Охирги тилак

Охирги тилак

Асл номи	Остатниэ żйcзениэ
Муаллиф(лар)	Андрзеж Сапкоwски
Мамлакат	Полша
Тил	поляк тили
Жанр(лар)и	фентези
Нашр этилган санаси	1993
Нашриёт	СуперНоwа
Саҳифалар сони	288
ИСБН	978-0-575-08244-1
Аввалгиси	Тақдир қиличи
Кейингиси	Элфлар қони

“Охирги тилак” (полякча: Остатниэ żйcзениэ) — полшалик ёзувчи Андрзей Сапкоwскининг фантастик жанрда умумий персонаж – сеҳргар Ривиялик Гералт иштирокида ёзилган ҳикоялар тўплами. Хронологияда ҳам, ёзиш пайтида ҳам "Охирги тилак" сеҳрли достондаги биринчи асардир. Китоб биринчи марта 1993-йилда поляк тилида, 2007-йилда эса инглиз тилидаги биринчи нашри чоп этилган.

Сюжети

"Жодугар"

Wиэдźмин

"Ақл овози" (Гłос розсąдку) И қисм - Элландернинг Мелителе ибодатхонасида ярадор Гералтни соқов хизматкор Иола уйқусидан уйғотади. Иккаласи севиб қолишади ва бирга ухлайдилар, Гералт уни яралаган кучли йиртқич ҳайвон билан жанг қилишини орзу қилади.

Темерия қироли Фолтест ўз қизи Адда (марҳум синглиси, шунингдек, Адда исмли қариндоши билан қариндошлик алоқаси натижаси) стрига бўлиб туғилган ва ҳозир уларни қўрқитадиган лаънатни кўтара оладиган ҳар бир кишига мукофот таклиф қилади. Фолтест қизига зарар етмаслигини таъкидлайди, лекин Гералт Аддани инсон қиёфасига қайтариш мумкин эмас деб қарор қилса, Гералтга уни ўлдиришга рухсат беради. Гералт аниқ жавоб бера олмайдиган янада қийин савол - бутун умри давомида йиртқич ҳайвон бўлиб келган Адда ҳатто лаънат олиб ташланган тақдирда ҳам "оддий" инсон сифатида яшай олади деган ғоя пайдо бўлади.

Гералт стрига (стрига бу Жодугар оламидаги ҳайвон) жойлашган эски саройда тунашга тайёрланмоқда. Новиградлик магнат Лорд Острит келиб, Гералтни стригага қарши турмасдан кетиш учун пора беришга ҳаракат қилади. Острит стригадан Фолтестнинг ҳукмронлик қила олмаслигининг исботи сифатида фойдаланмоқчи бўлиб, Темерия халқини Новиграднинг Фолтестдан ҳокимиятни тортиб олишини қўллаб-қувватлашга ишонтирмоқчи бўлади. Гералт рад этади ва Остритни стрига учун ўлжа сифатида ишлатиш учун уриб юборади.

Гералт стрига билан курашади ва одатда йиртқич ҳайвонларни осонликча мағлуб этадиган кумушга қаршилик кўрсатишига қарамай, тез орада уни енгади. Стригани бўйсундира олмай, Гералт ўзининг қасрига муҳрлаб қўяди ва уни уйидан ташқарида тунашга мажбур қилади ва шу билан лаънатни кўтаради. Эрталаб Гералт тикланган кўринган Аддага яқинлашади, фақат қиз унга ўралиб, бўйнини ваҳшиёна тирноққа олади. Гералт яраларини боғлайди ва ҳушидан кетади, лекин маъбадда ҳушига келади, Адда қирол томонидан ғамхўрлик қилаётгани ва Гералт ўз мукофотини олади.

"Ҳақиқат донаси"

Зиарно праwдй

"Ақл овози" ИИ қисм - Эрталаб руҳоний Неннеке Гералт ва Иолани уйғотади ва Гералтни Иола билан трансда иштирок этишини талаб қилади, бу уларга Гералтнинг келажагини кўрсатади. Гералт эса рад этади.

Гералт ўрмон бўйлаб саёҳат қилиб, ғалати яралар бўлган эркак ва қизнинг жасадларига дуч келади. Жасадларнинг йўлини кузатиб, Жодугар ҳувиллаб қолган саройга етиб боради. Бинога киришдан олдин у ўрмон қаторида уни кузатиб турган аёлни пайқайди, лекин у уни пайқаб қочиб кетади.

