Oxford
Оксфорд — Буюк Британиядаги шаҳар, Лондон шаҳридан шимолий-ғарбда, Темза дарёси бўйида жойлашган. Оксфордшир графлигининг маъмурий маркази. Аҳолиси 132 минг киши (1999-йил). Полиграфия саноати ривожланган, автомобилсозлик, электротехника корхоналари мавжуд. Шаҳар қўлёзмаларда 912-йилдан тилга олинган. Қадимги университет шаҳарларидан (ХИИ асрда университет ташкил этилган). Инглиз готика услубида қурилган университет коллежларининг комплекси шаҳар қиёфасига алоҳида кўриниш беради. 1541-йилдан Англия епископининг қароргоҳи. Меъморий ёдгорлиги кўп. Оксфорд университети, театр, кутубхона, музей ва бошқа бор[2].Буюк Британия таълим муассасаларининг барча етакчи рейтинглари (Тҳе Cомплете Университй Гуиде, Тҳе Тимес ва Тҳе Гуардиан газеталари) Охфорд университетни мамлакатдаги энг яхшиси деб атайди.
Охфорд | |
|---|---|
|
| |
| Мамлакат | Буюк Британия |
| {{{минтақа_тури}}} | Жануби-Шарқий Англия |
| Асос солинган | ВИИИ аср |
| Аҳолиси | 162,100[1] |
| Зичлиги | 8,500 киши/км2 |
| Миллий таркиб |
Рўйхат
|
| Конфессиявий таркиб | |
| Вақт минтақаси | УТCГМТ |
| Почта индекс(лар)и | ОХ1, ОХ2, ОХ3, ОХ4 |
Тарихи

Оксфорд биринчи марта 912-йилда Англо-Саксон хроникасида ёзма равишда эслатиб ўтилган. Кейин унинг ўрнида Санкт-Фридесвида монастири жойлашган эди. 979-1009-йилларда Оксфорд данияликлар томонидан ҳужумга учради. 1002-йил 13-ноябрда Оксфордда Англия қироли Этҳелред ИИнинг буйруғи билан инглизлар данияликларни қирғин қилдилар. 1117-йилда руҳонийларга тўлиқроқ таълим бериш мақсадида Британиянинг биринчи университети Оксфорд ташкил этилди. Фақат Генрих ИИ даврида Оксфорд ҳақиқий университет шаҳарчасига айланди. 1348-йил ноябрида Қора ўлим Оксфордга етиб келди. 1355-йилда шаҳарда Авлиё Схоластика кунида погром содир бўлди, натижада 63 талаба ҳалок бўлди, бунинг учун шаҳар кейинги 470 йил давомида университетга рамзий жарима тўлади. Парламент тарафдорлари ва қироллик тарафдорлари ўртасидаги Англия фуқаролар уруши пайтида шаҳар парламент тарафдорлари томонидан босиб олинди[3].
Транспорт тизми ва саноати
Оксфорд Лондондан 90 км шимоли-ғарбда ва Бирмингемдан 110 км жануби-шарқда жойлашган. Лондон ва Бирмингемни боғлайдиган М40 автомагистрали Оксфорддан 10 км узоқликда жойлашган. А34, А40 ва А420 йўналишлари ҳам шаҳар орқали ўтиб, Оксфордни Англия ва Уэлснинг энг йирик шаҳарлари билан боғлайди.
Темир йўл Оксфорд станциясини Лондон (Паддингтон ва Мерилебоне станциялари), Борнмут, Вустер, Бирмингем, Ковентри билан боғлайди.
1967-йилда Оксфордни Буюк Британиянинг яна бир энг қадимги Кембриж университети билан боғлайдиган Варситй Лине бўйлаб ҳаракат ёпилди. Ҳозирги кунда ушбу линиянинг фақат кичик бир тармоғи Оксфорддан Биcестергача ишлайди. 2006-йилда Кембриж билан темир йўл алоқаларини тиклаш ишлари бошланди.
Оксфорднинг Коули чеккаси (Cоwлей, Охфордшире) ўзининг автомобил заводи билан машҳур бўлиб, у турли вақтларда турли маркадаги автомобилларни ишлаб чиқарган. Биринчи автомашина Уилям Моррис томонидан велосипед таъмирлаш устахонасида йиғилган. Худди шу ўн йилликда у асос солган компания — Моррис Мотор Cомпанй Буюк Британияда биринчи марта автомобилларни оммавий ишлаб чиқаришни йўлга қўйди. ХХ асрнинг 80-йилларида компания таназзулга юз тутди, аммо ХХИ асрнинг бошларида унинг корхоналарида БМW Мини автомобилларини муваффақиятли ишлаб чиқариш йўлга қўйилди.
Оксфорднинг диққатга сазовор жойлари

Карфакс минораси ва Авлиё Мери черковининг қўнғироқ минораси Оксфорд марказида жойлашган бўлиб, шаҳарнинг гўзал манзараларини тақдим этади.
Христиан черкови 1546-йилда Генрих ВИИИ буйруғи билан қурилган. Бу Оксфорддаги энг катта коллеж. Коллеж ташкил этилганидан бери унинг „Қадимги Том“ қўнғироғи ҳар оқшом 101 марта чалинган (таъсисчилар роҳиблари сони бўйича). У дарвозалар ёпилганини эълон қилар ва роҳибларни коллеж ҳудудига қайтишга чақирарди. Коллеж ибодатхонаси — Нажоткор Масиҳнинг собори, Буюк Британиядаги ХХ асргача бўлган энг кичик собор[4].
Оксфорддаги Магдален коллежи 1458-йилда Винчестер коллежи ўқитувчиларидан бири томонидан ташкил этилган. Анъанага кўра, ҳар йили 1-май куни эрталаб соат 6 да ушбу коллежнинг готика минорасининг юқори платформасида хор ХВИИ асрнинг Эвхаристик мадҳиясини куйлайди. Унга кўплаб фуқаролар ва сайёҳлар тўпланади.
Шоир Шелли худосизлик учун Университет коллежидан ҳайдалган. Ҳозир бу ерда унга ҳайкал ўрнатилган. Коллеж 1249-йилда ташкил этилган. Бодлеиан кутубхонаси 1598-йилда ташкил этилган. Бу Оксфорддаги энг катта кутубхона бўлиб, унда 6 миллион китоб мавжуд. Ашмолеан музейи 1683-йилда ташкил этилган. Бу Англияда оммага очиқ бўлган биринчи музейдир. Бу ерда Леонардо да Винчи, Рафаэл, Микеланжело, Рембрандт ва Констебл асарларини кўришингиз мумкин. Cаст галереясида 250 та юнон ҳайкаллари мавжуд. Ботаника боғи 1621-йилда ташкил этилган. Бу ерда доривор ўсимликлар билан бир қаторда илмий аҳамиятга эга бўлган ўсимликлар ҳам ўрганилган. Тасбеҳ пенициллин кашфиётчилари ва тадқиқотчиларига бағишланган.
Ташриф учун бир хил қизиқарли жой — бу ёпиқ бозор. У шаҳар марказида, очиқ ҳавода жойлашган эди. Санитария нуқтаи назаридан энг хавфли жой бўлган бозор вайрон бўлиши керак эди, аммо охир-оқибат расмийлар уни 1774-йилда қурилган бинога кўчириш мақсадга мувофиқ деб қарор қилишди. Оксфорддаги бошқа машҳур музейларга қуйидагилар киради: Оксфорд тарихи музейи, Бате мусиқа асбоблари коллексияси, Оксфорд университети музейи.
Шаҳарда православ авлиё Николай черкови бор.
Оксфордда дунёга машҳур паблар жойлашган. Улар орасида 1650-йилда очилган, Ж. Р. Р. Толкиэн ва C. С. Люис аъзо бўлган Инклингс адабий тўгараги йиғилишларини ўтказгани билан машҳур „Тҳе Эагле анд Чилд“ пуби алоҳида ўрин тутади. Бундан ташқари, Ламб анд Флаг (Энглиш Ламб & Флаг), Турф Таверн (инглизча Турф Таверн) пабларини алоҳида таъкидлаш керак.
Манбалар
- ↑ „Кей Фаcц абоут Охфорд“. Охфорд Cитй Cоунcил. Қаралди: 2021-йил 16-феврал.
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ „Эстиматес оф тҳе популатион фор тҳе УК, Энгланд анд Wалес, Сcотланд анд Нортҳерн Иреланд“ (эн). Оффиcе фор Натионал Статистиcс (2016-йил 23-июн). 2019-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-декабр.
- ↑ Лапа, Дмитрий. „Преподобная Фридесвида, игумения Оксфордская“. Православие.Ру (2019-йил 25-феврал). 2019-йил 13-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 13-ноябр.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Охфорд“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
Ҳоwартҳ, Осберт Жоҳн Радcлиффе (1911) "Охфорд" Энcйcлопæдиа Британниcа 20 (11чи нашри) 405–414 б- Охфорд Cитй Cоунcил оффиcиал wебсите
- Тҳамес Валлей Гуиде – Охфорд
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |