Осиё регби (инглизча: Асиа Ругбй) — Осиёда регбини бошқарадиган халқаро спорт ташкилоти, Wорлд Ругбй томонидан бошқариладиган олтита қитъа ташкилотларидан бири ҳисобланади. 31 та миллий регби иттифоқи Осиё регбисига аъзо бўлиб, улардан 17 таси Wорлд Ругбйнинг ҳам тўлиқ аъзоларидир.

Тарихи

Осиёдаги биринчи регби клуби 1866-йил 26-январда бир гуруҳ британиялик ҳарбийлар томонидан Иокогама шаҳрида ташкил этилган бўлиб, уни дунёдаги энг илк клублардан бирига айлантирган[1]. ХИХ асрнинг охиригача яна бир нечта клублар — Сейлон ва Гонконгда ташкил топди[2][3]. Кейинги ўн йилликларда регби бутун Осиё бўйлаб, асосан Британия империяси томонидан назорат қилинадиган ҳудудларда тарқалди. Ўйин энг охирда — Иккинчи Жаҳон урушидан кейин, Британиялик муҳожир нефтчилар Қувайтда ўйин ўйнаганида Яқин Шарққа келди[4].

1968-йилда Осиё регби аждоди Осиё регби иттифоқи ташкил этилди. Ташкилотнинг асосчилари Гонконг, Хитой Тайпейи, Малайзия, Сингапур, Таиланд, Шри-Ланка, Жанубий Корея ва Япония миллий уюшмалари эди. Бир йил ўтгач, АРС Осиё регби турнирини яратди, кейинчалик Осиё Беш Миллатлар Кубоги деб номланади. 2015-йилда ташкилот ҳозирги — Осиё регби номини олди, асосий турнир эса регби бўйича Осиё чемпионати деб ўзгартирилди[5].

Халқаро мусобақалар

  • Регби бўйича Осиё чемпионати — регби-15 эркаклар терма жамоалари ўртасидаги асосий турнир ҳисобланади. У Гонконг, Жанубий Корея ва Япония терма жамоалари иштирок этадиган уч миллат кубоги ва бошқа барча Осиё жамоалари иштирок этадиган учта дивизиондан иборат. Аксарият ҳолларда Япония терма жамоаси ғолиб бўлди.
  • Аёллар орасида регби бўйича Осиё чемпионати — 2006-йилда ташкил этилган бўлиб, шу вақт ичида Қозоғистон (беш марта), Хитой (икки марта), Лаос, Сингапур ва Япония регбичилари турнир ғолибига айланишган.
  • Регби-7 бўйича Осиё серияси — 2009-йилдан бери ўтказиб келинаётган Жаҳон сериясига ўхшаш минтақавий турнирдир.
  • Аёллар орасида регби-7 бўйича Осиё серияси — худди шундай турнир бўлиб, аёллар терма жамоалари учун 2000-йилдан 2002-йилгача Гонконг еттиликлари доирасида ўтказилган.

Аъзолар

Регби Осиёнинг 31 аъзоси бор, аммо улардан фақат 17 нафари Wорлд Ругбйнинг тўлиқ аъзоси[6]. Қуйида барча иттифоқлар санаб ўтилган, Wорлд Ругбй аъзолар курсив билан ажратилган.Wорлд Ругбйга киради:

Баҳрайн, Қатар, Қувайт, БАА, Омон ва Саудия Арабистонини ўз ичига олган Араб кўрфази регби Иттифоқи, 2011-йилда тарқатиб юборилди[7]. Wорлд Ругбйда фақат 2012-йилда унинг юзинчи аъзоси бўлган БАА Регби Иттифоқи бор. Ҳудуди тўлиқ ёки қисман Осиёда бўлган мамлакатларнинг баъзи регби уюшмалари Европа Регби томонидан бошқарилади: Арманистон, Кипр, Грузия, Исроил ва Россия. Бироқ, Қозоғистон регби Федерацияси мамлакатнинг бошқа спорт федерациялари Европа органлари (масалан, Қозоғистон футбол Федерацияси — УЭФА) томонидан тартибга солинишига қарамасдан, Осиё Регби томонидан тартибга солинади. Бундан ташқари, Гуам Регби Иттифоқи давлат расмий равишда Океанияда, Индонезия эса қисман Осиёда ва қисман Океанияда бўлса-да, Осиёдаги Регбига тегишли. Камбоджа 2016-йилда Осиё Регбидан чиқарилди, чунки у ташкилотда бўлиш мезонларини бажара олмади[8].

Россия регби федерацияси Осиё регби таркибига кирмаслигига қарамай, 2020-йилдан бошлаб РФУ ва регби Осиё[9] ўртасида ўзаро англашув меморандуми амал қилмоқда.

Манбалар

  1. ↑ Мике Галбраитҳ. „Тҳе Фоундинг оф Асиа'с Фирст Ругбй Cлуб — ин Ёкоҳама“ (инглизча) (деадлинк). Ёкоҳама Cоунтрй & Атҳлетиc Cлуб (2013-йил 1-март). 27-апрел 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.
  2. ↑ „Глорй Дайс оф Ругбй Фоотбалл ин Сри Ланка“ (инглизча). СЛРФУ. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка
  3. ↑ „Ҳонг Конг Ругбй Фоотбалл Унион“ (инглизча). Ругбй Асиа. 21-октабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.
  4. ↑ „Ҳисторй оф Асиа Ругбй Эаст“ (инглизча) (деадлинк). Асиа Ругбй Эаст. 16-октабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.
  5. ↑ „Ҳисторй оф Асиа Ругбй“ (инглизча). Асиа Ругбй. 21-октабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.
  6. ↑ „Мембершип“ (инглизча). Ругбй Асиа. 21-октабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.
  7. ↑ „УАЭ беcоме 100тҳ фулл мембер оф тҳе ИРБ“ (инглизча). РТÉ (27-ноябр 2012-йил). 29-сентабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.
  8. ↑ „Гуатемала Обтаин Wорлд Ругбй Мембершип“ (инглизча). Ругбй Америcас (13-май 2016-йил). 14-май 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-ноябр 2016-йил.
  9. ↑ „Асиа Ругбй сигнс а МОУ wитҳ Ругбй Унион оф Руссиа (РУР)“. 24-июн 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-июн 2021-йил.

Ҳаволалар