Осерлик хоним (франсузча: Ла Даме д’Аухерре) — Луврда жойлашган баландлиги 75 см, милоддан аввалги 7-аср ўрталарига оид ҳайкалтарошлик намунаси.

Тавсиф

Ҳайкалча қадимги Юнонистоннинг афсонавий биринчи ҳайкалтароши, илк юнонча думалоқ ҳайкаллар яратувчиси Дедал номи билан аталувчи дедал услубидаги энг машҳур намуналаридан бири ҳисобланади. Ҳайкал аёлнинг фронтал тасвири шаклида ясалган, бош тўғри, қатъий равишда тананинг ўқи бўйлаб жойлашган, чап қўл тана бўйлаб пастга тушади, ўнг қўл кўксига қўйилган. Аёл Миной маъбудаларига ўхшаб тор кўйлак кийган, бели, танасига кенг камар билан ёпиштирилган, елкасида пелерина ташланган.

Аёлнинг юзида архаик табассум бор, сочлари Миср париклари услубида орқага тортилган.

Тарихи

Ҳайкалчанинг келиб чиқиши мунозарали. У ё Критда, ё Элефтернада топилган. Унинг Осерга қандай шароитларда келгани номаълум.

Эгасининг вафотидан кейин (франсузча: Éдоуард Боургоин), меросхўрлар ҳайкални 1895-йилда 1 франкга Осер шаҳар театрига сотиб юборади (франсузча: Лоуис Давид). Консерж ҳайкални Виктор Массенинг Галатея опереттаси спектаклида декорация сифатида фойдаланиш учун сотиб олди. Спектакл давомида ҳайкалнинг қўли синган.

Спектаклдан сўнг, консерж ҳайкални эски чамадонга яшириб маҳаллий музейга олиб борди ва чамадонни музей кираверишида қолдирди. Музей куратори ҳайкални коллексияга киритиш учун қизиқарли деб топди ва уни франсузча: cаиллоу cассé („тош парчаси“) деб номлади ва музей фоесига қўйди. Кейинчалик ҳайкал омборхонага олиб қўйилди.

1907-йилда Сорбонна профессори Максим Колинён ҳайкални топиб олди. Унда қадимги Крит ҳайкали белгиларини пайқаб, ҳайкални Луврга олиб боришга эришди. Бунинг эвазига Лувр ўша пайтдаги машҳур рассом Арпинйининг „Торрент данс Вар“ картинасини музейга топширди.

Ҳайкалча 1909-йилдан бери Париждаги Лувр музейининг Қадимги Юнонистон, Этрурия ва Рим санъати бўлими коллексиясида сақланмоқда.

Тадқиқот

Кембриж университети гипсдан ҳайкалнинг нусхасини ясади ва уни тарихчиларнинг фикрича, ҳайкал ясалган пайтдаги кўринишга эга бўлиши мумкин бўлган рангларда бўяди.

Кембриж университети нусхаси

Адабиётлар

  • Жон Боардман (савдо. Луcиэ Маригнаc), Ла Сcулптуре греcқуэ арчаïқуэ „Юнон ҳайкалтарошлиги: Архаик давр“, Темза ва Гудсон, колл. „Л’Универс де л’арт“, Париж, 1994 (1-нашр 1978, ревисéэ эн 1991) (ИСБН 2-87811-076-5), п. 12-13.
  • Марианне Ҳамиаух, Лес сcулптурес греcқуэс И, Департемент дес Антиқуитéс греcқуэс, éтрусқуэс ва Румаинес ду мусéэ ду Лувр, Эдитионс де ла Реунион дес Мусéэс Натионаух, Париж, 1992 ИСБН 2-71718-3, п. 43-45.
  • Жан-Люк Мартинез, Ла Даме д’Осер, Натионаух музейлари нашрлари, Париж, 2000-йил.
  • Cлаусе Роллей, „Ла провенанcе де ла даме д’Аухерре“, „Буллетин де Cорреспонданcе Ҳеллéниқуэ“, 1964, 88-2, пп. 442-445
  • Мариэ де Ругй. Энқуêте : Қу'эст-cе қу'ун чеф д'оэувре ? // Гранде Галериэ. Ле Жоурнал ду Лоувре. — 2009. — № 6. — С. 58—69.

Ҳаволалар