Гералт уйга яқинлашади ва унинг эгаси Нивеллен исмли катта айиқга ўхшаш ҳайвон уни қўрқитишга ҳаракат қилади, аммо муваффақияциз бўлади. Нивеллен Гералтга Нивелленнинг ҳар бир буйруғига ғайритабиий равишда бўйсунадиган уйга киришга имкон беради. Нивелленнинг сўзларига кўра, қароқчилар гуруҳининг ноилож раҳбари сифатида у ўзини ўлдиришдан олдин уни ҳайвон деб лаънатлаган маʻбаднинг руҳонийсини зўрлаган. Руҳоний унга лаънатни қандай олиб ташлашни айтди, лекин у унинг аниқ сўзларини унутди, фақат бу аёлнинг ўпиши билан боғлиқлигини айтган эди.

Саройга, оиласининг уйига қайтиб, у маҳаллий қишлоқларнинг қизларини ўзи билан қолишга таклиф қилади, уларнинг оилаларини сарой хазинасидан мукофотлайди. Ҳеч ким унинг лаънатини кўтаришга таъсир қила олмайди ва охир-оқибат у таслим бўлади ва улар билан бирга завқланишга қарор қилади. Кетишдан олдин Гералт Нивелленни Верена исмли янги муносабатлари аслида йиртқич ҳайвон бўлиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантиради. Нивеллен таъкидлашича, у ва Веренани чинакам севиб қолишган ва энди унинг лаънатини бузишга иккиланиб, агар у шунчаки "оддий" инсон бўлса, уни ҳали ҳам севишини билмайди. Гералт ўзининг ғалати ҳаракатини пайқайди, лекин уни қўйиб юборади ва кетади.

Йўлда Гералт оти нима учун ғалати ҳаракат қилганини тушунади ва саройга қайтиб келади. Уни Гералт брукса, телепатик қобилиятга эга вампирга ўхшаш йиртқич ҳайвон деб атаган Верена кутиб олади. У Нивелленни чиндан ҳам яхши кўради, лекин у бошқа аёл ҳамроҳларига, шу жумладан Гералт ўрмонда топиб олган қиз ва унинг отасига ҳам иштаҳани қондиради. Жанг бошланади. Брукса Гералтни босиб олади, лекин Нивеллен жангга қўшилади ва йиртқич ҳайвонни устунга михлайди. Брукса Нивелленга бўлган севгисини Гералт уни ўлдиришидан олдин телепатик тарзда тан олади. Эътироф Нивелленнинг лаънатини бузади ва у нормал ҳолатга қайтади. Гералтнинг таʻкидлашича, Нивелленникига ўхшаб лаънатни кўтарган қизнинг ўпиши ҳақидаги эски ҳикоялар асосан афсонадир, лекин "ҳақиқат донаси"ни ўз ичига олади: шифо ишлаши учун ҳақиқий севги бўлиши керак деб айтади.

"Кичик ёвузлик"

Мниэжсзе зłо

"Ақл овози" ИИИ қисм - Оқ атиргул орденининг икки рицарлари граф Фолвик ва сер Таиллес келадилар. Уларга Элландер шаҳзодаси Гералтни ("Блавикен қассоб") шаҳардан қувиб чиқаришни буюради. Гералт уч кундан кейин кетишга ваъда беради. Ҳақоратланган Таиллес Гералтни дуэлга чақиради ва рицарлар қайтиб келишга ваъда беришади.

Бозор байрами арафасида Гералт йиртқич ҳайвоннинг тана гўшти билан Блавикен шаҳрига боради. У йиртқич ҳайвонни ўлдиргани учун мукофот олишга ҳаракат қилиш учун шаҳарнинг алдермани Калдемейнни қидиради. Калдемейн фойдаланади, лекин унинг қўриқчиларидан бири шаҳар сеҳргарининг ундан қадр топиши мумкинлигини эслатиб ўтади.

Улар жодугарнинг минораси томон йўл олишади, у тана гўштига қизиқмайди, лекин Гералт билан ёлғиз учрашишни хоҳлайди. Гералт минорага киради ва сеҳргар Стрегобор, у илгари танишган сеҳргар эканлигини билиб олади. Стрегобор нима учун яширинганини ва нега Гералт билан учрашишни хоҳлаётганини тушунтиради: ёш, гўёки лаънатланган аёл уни ўлдирмоқчи, Стрегобор эса Гералтнинг ҳимоясини хоҳлайди. Гералт ишончсизлик билан рад этади ва кетади.

Айни пайтда, Ренфри исмли тасвирланган қотил ўзининг ёлланма аскарлар гуруҳи билан Блавикенга кирди. Гералт уни маҳаллий тавернада кутиб олади ва у Гералт ва Калдемейнга подшоҳдан унинг ҳимояси остида эканлиги ҳақида хат олганини тушунтиради ва буни Калдемейн тасдиқлайди. Ўша оқшом Гералт Калдемейннинг уйидаги чодирига кирганида, у Ренфрини топади. Ренфри Стрегобор аввалроқ уни хурофотдан бошқа сабабсиз ўлдиришга уринганини тушунтиради ва жодугарни Стрегоборни ўлдиришга ундайди. Гералт яна рад этади ва хурофот нотўғри эканлигини исботлаш учун Ренфридан Стрегоборни кечиришини илтимос қилади. Ренфри рад этади, лекин Гералт билан тунашдан олдин шаҳарни тинчгина тарк этишини назарда тутади.

Эрталаб, бозор байрами куни Гералт, Ренфри ёлғон гапирганини ва шаҳарни тарк этмаслигини тушунади, лекин Стрегоборни минорасидан тортиб олиш учун Блавикен аҳолисини қирғин қилади. Гералт бозорга югуради ва Ренфрининг ёлланма аскарларини топади. Гарчи улар бозорга зарар етказишнинг бевосита белгисини кўрсатмасалар ҳам, Гералт ҳужум қилади ва ҳар бир ёлланма аскарни тезда ўлдиради. Ренфри келганида, Гералт уни ҳам мағлуб қилади.

Жангдан кейин Стрегобор Wитчерга яқинлашади ва лаʻнат унга жисмоний таʻсир қилганини исботлаш учун Ренфрининг жасадини отопсия қилишни ният қилади. Гералт унинг танасига тегишига рухсат бермайди. Стрегобор кетади ва Гералт фестивал пайтида бир гуруҳ бегуноҳ одамларни ўлдирганига ишонган шаҳар аҳолиси Wитчерга тош отишни бошлайди. Гералт, Калдемейн қишлоқ аҳолисини тўхтатишни айтмагунча, ўзини сеҳр билан ҳимоя қилади, лекин Гералтдан Блавикенни тарк этишини ва ҳеч қачон қайтиб келмаслигини талаб қилади. Гералтнинг хатти-ҳаракатлари билан энди унга "Блавикен қассоби" лақабини берди.

"Нарх ҳақида савол"

Кwестиа cенй

"Ақл овози" ИВ қисм - Гералт Иолага жодугар сифатидаги тарихини айтиб беради.

Гералт (тахаллуси остида) Қиролича Калантенинг таклифига биноан Синтра қалъасида, валиаҳд малика Паветтанинг никоҳ маросимида қатнашмоқда. Тўсатдан юзини ёпиб қўйган чақирилмаган рицар кириб келади ва ўзини Эрленвалдлик Урчеон деб таништиради ва Паветта туғилишидан олдин унга отаси қирол Рогнер томонидан ва'да қилинган, Урчеон ҳаётини сақлаб қолган Паветтага турмушга чиқади. Каланте даъвоси борлигини тан олади, лекин қизини нотаниш кишига турмушга беришни истамайди. У унга дубулғасини ечишни буюради ва унинг юзи ҳаммани ҳайратда қолдириб, мўйнали ҳайвонга оъхшайди.

Гералт Паветтадан Урчеонга турмушга чиқишга рози бўладими ёки йўқлигини сўради ва бошқа даъвогарларнинг ғазабига "ҳа" деб жавоб беради. Даъвогарлар Урчеонга ҳужум қилишади, лекин уни Гералт ва Скеллиге қироли Эист Туирсеач ҳимоя қилади, у жиянини зиёфатга Паветта саройига олиб келган, лекин ўзи Калантени яхши кўради. Ҳужум Паветтани ўзининг яширин сеҳрли кучларини очиб беришга ундайди, бу эса Гералт ва Эйстнинг друид маслаҳатчиси Сичқонча уни бўйсундиришга муваффақ бўлмагунча қалъани вайрон қилиш билан таҳдид қилади. Малика Урчеонга яқинлашганда, у Дунй исмли одамга айланади. Паветта ва Дунй бир йилдан кўпроқ вақт давомида бир-бирларини кўришиб, севиб қолишганини тан олишди. Каланте уларнинг турмуш қуришига рози бўлади ва Эист уни Паветтанинг сеҳрли портлашини йўқ қилишдан ҳимоя қилиб, ниҳоят унинг турмуш қуриш таклифига рози бўлади. Гералтга ҳаётини сақлаб қолгани учун миннатдорчилик билдирган Дунй унга нима сўраса, таклиф қилади. Гералт Ажабланиш қонунини чақиради, худди шу қонун Дунйга Паветтанинг қўлига даъво қилган. Паветта ҳомиладорлигини очиб беради, яъни Гералт болага даъво қилиш ҳуқуқига эга. У шундай қилишни хоҳлаётганини кўрсатмай, кетиб қолади.

"Дунёнинг чеккаси"

Краниэc śwиата

"Ақл овози" В қисм - шоир ва Гералтнинг дўсти Данделион тез орада келади. Улар Wитчер касбининг замонавий даврда қандай қилиб рентабеллигини йўқотаётганини муҳокама қилишади.

Гералт ва Данделион Юқори Посадада иш топа олмадилар, Гералт маҳаллий аҳолининг йиртқич ҳайвонлар ҳақидаги эртакларини жодугар учун ҳақиқий иш эмас, балки хурофот деб рад этади. Қуйи Посадага кўчиб ўтишганда, уларни Неттли исмли маҳаллий аравачи қувиб ўтади ва улар учун иш борлигини ваъда қилади. Қишлоқ оқсоқоли Дҳун “деовел” ҳақида гапириб беради, унинг фитнаси муаммога айланган, лекин ҳеч қандай ҳолатда жонзотни ўлдирмаслик керак. Қишлоқда Гералт ва Данделион икки оёғида юрган эчкига ўхшаш "деовел" га дуч келишади. Данделион ва "иблис" бир нечта сўзларни алмашишади, бу эса шайтонни жуфтликка темир тўпларни отиб, уларни ҳайдаб юборишга ундайди.

Қишлоққа қайтиб, қадимий томадан парчалар "иблис"ни силван сифатида белгилайди. Иккинчи қарама-қаршилик пайтида ГЕралт ва Данделион йиқилиб, Силван Торк бошпана олаётган Аэн Сеидҳе элфларининг тоғдаги бошпанасига олиб кетилади. Элфлар етакчиси Филавандрел уларни қатл қилишни буюради, аммо афсонавий Дала маликаси ажойиб киришни амалга оширади. Филавандрел у билан (телепатик тарзда) мулоқот қилаётганда, Торк Гералт ва Данделионни озод қилади. Филавандрел уларни қўйиб юбориб, Гералт билан яна жангда учрашишларини эълон қилади ва бу содир бўлганда Гералт уни тушкунликка туширмайди деб умид қилади. Гералт уни қўлидан келганини қилишига ишонтирмоқда.

Ҳикоя Гералт, Данделион ва Торкнинг гулхан атрофида ўтириб, кейинги қаерга боришни билмаслиги билан тугайди.

"Охирги тилак"

Остатниэ żйcзениэ

"Ақл овози" ВИ қисм - Гералт Неннеке билан маъбадга тез-тез ташриф буюрувчи Еннефер ҳақида гапиради ва унга стригани мағлуб этгани учун тўловининг бир қисмини қолдиришни сўрайди. Неннеке Гералтдан Еннефер билан қандай танишганини сўрайди.

Данделион ва Гералт балиқ овлашмоқда, биринчиси қадимий, муҳрланган амфорани олиб кетишади. Гералтнинг огоҳлантиришларига эътибор бермай, Данделион вазани очади ва у жин деб ҳисоблаган нарсани қўйиб юборади. У учта тилакни айта бошлайди, лекин унинг ўрнига "жин" унга ҳужум қилади. Гералт маҳаллий маъбаддан ўрганган жин чиқариш сеҳри билан мавжудотни ҳайдаб юборади ва Данделионни тиббий ёрдам учун энг яқин шаҳар Риндега жўнатади. Соқчиларнинг айтишича, тун тушганидан кейин меҳмонларни қабул қилишнинг қатъий қоидаси бор ва Гералт Данделионнинг аҳволига қарамай, қоровулхонада тунашига тўғри келади. Бироқ, яна учта ҳибсга олинганлар - элфлар Чиреадан ва унинг амакиваччаси Эррдил ва ярим элф рицар Вратимир - унга шаҳар маъмурияти сеҳргарлик учун оғир мажбуриятларни ўрнатганлигини ва сеҳргарлар бунинг эвазига Риндени бойкот қилишаётгани ҳақида хабар беришади. Натижада, шаҳардаги битта сеҳргар - