Orta masjid
Орта масжиди (юнонча: Ορτά Τζαμί, туркча: Орта Cамии Ўрта масжид сўзидан) – Греция шимолидаги Марказий Македония минтақасининг Верия шаҳрида жойлашган ўз фаолиятини якунлаган масжид. Усмонлилар даврида 1490-йилда қуриб битказилган масжид Болқон урушларидан сўнг, 1912-йилда ташлаб қўйилган ва кейинчалик диний бўлмаган мақсадларда фойдаланишга мослаштирилган.
| Масжид | |
Орта масжиди
Ορτά Τζαμί | |
 | |
| Мамлакат |  Греция
|
| Жойлашуви | Верия, Марказий Македония |
| Координаталар | 40°31′17″Н 22°12′03″Э / 40.521286°Н 22.200929°Э |
| Меъморий услуб | Усмонли |
| Асосий сана: 1490
| |
| Гумбазлар сони | 1 та |
| Гумбазлар сони | 1 та |
| Миноралар сони | 1 (вайрон қилинган, 1973) |
| Миноралар сони | 1 (вайрон қилинган, 1973) |
| Қурилиш материаллари | Ғишт; оҳактош; мармар |
| Ҳолати |
|
Умумий маълумот
1490-йилда қурилган масжид шаҳардаги „усмонли меъморчилигининг энг диққатга сазовор намуналаридан бири“ ҳисобланади. Туркча номида айтилганидек, у шаҳар марказида – Кентрики, Леониду ва Темистоклеус кўчалари оралиғида жойлашган. Иншоот содда, квадрат шаклда бўлиб, ҳар бир томони 8 метр (26 фт)дан. Унда битта катта зал мавжуд ва унинг усти гумбаз билан ёпилган. Гумбаз авваллари қўрғошин билан қопланган бўлиб, саккизбурчакли барабанга таянади. Кириш қисмида илгари тўртта мармар устун кўтариб турган тўртта кичик равоқдан иборат айвон бўлган, ҳозир эса унинг фақат вайрон бўлган бир қисми сақланиб қолган[1]:74. Деворлар йирик оҳактош блокларидан қурилган, бироқ неоклассик ва Византия биноларидан олинган мармар сполия ҳам қўлланилган; ажратиб кўрсатиш мумкин бўлган бўлаклар орасида Луcиус Cалпурниус Писо ҳамда император Нерва шарафига битилган ёзувлар бор; улар маҳаллий Себастойлар ибодатхонасидан олинган[1]:74–75.
Бинонинг ташқи деворларидаги қоришма безакли тарзда қўлланиб, ғишт-тош теримидан бўртиб чиқиб туради. Минораси панжара услуб безакка ўхшаш ниҳоятда кўзга ташланадиган нақш билан ажралиб туради. Илгари бинога ёғоч иншоотлар туташтирилган бўлиб, буни эски суратлар ва шимоли-шарқий ҳамда жануби-ғарбий бурчаклардаги излар тасдиқлайди. Масжид 1938-йилда муҳофаза қилинадиган ёдгорлик деб эълон қилинган, аммо турли даврларда уй, мусиқа асбоблари устахонаси ва тошйўнар устахонаси сифатида ишлатилган[1]:75.
Яна қаранг
Манбалар
Ҳаволалар
Викиомборда „Орта масжиди, Верия“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.