Oq ayiq: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Oq ayiq | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
[[Fayl:Polar Bear - Alaska (cropped).jpg|thumb|right|200px|Oq ayiq]] | |||
'''Oq ayiq''' ({{lang-la|Ursus maritimus}}) – [[ayiq]]simonlar oilasiga mansub [[sut emizuvchi]]; baʼzan alohida Thalarctos urugʻiga ajratiladi. Gavdasining uzunligi 2-2,5 m, baʼzan 3 m gacha, balandligi (yagʻrinidan) 1,5 m gacha, vazni 800 kg gacha. Yungi oq, baʼzan limon yoki kulrang tusda. Tovoni va panjalarining osti yung bilan qoplangan. [[Arktika]] faunasining tipik vakili, suzuvchi muzliklar va Shimoliy Muz okeani sohalari yaqinida yashaydi. Yaxshi suzadi va shoʻngʻiydi. Asosiy ozigʻi-[[tyulenlar]]. | |||
Past haroratga yaxshi moslashgan, gavdasi massasining 40 % ini yogʻ tashkil etadi. Atrof muhit harorati —50° gacha pasayganida ham tanasidagi gaz almashinuvi kuchaymaydi, yaʼni termoregulyasiya uchun qoʻshimcha energiya sarflamaydi. Mart-aprel oylarida urchiydi. Urgʻochisi 2 yilda bir marta (dekabr-yanvarda) 1-3 ta koʻzi yumuq bola tugʻadi. Boʻgʻoz urgʻochisi qor ostidagi inida qishki uyquga ketadi va faqat mart-aprelda bolalari bilan inidan chiqadi va kezib hayot kechiradi. Bolalari 1,5 yilgacha onasiga ergashib yuradi. Oq ayiqni terisi va goʻshti uchun koʻp ovlanadi. [[1956-yil]]dan ovlash man qilingan. [[1976-yil]]dan xalqaro muhofazaga olingan, Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. | |||
== Sinonimlari == | |||
* ''Ursus eogroenlandicus'' | |||
* ''Ursus groenlandicus'' | |||
* ''Ursus jenaensis'' | |||
* ''Ursus labradorensis'' | |||
* ''Ursus marinus'' | |||
* ''Ursus polaris'' | |||
* ''Ursus spitzbergensis'' | |||
* ''Ursus ungavensis'' | |||
* ''Thalarctos maritimus'' | |||
== Galereya == | |||
<gallery> | |||
Fayl:Ursus maritimus Steve Amstrup.jpg | |||
Fayl:Ursus maritimus us fish.jpg | |||
Fayl:Ursus maritimus Polar bear with cub 2.jpg | |||
Fayl:Ursus maritimus 3 1999-07-11.jpg | |||
Fayl:Polarbearcup-1.jpg | |||
Fayl:Noaa-polar4.jpg | |||
Fayl:Noaa-polar5.jpg | |||
Fayl:Polar Bear ANWR 1.jpg | |||
Fayl:Polar Bear ANWR 4.jpg | |||
Fayl:Polar Bear ANWR 8.jpg | |||
Fayl:Zoo z03.jpg | |||
</gallery> | |||
== Adabiyotlar == | |||
{{OʻzME}} | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
== Havolalar == | |||
{{Commons turkum|Ursus maritimus|Polar bears}} | |||
* [http://www.nwf.org/polarbear Milliy yovvoyi hayot federatsiyasi: Oq ayiq] {{ref-en}} | |||
* ARKive – [https://web.archive.org/web/20060317030045/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Ursus_maritimus/ Oq ayiq (''Ursus maritimus'') suratlari va u toʻgʻrisidagi filmlar] {{ref-en}} | |||
* BBC Nature: [http://www.bbc.co.uk/nature/life/Polar_bear Oq ayiq toʻgʻrisida yangiliklar va video kliplar] {{ref-en}}{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180914141012/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Polar_bear |date=2018-09-14 }} | |||
* [http://www.polarbearsinternational.org/ Oq ayiqlar populyatsiyasi, saqlanishi va DNK tadqiqotlarini moliyalashtiruvchi „Polar Bears International“ shirkati tarafidan olingan fotosuratlar va videolar] {{ref-en}} | |||
{{Ursidae}} | |||
{{Tashqi havolalar}} | |||
[[Turkum:Biologik turlar]] | |||
[[Turkum:Yirtqichlar]] | |||
[[Turkum:Oq ayiqlar]] | |||
[[Turkum:Alifbo boʻyicha hayvonlar]] | |||
[[Turkum:Ayiqsimonlar]] | |||
[[Turkum:Ayiqlar]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Oq ayiq (lotincha: Ursus maritimus) – ayiqsimonlar oilasiga mansub sut emizuvchi; baʼzan alohida Thalarctos urugʻiga ajratiladi. Gavdasining uzunligi 2-2,5 m, baʼzan 3 m gacha, balandligi (yagʻrinidan) 1,5 m gacha, vazni 800 kg gacha. Yungi oq, baʼzan limon yoki kulrang tusda. Tovoni va panjalarining osti yung bilan qoplangan. Arktika faunasining tipik vakili, suzuvchi muzliklar va Shimoliy Muz okeani sohalari yaqinida yashaydi. Yaxshi suzadi va shoʻngʻiydi. Asosiy ozigʻi-tyulenlar.
Past haroratga yaxshi moslashgan, gavdasi massasining 40 % ini yogʻ tashkil etadi. Atrof muhit harorati —50° gacha pasayganida ham tanasidagi gaz almashinuvi kuchaymaydi, yaʼni termoregulyasiya uchun qoʻshimcha energiya sarflamaydi. Mart-aprel oylarida urchiydi. Urgʻochisi 2 yilda bir marta (dekabr-yanvarda) 1-3 ta koʻzi yumuq bola tugʻadi. Boʻgʻoz urgʻochisi qor ostidagi inida qishki uyquga ketadi va faqat mart-aprelda bolalari bilan inidan chiqadi va kezib hayot kechiradi. Bolalari 1,5 yilgacha onasiga ergashib yuradi. Oq ayiqni terisi va goʻshti uchun koʻp ovlanadi. 1956-yildan ovlash man qilingan. 1976-yildan xalqaro muhofazaga olingan, Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan[1].
Sinonimlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Ursus eogroenlandicus
- Ursus groenlandicus
- Ursus jenaensis
- Ursus labradorensis
- Ursus marinus
- Ursus polaris
- Ursus spitzbergensis
- Ursus ungavensis
- Thalarctos maritimus
Galereya
[tahrir | manbasini tahrirlash]Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiomborda „Polar bears“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Milliy yovvoyi hayot federatsiyasi: Oq ayiq (ingl.)
- ARKive – Oq ayiq (Ursus maritimus) suratlari va u toʻgʻrisidagi filmlar (ingl.)
- BBC Nature: Oq ayiq toʻgʻrisida yangiliklar va video kliplar (ingl.)(Wayback Machine saytida 2018-09-14 sanasida arxivlangan)
- Oq ayiqlar populyatsiyasi, saqlanishi va DNK tadqiqotlarini moliyalashtiruvchi „Polar Bears International“ shirkati tarafidan olingan fotosuratlar va videolar (ingl.)