаштириш ва ташкил этишда иштирок этган айрим кўнгиллилар ҳам эсдалик медаллари ва дипломлар билан тақдирланадилар. Ғолиблар медаллари каби, бу эсдалик совғалари ҳам ҳар бир Олимпиада фестивали учун ўзгартирилади, ёзги ва қишки ўйинлар учун алоҳида турлар тайёрланади[44].

Галлерея

Тақдимот

Жим Тҳорпе 1912-йилги Ёзги Олимпиада ўйинларида ўз медалини қабул қилмоқда

Медаллар ва мукофотларни топшириш тартиби 1932-йилда Лос-Анжелесда бўлиб ўтган ёзги Олимпия ўйинларигача сезиларли даражада ўзгариб турган. 1932-йилгача барча медаллар ёпилиш маросимида топширилар, спортчилар дастлабки бир неча ўйинларда кечки либосда қатнашар эди. Аввалига, тақдим этувчи бир жойда турар, спортчилар эса медалларини олиш учун унинг олдидан ўтишар эди. Ғалаба шоҳсупаси 1931-йилда Ҳенри де Баиллет-Латоурнинг шахсий кўрсатмаси билан жорий этилди, чунки у 1930-йилги Британия империяси ўйинларида бундай шоҳсупани кўрган эди[46]. Ғолиб ўртада, баландроқ поғонада, кумуш медал соҳиби унинг ўнг томонида, бронза медали эса чап томонида жойлашади[46]. 1932-йилги Қишки Олимпия ўйинларида медаллар ёпилиш маросимида топширилди, бунда ҳар бир мусобақа ғолиблари навбатма-навбат тарихда биринчи марта шоҳсупага кўтарилишди. 1960-йилги Ёзги Олимпия ўйинларида Олимпия стадионидаги спортчилар биринчи марта ҳар бир мусобақа якунидан сўнг дарҳол медаллар билан тақдирланди. Бошқа жойларда беллашган спортчилар эса медалларини олиш учун эртаси куни Олимпия стадионига ташриф буюришди[17][46]. Кейинги Олимпиадаларда эса ҳар бир мусобақа ўтказиладиган жойда ғолиблар учун махсус шоҳсупа ўрнатилди.

1960-йилда Италиянинг Рим шаҳрида ўтказилган Ёзги Олимпия ўйинларида биринчи бор медаллар спортчиларнинг бўйнига тақиб қўйилди. Ўша пайтда медаллар дафна барглари занжирида осилар эди, ҳозирги кунда эса улар рангли лентага осилмоқда[29]. 2004-йилда Афина шаҳри Ёзги Олимпия ўйинларига мезбонлик қилганида, шоҳсупага кўтарилган ғолиблар зайтун гулчамбаридан ясалган тож ҳам олишди. 2016-йилда Рио-де-Жанейрода бўлиб ўтган Ёзги Олимпиада ўйинларида эса ҳар бир совриндорга Олимпия рамзини акс эттирган ёғоч ҳайкалча топширилди[47].

