Ziyosfera

Oralar

Oralar

Oralar, togʻlar, xorlar (qadimgi yunoncha: Ὥραι — „vaqt“) — qadimgi yunon mifologiyasida fasl maʼbudalari, tabiatdagi tartibni boshqargan. Zevs va Femidaning qizlari[1] (yoki Gelios va Selenaning qizlari[2]). Olimpning goh ochilib, goh yopiluvchi bulut darvozalarining qoʻriqchilari: ularni osmon darvozabonlari deb atashadi. Gelios[3] otlarini jabduqlashgan.

Turli vaqtlarda Orlarning turli raqamlari boʻlgan, shuningdek, ular turli nomlar bilan ham tilga olinadi.

Giginga koʻra — 9 ta nom, boshqa roʻyxatda esa 12 ta[4]. Nonnga koʻra, ular toʻrtta[5]. Afinada Afroditaning hamrohlari hisoblangan Tallo (Gullayotgan) va Karpo (Mevalarga boy) hurmatga sazovor boʻlgan; Gesiod Zevsning uchta xizmatkorining ismlarini eslatib oʻtadi: Evnomiya (Qonuniylik), Dike (Adolat) va Eyrena (Tinchlik).

„Iliada“da (V 749, VIII 393, VIII 433), „Odissey“da (XI 295; XII 4) va Gomer madhiyalarida (II 16) keltirib oʻtilgan, XLIII orfik madhiya ularga bagʻishlangan. Kratin va Aristofandan komediya xori sifatida olingan.

Oralar Roʻyxati

  • Avga — Tong orasi.
  • Aukso (Avkso, Avksesiya) — Bahor ori; Gegemona — Kuz bilan birga Afina Xaritalaridan biri.
  • Akte — tushlok va tushlikdan keyingi mashgʻulotlar orasi.
  • Anatoliya — Quyosh chiqishi orasi.
  • Arkt — Kun botishi orasi; Garmoniyaning xizmatkori.
  • Gesperida — ish tugallovchi ora.
  • Gimnastika — tongi mashgʻulotlar orasi.
  • Dike — Adolat orasi.
  • Disis (Dyusis) — „Kechki oʻquvchi“ orasi; Garmoniyaning xizmatkori, Selenaning enagasi.
  • Yevnomiya (Evnomiya) — „Baraka“ orasi.
  • Yevporiya (Evporiya) — Toʻkin-sochinlik orasi.
  • Eyrena (Irena) — Tinchlik va Xotirjamlik orasi.
  • Karpo — Afina „Serhosillik“ orasi; Fallo-ga qarang.
  • Mesembriada — Peshin orasi; Garmoniyaning xizmatkori.
  • Musika — ertalabki taʼlim soatlari orasi
  • Nimfe — Poklik orasi.
  • Orfosiya (Ortosiya) — Farovonlik orasi.
  • Sponde — Kayf-safo orasi.
  • Fallo (Tallo) — Afina „Gullayotgan“ orasi; Karpo-ga qarang.
  • Ferusa — Zamindorlik va Yerdan foydalanish orasi.
  • Elete — tushlikdan keyingi ibodatlar orasi.

Manbalar

  1. ↑ Gesiod. Teogoniya 902; Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 3, 1; Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka V 72, 5; Gigin. Mifы 25; Orficheskie gimnы XLIII 1
  2. ↑ Kvint Smirnskiy. Posle Gomera X 337
  3. ↑ Ovidiy. Metamorfozы II 118
  4. ↑ Gigin. Mifi 183
  5. ↑ Nonn. Deyaniya Dionisa XI 495—529

Adabiyotlar

  • Ὥραι // Realьnыy slovarь klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaktsiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelьbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. — SPb., 1885.
  • Gorы, v mifologii // Entsiklopedicheskiy slovarь Brokgauza i Efrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
  • Gorы // Mifы narodov mira : Entsikl. v 2 t. / gl. red. S. A. Tokarev. — 2-e izd. — M. : Sovetskaya entsiklopediya, 1987. — T. 1 : A—K. — 671 s.
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Oralar" dan olindi