Orol davlat

Орол давлат – бир ёки бир нечта оролда жойлашган ва ҳеч бир ҳудудий қисми қуруқлик билан туташмаган давлатдир. Орол давлатлар қирғоқ бўйидаги ёки денгизга чиқиш имкониятига эга бўлмаган давлатларга қарама-қарши қўйилади.
2023-йил ҳолатига кўра, 50 та орол давлат мавжуд бўлиб, улардан иккитаси қисман тан олинган (Хитой Республикаси ва Шимолий Кипр Турк Республикаси) ва 5 таси бошқа давлат билан эркин уюшган (Кук ва Ниуэ ороллари – Янги Зеландия, Микронезия Федератив Штатлари, Маршалл ороллари ва Палау – АҚСҲ). Улардан 46 таси – Хитой Республикаси, Шимолий Кипр Турк Республикаси, Кук ва Ниуэ оролларидан ташқари – БМТ аъзоларидир.
Шунингдек, алоҳида қитъада жойлашган Австралия, орол давлатларига хос баъзи хусусиятларга эга. Хусусан, дунёнинг бошқа мамлакатлари билан қуруқлик чегараларига эга эмаслиги шулар жумласидандир.
Орол давлатлар рўйхати
| Номи | Географик тузилиши | Геологик ўрни | Аҳоли сони | Майдони (км²)[1] | Аҳоли зичлиги (киши/км²) | Географик ўрни |
|---|---|---|---|---|---|---|
| иккита асосий орол | шелф орол | 86 295 | 440 | 194 | Кариб денгизи, Леэwард ороллари | |
| архипелаг | шелф орол | 392 000 | 13 878 | 23,27 | Атлантика океани, Багама ороллари | |
| якка орол | шелф орол | 285 000 | 430 | 627 | Кариб денгизи, Кариб ороллари | |
| архипелаг | шелф орол | 1 316 500 | 750 | 1 189,5 | Форс кўрфази | |
| орол қисми | шелф орол | 393 372 | 5 765 | 67,3 | Жанубий-Шарқий Осиё денгиз ҳудуди[эн] | |
| архипелаг | океандаги орол | 243 304 | 12 190 | 19,7 | Тинч океани, Меланезия | |
| битта асосий орол, оролнинг бир қисми | шелф орол | 65 587 300 | 244 820 | 246 | Атлантика океани, Британия ороллари | |
| орол қисми | шелф орол | 1 212 107 | 14 874 | 76,2 | Жанубий-Шарқий Осиё денгиз ҳудуди[эн] | |
| орол қисми | шелф орол | 9 700 000 | 27 750 | 350 | Кариб денгизи, Катта Антил ороллари | |
| битта асосий орол | шелф орол | 110 000 | 344 | 319,8 | Кариб денгизи, Кариб ороллари | |
| битта асосий орол | шелф орол | 71 293 | 754 | 105 | Кариб денгизи, Кичик Антил ороллари | |
| орол қисми | шелф орол | 10 652 000 | 48 442 | 208,2 | Кариб денгизи, Катта Антил ороллари | |
| архипелаг | шелф орол (икки айри шелф ҳудудида) | 255 461 700 | 1 904 569 | 124,7 | Жанубий-Шарқий Осиё денгиз ҳудуди[эн] | |
| орол қисми | шелф орол | 4 588 252 | 70 273 | 65,3 | Атлантика океани, Британия ороллари | |
| битта асосий орол | океандаги орол | 316 252 | 103 000 | 3,1 | Атлантика океани | |
| архипелаг | океандаги орол | 518 467 | 4 033 | 125,5 | Макаронезия, Атлантика океани | |
| орол қисми | шелф орол | 858 000 | 9 251 | 85 | Ўртаер денгизи | |
| архипелаг | океандаги орол | 98 000 | 811 | 135 | Тинч океани, Микронезия | |
| битта асосий орол | шелф орол | 23 550 077 | 36 188 | 633 | Тинч океани, Шарқий Осиё | |
| архипелаг | океандаги орол | 784 745 | 2 235 | 275 | Комор ороллари, Ҳинд океани | |
| битта асосий орол | шелф орол | 11 245 629 | 109 238 | 102,3 | Кариб денгизи, Атлантика океани | |
| архипелаг | океандаги орол | 1 244 663 | 2 040 | 610 | Ҳинд океани, Африка | |
| битта асосий орол | океандаги орол | 20 653 556 | 587 041 | 35,2 | Ҳинд океани, Африка | |
| архипелаг | океандаги орол | 329 198 | 298 | 1 105 | Лаккадив денгизи, Ҳинд океани | |
| иккита асосий орол | шелф орол | 404 500 | 316 | 1 282 | Ўртаер денгизи | |
| архипелаг | океандаги орол | 62 000 | 181 | 342,5 | Тинч океани, Микронезия | |
| битта орол | океандаги орол | 13 635 | 21 | 649 | Тинч океани, Микронезия | |
| битта орол | океандаги орол | 1 269 | 260 | 4,9 | Тинч океани, Полинезия | |
| иккита асосий орол | шелф орол | 4 691 194 | 268 680 | 17,4 | Тинч океани, Полинезия | |
| архипелаг | океандаги орол | 10 777 | 236 | 45,7 | Полинезия, Тинч океани | |
| архипелаг | океандаги орол | 20 000 | 459 | 43,6 | Тинч океани, Микронезия | |
| орол қисми | шелф орол | 6 732 000 | 462 840 | 14,5 | Тинч океани, Меланезия | |
| архипелаг | океандаги орол | 179 000 | 2 831 | 63,2 | Тинч океани, Полинезия | |
| иккита асосий орол | шелф орол | 163 000 | 1 001 | 169,1 | Атлантика океани, Африка | |
| орол қисми | шелф орол | 313 626[2] | 3 355 | 93 | Ўртаер денгизи | |
| архипелаг | океандаги орол | 87 500 | 455 | 192 | Ҳинд океани, Африка | |
| архипелаг | шелф орол | 120 000 | 389 | 307 | Кариб денгизи, Кариб ороллари | |
| иккита асосий орол | шелф орол | 51 300 | 261 | 164 | Кариб денгизи, Леэwард ороллари[эн] | |
| битта асосий орол | шелф орол | 173 765 | 616 | 298 | Кариб денгизи, Кариб ороллари | |
| битта асосий орол | шелф орол | 5 469 700 | 718,3 | 7 615 | Жанубий-Шарқий Осиё денгиз ҳудуди[эн] | |
| архипелаг | океандаги орол | 523 000 | 28 400 | 18,1 | Тинч океани, Меланезия | |
| архипелаг | океандаги орол | 104 000 | 748 | 139 | Тинч океани, Полинезия | |
| иккита асосий орол | шелф орол | 1 299 953 | 5 131 | 254,4 | Кариб денгизи, Жанубий Америка | |
| архипелаг | океандаги орол | 12 373 | 26 | 475,88 | Тинч океани, Полинезия | |
| архипелаг | океандаги орол | 101 351 | 702 | 158,1 | Тинч океани, Микронезия | |
| архипелаг | океандаги орол | 859 178 | 18 274 | 46,4 | Тинч океани, Меланезия | |
| архипелаг | шелф орол | 101 398 120 | 300 000 | 295 | Жанубий-Шарқий Осиё денгиз ҳудуди[эн] | |
| битта асосий орол | шелф орол | 20 277 597 | 65 610 | 314 | Ҳинд океани | |
| битта асосий орол | шелф орол | 2 847 232 | 10 991 | 252 | Кариб денгизи, Катта Антил ороллари | |
| архипелаг | шелф орол | 126 150 000 | 377 975[4] | 337 | Тинч океани, Шарқий Осиё |
Изоҳлар
- ↑ Оролнинг шимолий қисми қисман тан олинган давлат - Шимолий Кипр Турк Республикаси томонидан назорат қилинади.
- ↑ Қисман тан олинган давлат. Қаранг: Ягона Хитой сиёсати
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Микронезия Федератив Штатлари, Маршалл ороллари ва Палау АҚСҲ билан эркин уюшган.
- ↑ 4,0 4,1 Кук ва Ниуэ ороллари Янги Зеландия билан эркин уюшган.
- ↑ Қисман тан олинган давлат, унинг ҳудуди БМТга аъзо давлатларнинг аксарияти томонидан Кипр Республикаси ҳудуди деб ҳисобланади.
Манбалар
- ↑ „Исланд Cоунтриэс Оф Тҳе Wорлд“. WорлдАтлас.cом. 2017-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-август.
- ↑ ТРНC СПО, Эcономиc анд Соcиал Индиcаторс 2014, пагес=2-3
- ↑ „Статистиcс Сингапоре - Латест Дата - Популатион & Ланд Ареа“. 2015-йил 29-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 28-феврал.
- ↑ „令和元年全国都道府県市区町村別面積調(10月1日時点), Реиwа 1ст еар Натионал ареа оф эач префеcтуре муниcипалитй (ас оф Оcтобер 1)“ (жа) (деадлинк). Япония геофазовий ахборот бўйича давлат палатаси (2019-йил 26-декабр). 2020-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 2-январ.