Қишки Олимпия ўйинларида кўплаб медалларни мусобақа ўтказилган куни кечқурун ёки эртаси куни алоҳида маросимда топшириш ан’анага айланган. 2002-йилги Солт-Лейк-Ситидаги Қишки Олимпиада ўйинларида "медаллар майдони" тушунчаси оммалашди. Бу жамоатчиликка узоқ, томошабинлар сони чекланган ёки баланд тоғли жойларда ўтказиладиган тақдимотларни кўриш имкониятини берди. Шунингдек, бу майдон кўпинча мусиқий чиқишларни ўз ичига олган кечки дастурни ташкил этиш учун хизмат қилди.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Атҳенс 2004, тҳе медалс“ (эн). Олймпиcс.cом. Қаралди: 2024-йил 6-август.
  2. ↑ Стеwарт, Эмилй „Тҳе приcе оф Олймпиc глорй“ (эн). Вох (2021-йил 22-июл). Қаралди: 2021-йил 26-июл.
  3. ↑ „Тҳе призес Олймпиc атҳлетес cан wин иф тҳей бринг ҳоме медалс“ (эн). Скй Неwс. Қаралди: 2024-йил 4-август.
  4. ↑ Тҳеопҳрастус, Энқуирй инто Планц, ИВ.13.2: 'тҳе wилд-оливе [котинос] ат Олймпиа неар тҳе темпле оф зеус, фром wҳич тҳе wреатҳс фор тҳе гамес аре маде".
  5. ↑ Паусаниас, Десcриптион оф Греэcе, 5.7.7
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 „Лондон 2012: Олймпиc медалс тимелине“. ББC Неwс (2011-йил 26-июл). Қаралди: 2011-йил 27-июл.
  7. ↑ Де Cоубертин, Пиэрре; Тимолеон Ж. Пҳилемон; Н.Г. Политис; Чараламбос Аннинос. Тҳе Олймпиc Гамес: БC 776–АД 1896, Тҳе Олймпиc Гамес ин 1896 - Сеcонд Парт. Атҳенс: Чарлес Беcк, 1897 — 232–4-бет (2007-йил 1-августда асл нусхадан архивланган). 
  8. ↑ "Афтер тҳис фоллоwед тҳе дистрибутион оф тҳе сеcонд призес. Тҳе Кинг пресентед эач wиннер а бронзе медал анд а лаурел бранч". (Энглиш версион) Бут: "Дарауф третен диэ зwеитен Сиэгер эинзелн ҳеран унд эмпфанген аус ден Ҳäнден дес Кöнигс эинен Лорбеэрзwеиг унд эине купферне Медаилле" (Герман версион) Пиэрре де Cоубертин анд отҳерс, Тҳе Олймпиc Гамес Ин 1 8 9 6, (Wайбаcк Мачине сайтида 1 Аугуст 2007 санасида архивланган), Атҳенс, Лондон, Леипзиг 1897, п.114 анд п. 115. Ин: Тҳе Олймпиc Гамес Б.C. 776. — А. Д. 1896. Парт ИИ
  9. ↑ „Парис 1900 тҳе Медалс“. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ (2020-йил 16-декабр). Қаралди: 2021-йил 12-август.
  10. ↑ Греэнсфелдер, Жим; Воронцов, Олег; Лаллй, Жим. Олймпиc Медалс: а референcе гуиде. ГВЛ Энтерприсес, 1998 — 9–10-бет. 
  11. ↑ „Олймпиc Суммер Гамес Медалс фром Атҳенс 1896 то Токё 2020“. Олймпиc Студиэс Cентре. 2020-йил 3-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 13-август.
  12. ↑ Греэнсфелдер, Жим; Воронцов, Олег; Лаллй, Жим. Олймпиc Медалс: а референcе гуиде. ГВЛ Энтерприсес, 1998 — 9–10-бет. 
  13. ↑ „Олймпиc Суммер Гамес Медалс фром Атҳенс 1896 то Токё 2020“. Олймпиc Студиэс Cентре. 2020-йил 3-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 13-август.
  14. ↑ Греэнсфелдер, Жим; Воронцов, Олег; Лаллй, Жим. Олймпиc Медалс: а референcе гуиде. ГВЛ Энтерприсес, 1998 — 9–10-бет. 
  15. ↑ 15,0 15,1 Маллон, Билл. Тҳе 1900 Олймпиc Гамес, Ресулц фор Алл Cомпетиторс ин Алл Эвенц, wитҳ Cомментарй. Жефферсон, Нортҳ Cаролина: МcФарланд & Cомпанй, Инc., Публишерс, 1998. ИСБН 0-7864-0378-0. 
  16. ↑ „Атҳенс 1896–Медал Табле“. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. Қаралди: 2008-йил 5-май.
  17. ↑ 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 Репорт 268. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. 31 Жануарй 2002. Ретриэвед 16 Май 2021.
  18. ↑ 18,0 18,1 18,2 Тҳе фине арт оф виcторй, (Wайбаcк Мачине сайтида 17 Жулй 2005 санасида архивланган). Поwерҳоусе Мусеум. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
  19. ↑ 19,0 19,1 Ригел Cелесте. „Ҳоw Муч ис а Голд Медал Реаллй Wортҳ?“. Лухист (2010-йил 2-май). 2013-йил 21-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 14-август.
  20. ↑ „Олймпиc Минералс: Тҳе Медалс“ (2005-йил 4-феврал). 2005-йил 4-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 12-октябр.
  21. ↑ 21,0 21,1 21,2 „Ҳоw муч аре Олймпиc медалс wортҳ?“ (эн-УС). CНН (2021-йил 31-июл). Қаралди: 2021-йил 1-август.
  22. ↑ „Тҳе Ливе Упдатинг Сcрап Голд Валуэ Cалcулатор - Дендритиcс [УСД]“.
  23. ↑ „Олймпиcс 2016: Эверйтҳинг Ёу Неэд то Кноw Абоут Голд Медалс“. АБC Неwс (2016-йил 12-август). Қаралди: 2016-йил 14-август.
  24. ↑ 24,0 24,1 Wиннер'с медал фор тҳе 1948 Олймпиc Гамес ин Лондон, Олймпиc.орг. Ретриэвед 5 Аугуст 2011.
  25. ↑ Олймпиc Суммер Гамес Медалс (Wайбаcк Мачине сайтида 1 Жулй 2017 санасида архивланган), Атҳенс Инфо Гуиде. Ретриэвед 27 Жулй 2011.
  26. ↑ ИОC „Роме 1960 Олймпиc Медалс - Десигн, Ҳисторй & Пҳотос“ (эн). Олймпиcс.cом (2020-йил 17-декабр). Қаралди: 2021-йил 19-сентябр.
  27. ↑ Тҳе фине арт оф виcторй, (Wайбаcк Мачине сайтида 17 Жулй 2005 санасида архивланган). Поwерҳоусе Мусеум. Аccессед 11 Септембер 2011.
  28. ↑ Греэк ангер ат Олймпиc медал десигн, Тҳе Телеграпҳ. Ретриэвед 5 Аугуст 2011.
  29. ↑ 29,0 29,1 29,2 ИОC: Алл Медалс. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. Ретриэвед 27 Жулй 2021.
  30. ↑ Магнай, Жаcқуэлин. Лондон 2012 Олймпиcс: медал десигнс унвеилед. Тҳе Телеграпҳ. 27 Жулй 2011. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
  31. ↑ Хиао Ёнг (Wайбаcк Мачине сайтида 27 Аугуст 2011 санасида архивланган). иcограда. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
  32. ↑ Тҳе Макинг оф тҳе Лондон 2012 Виcторй Медалс (Wайбаcк Мачине сайтида 13 Аугуст 2016 санасида архивланган). Тҳе Роял Минт. Ретриэвед 12 Аугуст 2016.
  33. ↑ Рио 2016 ревеалс Олймпиc медалс, cелебратинг натуре анд сустаинабилитй (Wайбаcк Мачине сайтида 15 Аугуст 2016 санасида архивланган). Рио 2016. 14 Жуне 2016. Ретриэвед 13 Аугуст 2016.
  34. ↑ Медалҳас Олíмпиcас э Паралíмпиcас сãо ас маис сустентáвеис да ҳистóриа дос Жогос (Wайбаcк Мачине сайтида 5 Жануарй 2018 санасида архивланган). Cаса да Моэда до Брасил. 14 Жуне 2016. Ретриэвед 13 Аугуст 2016.
  35. ↑ Инновативе Медал Десигн Унвеилед фор Рио 2016. Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. 15 Жуне 2016. Ретриэвед 12 Аугуст 2016.
  36. ↑ Токё 2020 Олймпиc Медал Десигн (Wайбаcк Мачине сайтида 22 Жулй 2021 санасида архивланган).Токё 2020. 25 Жулй 2019. Ретриэвед 25 Жулй 2021.
  37. ↑ Беҳинд тҳе Макинг оф тҳе Токё 2020 Медалс (Wайбаcк Мачине сайтида 24 Жулй 2021 санасида архивланган). ниппон.cом 20 Аугуст 2019. Ретриэвед 25 Жулй 2021.
  38. ↑ Парис 2024 Олймпиc Медал Десигн
  39. ↑ Тҳеиссен, Марион „Парис 2024: тҳе Олймпиc анд Паралймпиc медалс ҳаве беэн ревеалед“. СпорцТигер (2024-йил 18-июл). 2024-йил 18-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 18-июл.
  40. ↑ Олймпиc Wинтер Гамес Медалс фром Чамоних 1924 то Ванcоувер 2010. (Wайбаcк Мачине сайтида 16 Оcтобер 2011 санасида архивланган). Интернатионал Олймпиc Cоммиттеэ. Април 2011. Ретриэвед 11 Септембер 2011.
  41. ↑ Тҳе Сочи Олймпиc медалс интродуcед бй тҳе АДАМАС жеwеллерй cомпанй ЁуТубеда
  42. ↑ „ПеонгЧанг 2018 Олймпиc Медал Табле - Голд, Силвер & Бронзе“.
  43. ↑ „Беижинг 2022 Олймпиc медалс десигн унвеилед wитҳ 100 дайс то го“. Беижинг2022.cн. 2021-йил 28-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-октябр.
  44. ↑ Олймпиc Мусеум
  45. ↑ „Лондон'с Олймпиc Голд Медал Wортҳ тҳе Мост ин тҳе Ҳисторй оф тҳе Гамес“. Форбес.
  46. ↑ 46,0 46,1 46,2 Барней, Роберт К. (1998). "А Ресеарч Ноте он тҳе Оригинс оф тҳе Олймпиc Виcторй Подиум". Интернатионал Сймпосиум фор Олймпиc Ресеарч Фоуртҳ: Глобал анд Cултурал Cритиқуэ: Проблематизинг тҳе Олймпиc Гамес: 219–226. ҳттп://либрарй.ла84.орг/СпорцЛибрарй/ИСОР/ИСОР1998х.пдф. Қаралди: 12 Септембер 2013. Олимпия медали]]
  47. ↑ „Wҳат'с тҳе литтле фигурине атҳлетес аре реcеивинг wитҳ тҳеир медалс ин Рио?“ (2016-йил 16-август).

Ҳаволалар