Otto Libman

Таржимаи ҳоли

илк бор „Кантга қайтиш!“ шиорини ўртага ташлаган файласуф ҳисобланади.

Таълимоти

Унинг фикрича, Кантнинг та'лимотини тиклаш унинг тарафдорлари фикрини қайта тиклаш орқалигина мумкиндир. Ана шу фикрни Либман ўзининг «Кант ва эпигонлар» асарида ривожлантирди (1865). Либман фикрича, Кант та’лимотининг о'зига хос томом шундан иборатки, унинг асосини «онг» тушунчаси ташкил этади. Кант ўзининг билиш соҳасидаги тадқиқотларини алоҳида индивиднинг ёки инсониятнинг онгини таҳлил қилишга қаратмаган, балки мавҳум «онг» категорияси устида ишлаган. Демак, Либман фикрича, «онг» категорияси дунёни тушунишнинг биринчи шарти бо'либ, ҳар қандай фан обектининг моҳияти ётади. Ана шу онг дунёси ўзининг ички - «имманент» шакллари орқали бошқарилади. Я'ни калейдоскоп ўзининг майдонидаги буюмлами ўзида қандай акс эттирса, онг ҳам бутун борлиқни ўз ички қонуниятлари орқали акс эттиради.

Адабиётлар

Ғарб фалсафаси тарихи. Тошкент 2018