Органолеад бирикмалари углерод ва қо'рг'ошин о'ртасидаги кимёвий бог'ланишни о'з ичига олган кимёвий бирикмалардир. Органолеадлар кимёси тегишли фандир. Биринчи органолеад бирикмаси гексаэтилдилеад (Пб2(C2Ҳ5)6), биринчи марта 1858-йилда синтез қилинган[1] Бир хил гуруҳни углерод билан бо'лишиш, қо'рг'ошин тетравалент ҳисобланади.

Углерод гуруҳи бо'йлаб пастга тушганда C- Х (Х = C, Си, Ге, Сн, Пб) бог'и заифлашади ва бог' узунлиги катталашади. Тетраметил қо'рг'ошиндаги C-Пб алоқаси узунлиги 222 пм, диссоциланиш энергияси 49 ккал / мол (204 кЖ / мол). Таққослаш учун тетраметилтиндаги C-Сн алоқаси узунлиги 214 пм, диссоциланиш энергияси 71 ккал/мол (297 кЖ /мол). Органолеад кимёсида Пб(ИВ) нинг устунлиги диққатга сазовордир, чунки ноорганик қо'рг'ошин бирикмалари одатда Пб(ИИ) марказларига эга. Бунинг сабаби шундаки, ноорганик қо'рг'ошин бирикмалари билан азот, кислород ва галогенидлар каби элементлар қо'рг'ошиннинг о'зига қараганда анча юқори электроманфийликка эга ва қо'рг'ошиннинг қисман мусбат заряди 6с орбиталга қараганда 6с орбиталнинг кучли қисқаришига олиб келади. инерт; Бу инерт жуфтлик эффекти деб аталади.[2]

Ҳозиргача энг катта та'сир ко'рсатган органолеад бирикмаси тетраэтил қо'рг'ошин бо'либ, илгари ички ёниш двигателлари учун мо'лжалланган бензинда тақиллатишга қарши восита сифатида ишлатилган. Қо'рг'ошинни киритиш учун энг муҳим қо'рг'ошин реагентлари қо'рг'ошин тетраацетат ва қо'рг'ошин хлориддир .

Органолеадлардан фойдаланиш қисман уларнинг токсиклиги туфайли чекланган.

Синтез

Органолеад бирикмалари Григнард реагентлари ва қо'рг'ошин хлоридидан олиниши мумкин. Масалан, метилмагний хлорид қўрғошин хлорид билан реаксияга киришиб, қайнаш нуқтаси 110. °C бўлган сувдек тиниқ суюқлик тетраметил қўрғошини ҳосил қилади ва зичлиги 1,995 г/см 3. Қо'рг'ошин (ИИ) манбасининг натрий сиклопентадиэнид билан реаксияси қо'рг'ошин металлосен, плумбосенни беради.

Ба'зи арен бирикмалари электрофил ароматик о'рнини босган ҳолда қо'рг'ошин тетраасетат билан арил қо'рг'ошин бирикмаларига то'г'ридан-то'г'ри реаксияга киришади. Масалан, қо'рг'ошин тетраацетатли анизол п-метоксифенилқо'рг'ошин триасетат ҳосил қилади:

CҲ 3 ОC 6 Ҳ 5 + Пб(ОАc) 4 → CҲ 3 ОC 6 Ҳ 4 Пб(ОАc) 3 + ҲОАc

Реаксия оралиқ маҳсулот сифатида қо'рг'ошин (ИВ) диклороацетат ҳосил қилувчи диклороацетик кислота иштирокида тезлашади.

Бошқа органолеад бирикмалари Р н ПбХ (4-н) типидаги галогенидлар, сулфинатлар (Р н Пб(ОСОР) (4−н)) ва гидроксидлар (Р н Пб(ОҲ) (4−н)) дир. Одатдаги реаксиялар:[3]

Р4Пб + ҲCл → Р3ПбCл + РҲ
Р4Пб + СО2 → Р3ПбО(СО)Р
Р3ПбCл + 1/2Аг2О (ақ) → Р3ПбОҲ + АгCл
Р2ПбCл2 + 2 ОҲ− → Р2Пб(ОҲ)2 + 2 Cл−

Плумбоксанлар гидроксидлардан келиб чиқади:

2 Р 3 ПбОҲ + На → (Р 3 Пб) 2 О + НаОҲ + 1/2 Ҳ 2

полимерик алкоксидларга кириш имконини берувчи:

(Р 3 Пб) 2 О + Р'ОҲ → 1/н (Р 3 ПбОР') н - н Ҳ 2 О

Реаксиялар

C-Пб алоқаси заиф ва шунинг учун органолеад бирикмаларининг эркин радикалларга гомолитик бо'линиши осон. Тақиллашга қарши қобилиятида унинг мақсади радикал ташаббускордир. Арил ва винил органолеадларнинг умумий реаксия турлари, масалан, бор кислоталари ва кислота билан катализланган гетеросиклик парчаланиш билан трансметалланишдир. Органолеадлар арен бирикмалари орасидаги бог'ланиш реаксияларида фойдаланишни топади. Улар худди шундай органотинларга қараганда ко'проқ реактивдир ва шунинг учун стерик то'планган биарилларни синтез қилиш учун ишлатилиши мумкин.

Оксиплумбацияда органолеад алкоксидлари қутбли алкенларга қо'шилади:

Ҳ 2 C=CҲ-CН + (Эт 3 ПбОМе) н → МеО-CҲ 2 -ҲC(Пбет 3)-CН → МеО-CҲ 2 -CҲ 2 -CН

Алкоксид кейинги метанолизда қайта тикланади ва шунинг учун катализатор вазифасини бажаради.

Ариллеад триасетатлар

П -метоксифенилқо'рг'ошин триацетатидаги қо'рг'ошин о'рнини босувчи углерод нуклеофиллари, масалан, фенол мезитоли билан фақат ароматик орто позициясида алмаштирилади:[4]

Реаксия жараёнида қўрғошин билан боғланиши мумкин бўлган пиридин каби координацион аминнинг кўп миқдорда бўлишини талаб қилади. Реаксия радикалларни тозалаш воситаларига сезгир эмас ва шунинг учун эркин радикал механизмни истисно қилиш мумкин. Реаксия механизми, эҳтимол, ацетат гуруҳининг фенолик гуруҳ томонидан диорганолеад оралиқ маҳсулотига нуклеофил силжишини о'з ичига олади, бу ба'зи тегишли реаксияларда ажратилиши мумкин. Иккинчи босқич, кейин Клезенни қайта тартибга солишга о'хшайди, фақат реаксия фенолнинг электрофиллигига (шунинг учун орто афзаллигига) бог'лиқ.

Нуклеофил β{\дисплайстйле \бета}-дикарбонил бирикмасининг карбаниони ҳам бо'лиши мумкин:

Карбанион кислотали α{\дисплайстйле \алпҳа}-протонни пиридин (ҳозир икки томонлама рол о'йнайди) томонидан протонни ажратиб олиш натижасида Кноэвенагел конденсациясига о'хшаш тарзда ҳосил бо'лади. Ушбу оралиқ ацетат лигандни диорганолеад бирикмасига алмаштиради ва яна бу оралиқ маҳсулотларни беқарор оралиқ моддалар сифатида мос реактивлар билан ажратиб олиш мумкин. Иккинчи босқич - янги C-C алоқаси ва қо'рг'ошин (ИИ) асетат ҳосил бо'лиши билан редуктив ё'қ қилиш.

Реактив воситачилар

Органолеад бирикмалари қо'рг'ошин эркин радикаллари каби турли хил реактив оралиқ маҳсулотларни ҳосил қилади:

Ме 3 ПбCл + На (77 К) → Ме 3 Пб .

ва қо'рг'ошин, қо'рг'ошин карбен гомологлари:

Мен 3 Пб-Пб-Ме 3 → [Ме 2 Пб]
[Ме 2 Пб] + (Ме 3 Пб) 2 → Мен 3 Пб-Пб(Ме) 2 -ПбМе 3
Мен 3 Пб-Пб(Ме) 2 -ПбМе 3 → Пб(0) + 2 Ме 4 Пб

Бу оралиқ моддалар номутаносиблик билан парчаланади.

РПб типидаги плумбилидинлар (расмий равишда Пб (И)) Л н МПбР бирикмаларида бошқа металларга лигандлардир (углерод металл карбинлари билан солиштиринг).

Манбалар

  1. ↑ Маин Гроуп Металс ин Органиc Сйнтҳесис Ямамото, Ҳисаши / Ошима, Коичиро (эдс.) 2004 ИСБН 3-527-30508-4
  2. ↑ Сйнтҳесис оф Органометаллиc Cомпоундс: А Праcтиcал Гуиде Санширо Комия Эд. 1997
  3. ↑ Элсченброич, C.; Салзер, А. ”Органометаллиcс : А Cонcисе Интродуcтион” (2нд Эд) (1992) Wилей-ВCҲ: Wеинҳеим. ИСБН 3-527-28165-7
  4. ↑ Пинҳей, Ж. Т. (1996). „Органолеад(ИВ) триаcетатес ин органиc сйнтҳесис“. Пуре Аппл. Чем. 68-жилд, № 4. 819–824-бет. дои:10.1351/паc199668040819.

Қо'шимча о'қиш

Андоза:ЧемиcалБондсТоCарбон