Oqtoʻba sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Oqtoʻba<br/>[[Qozoq tili|qoz.]] Ақтөбе
| mavqe = shahar
| mamlakat = Qozogʻiston
| mintaqa turi = viloyat
| mintaqa = Oqtoʻba viloyati
| jadvalda mintaqa = Oqtoʻba viloyati
| tuman turi = 
| tuman = 
| jadvalda tuman = 
| jamoat turi =
| jamoat = 
| jadvalda jamoat = 
| qaram = 
| gerb =Aktobe_seal_-_2.png
| bayroq = 
  |lat_dir =N |lat_deg = 50 |lat_min = 16 |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = 57 |lon_min = 13 |lon_sec = 
  |CoordAddon             = |type:city(400000)_region:KZ
| CoordScale = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 300
| mintaqa xaritasi oʻlchami = 
| tuman xaritasi oʻlchami = 
| mamlakat xaritasi = 
| mintaqa xaritasi = 
| tuman xaritasi = 
| ichki bolinishi = 
| rahbar turi = Akim
| rahbar = Umarov Yerhan Bulatjanovich
| asos solingan = 1869
| ilk eslatilishi = 
| avvalgi nomlari = 
| qachondan beri = 1880
| maydon = 235 
| balandlik turi = 
| AP markazi balandligi = 
| iqlim = 
| rasmiy til = qozoqcha
| aholi = {{Koʻpayish}} 377,520<ref name="Казстат 2012">{{Veb manbasi|url=http://www.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT074902|title=Численность населения Республики Казахстан по областям, городам и районам на 1 января 2014 года|publisher=Агентство Республики Казахстан по статистике|accessdate=2014-02-18|arxivsana=2021-04-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210422135818/https://www.stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT074902}}</ref>
| sanalgan yil = 2014
| zichlik =1606
| aglomeratsiya =421&nbsp;740
| milliy tarkib =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +5
| DST =
| telefon kodi = +7 7132<ref>[http://kazindex.ru/03/index.html Telefonnie kodi]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| pochta indeksi = 030000<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Почтовые индексы Казахстана |url=http://kazindex.ru/03/1.html |qaralgan sana=2013-10-28 |arxivsana=2013-07-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130715075330/http://www.kazindex.ru/03/1.html }}</ref>
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi = D, 04
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
| Commons turkumi =
| sayt = http://www.akimataktobe.gov.kz/
}}
[[Fayl:Nurdaulet mosque 1.jpg|300px|right|thumb|Oqtoʻba shahri]]
'''Oqtoʻba shahri''' ({{lang-kz|Ақтөбе}}) — [[Qozogʻiston|Qozogʻiston Respublikasining]] Aqtoʻba viloyatidagi shahar, viloyat markazi<ref name="ukaz1999">[http://work.dkcomp.kz/index.php?page=23&vi1=94.000&tit=Указ%20Президента%20Республики%20Казахстан%20от%2011%20марта%201999%20года%20N%2082%20О%20переименовании%20отдельных%20административно-территориальных%20единиц%20Жамбылской%20и%20Северо-Казахстанской%20областей%20и%20об%20изменении%20транскрипции%20названия%20города%20Актюбинска Ukaz Prezidenta Respubliki Kazaxstan „O pereimenovanii otdelnix administrativno-territorialnix edinits Jambilskoy i Severo-Kazaxstanskoy oblastey i ob izmenenii transkripsii nazvaniya goroda Aktyubinska“]</ref>. Respublikaning shimoli-garbida, Ilek daryosining (Ural tarmogʻi) chap sohilida, Orenburg — Toshkent temir yoʻl yoqasida joylashgan. Avtomobil va havo yoʻllarining muhim tuguni. Shahar [[1869-yil]]da Oqtoʻba (Oqtepa) qalʼasi sifatida vujudga kelgan. [[1891-yil]]dan shahar. [[Rossiya]]ning [[Orenburg viloyati]] bilan, Qozogʻistonning [[G'arbiy Qozog'iston viloyati|Gʻarbiy Qozogʻiston]], [[Atirau viloyati|Atirau]], [[Qo'stanoy viloyati|Qoʻstanoy]], [[Qizilo'rda viloyati|Qiziloʻrda]] va [[Mang'istov viloyati|Mangʻistov]] viloyatlari bilan chegaradosh. [[Oqtoʻba viloyati]]ning markazi. Shaharda 300 mingdan ziyod aholi istiqomat qilishadi. Shaharda 3 oliy oʻquv yurti, teatr, 2 muzey mavjud<ref>{{Yangiliklar manbasi|url=http://www.rgo.ru/2010/06/gde-konchaetsya-evropa/|title=Где кончается Европа?|work=Урал - граница Европы и Азии|publisher=[[Русское географическое общество]]|datepublished=2010-06-18|accessdate=2010-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/20121222201531/http://www.rgo.ru/2010/06/gde-konchaetsya-evropa/|archivedate=2012-12-22|access-date=2013-05-26|archive-date=2012-12-22|archive-url=https://web.archive.org/20121222201531/http://www.rgo.ru/2010/06/gde-konchaetsya-evropa/|url-status=dead}}</ref>.

