Oniya IV

Ония ИВ ― шунингдек, Ониас ёки Ониус (қадимги ивритча: חוניו‬ ‎ қадимги юнонча: Όνίας; лотинча: Ониас; милоддан аввалги 145-йилда вафот этган.) — яҳудий олий руҳоний гелиополис ибодатхонасида унинг номи (Миср) томонидан қурилган, Иккинчи ибодадхона вақтида. Эски Аҳд характери. Қуддус маъбадидаги ўз ўрнини мерос қилиб олмаган олий руҳоний Ониас ИИИ нинг ўғли: Менелаус вафотидан кейин Алким Антиох Эватордан олий руҳоний этиб тайинланганида, Ониас Мисрга нафақага чиқди ва у ерда қирол томонидан яхши қабул қилинди. Птолемей Филометор ва қаэрда, ўз истеъдоди билан, Миср давлатида биринчи даражага кўтарилган.

Биография

Ониас ИВ — Ониас ИИИ нинг ўғли — олий руҳонийнинг қонуний вориси. У Иуда Маккаби бошчилигидаги халқ партиясининг ғалабаси билан тахтни эгаллайди, деб тахмин қилди, аммо Алкимнинг сайланиши унинг барча умидларини пучга чиқарди. Ониас Мисрга жойлашди ва у ерда Птолемейлар саройида Мисрнинг душманлари бўлган Салевкийларга қарши курашда ёрдам олишга умид қилди.

Милоддан аввалги 154-йил атрофида у, Птолемей ВИ Филометорнинг рухсати билан, Гелиополис вилоятининг Леонтополис шаҳрида ибодадхона, Қуддусдан кичикроқ ҳажмдаги нусхасини ташкил қилди. Ибодадхона унинг номи билан атала бошланди (Ониас ибодатхонаси). У левилар ва руҳонийларни тўплади, улар буйруқ бўйича ибодат қилишни бошладилар.

Ония Миср саройининг илтифотига сазовор бўлди ва Мисрда яҳудийликни юқори даражага кўтарди. Ония билан бирга кўплаб яҳудийлар у ерга кўчиб ўтишди ва у ерда улар қадимги юнонча: Κάτοικοι (аҳоли); улар Мемфис ва Пелусий ўртасида ирсий фойдаланиш учун ер олдилар ва ҳарбий хизматни ўташлари ва кейинчалик узоқ вақт давомида „Ония мамлакати“ деб номланган мамлакатнинг ички дунёсини ҳимоя қилишлари керак эди. (Қадимги, ИХ, 8, § 6). Барча имтиёз ва бурчлар оиладаги тўнғич ўғлига мерос бўлиб ўтган.

Ониянинг иккала ўғли ҳам Клеопатра ИИИ даврида армияда хизмат қилган ва муҳим мавқега эга бўлган (Древ., ХИИИ, 10, § 4). Птолемей Фискон (146-117) ўз хайрихоҳига содиқ қолган Ония билан жанг қилишга мажбур бўлди (Флавий, Апионга қарши, ИИ, 5).

Ония, Птолемей Филометордан бир неча ой кейин вафот этган (у милоддан аввалги 145-йилда вафот этган). Яҳудийлар унинг ўлимини самовий жазо деб ҳисоблаб, чунки уни қонунга зид равишда янги ибодатхона қуриганни жиноят деб ҳисоблашган.

Вақт ўтиши билан Ония авлодлари ўз аҳамиятини йўқотди ва охирги алабарҳ олий руҳонийлар билан ҳеч қандай умумийлик бўлмаган бошқа оилага тегишли эди. „Ониялар“ оиласи "Тобиадлар " бўлган деган маънода на Фаластинда, на Мисрда мавжуд бўлмаган ва бу атама, Бюҳлер ишлатганидек, ЭЭБЕ маълумотларига кўра, ҳеч қандай асосга эга эмас ва муваффақияциз.

Ибодадхона ва унинг ёнида пайдо бўлган шаҳар милодий 73-йилда римликлар томонидан вайрон қилинган, Қуддус қўлга киритилганидан кейин бир мунча вақт ўтгач.