== Aholisi ==
Shahar aholisi koʻp millatli hizoblanadi. Shaharda [[2012-yil]]gi maʼlumot boʻyicha 367,220 kishi istiqomat qilishadi. Aholining milliy tarkibi quyidagicha<ref>{{Citation |year= |title=Численность населения РК по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на 1-01-2010 |url=http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/Bull_Hsany2010.rar |access-date=2021-02-27 |archivedate=2012-06-27 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68j77qjAC?url=http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/Bull_Hsany2010.rar }}</ref>:
# [[qozoqlar]] — 68,72 %
# [[ruslar]] — 19,58 %
# [[ukrainlar]] — 5,69 %
# [[tatarlar]] — 2,21 %
# [[olmonlar]] — 0,92 %
# [[beloruslar]] — 0,35 %
# [[koreyslar]] — 0,34 %
# [[moldavanlar]] — 0,26 %
# [[ozarbayjonlar]] — 0,23 %
# [[chechenlar]] — 0,20 %
# [[oʻzbeklar]] — 0,15 %
# [[bulg'orlar]] — 0,14 %
# [[boshqirdlar]] — 0,14 %
# [[armanlar]] — 0,12 %

== Tarixi ==
Shahar [[1869-yil]] 28-mayda Oqtoʻba (Oqtepa) qalʼasi sifatida vujudga kelgan. Shaharning qurulishi boshlanishini Peterburgning „Birjeviye vedomosti“ gazetasi bunday yozadi: „… Oqtoʻba qamaliga Yelek daryosining chap tarafida Yelek himoyasidan 180 verst, Orenburg-Qazali karvon yoʻliga yaqin, Qargʻali daryosining tarmogʻidagi Ilinka stansiyasidan 170 verst uzoqlikda yer tanlab olindi. Qurulish hozirning oʻzida boshlanib ketdi, Yelek uezd boshqarmasini kuzgacha koʻchirish koʻzlanmoqda“<ref name="bre1">Bolshaya Rossiyskaya ensiklopediya: V 30 t. / Predsedatel nauch.-red. soveta Yu. S. Osipov. Otv. red S. L. Kraves. T. 1. A — Anketirovanie. — M.: Bolshaya Rossiyskaya ensiklopediya, 2005. — 766 s.: il.: kart.</ref>.

Oqtoʻbani rivojlantirishning bosh rejasi [[1881]]-yili qabul qilindi.

[[1880-yil]] Oqtoʻba ilk marotaba aholi sanogʻi oʻtkazildi, aholi soni 409 kishini tashkil qildi. Ular 38 uyda yashashdi va uning 5 uyi daraxtdan, 33 uyi somon gʻishtdan qurulgan edi.

Oqtoʻbada birinchi maktab [[1884-yil]] barpo etilddi. Birinchi „Triumf“ sinematogrofi [[1910-yil]]dan boshlab faoliyat yuritdi.

[[1901-yil]]i birinchi marta [[Toshkent]] va [[Orenburg]]ni Oqtoʻba orqali bogʻlovchi temir yoʻl qurulishi boshlandi.

== Sanoati ==
Qozogʻistonning yirik iqtisodiy va madaniy markazi. Ferroqotishma va xrom birikmalari zavodlari, mashinasozlik (rentgen apparatlari va qishloq xoʻjaligi mashinasozligi zavodlari), yengil va oziq-ovqat sanoatlari korxonalari (goʻsht va sut kombinatlari, tegirmon, elevator, trikotaj, mebel va tikuvchilik fabrikalari), „Aktyubinskkimyoplastmass“ ishlab chiqarish birlashmasi bor. Qurilish materiallari ham ishlab chiqariladi.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

== Galeriya ==
<gallery widths="120px" heights="120px">
Fayl:Nurdaulet Aktobe.jpg|Nurdaulet mechiti
Fayl:Abulkhair Khan Prospect 2.jpg|Oqtoʻbaning koʻchasi
|Ulugʻ Vatan Urushi fahriylariga atalgan haykal
Fayl:Aktobe bazar, 06.2008.jpg|Markaziy bozor
Fayl:Aktobe photo15.jpg|Oqtoʻbaning yangi binolari
Fayl:Aktrain.jpg|Oqtoʻba vokzali
</gallery>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.akimataktobe.gov.kz Ofitsialniy sayt Elektronnogo akimata goroda Aktobe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208230021/http://www.akimataktobe.gov.kz/ |date=2015-12-08 }}
* [http://www.google.ru/imglanding?imgurl=http://shotel.kz/aktobe_img/karta_aktobe.jpg&imgrefurl=http://shotel.kz/&h=2895&w=2765&sz=309&tbnid=S3BCHl1uwoGXgM:&tbnh=150&tbnw=143&prev=/images%3Fq%3Dактобе&zoom=1&q=актобе&usg=__7iwvFJYB43IxWDYwZxtTOJ4Hkxs%3D&sa=X&ei=90b5TK2MN8-eOp-glNgK&ved=0CDkQ9QEwAg Karta Aktobe]{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Oqtoʻba viloyati}}
{{Qozogʻiston shaharlari}}

[[Turkum:Qozogʻiston shaharlari]]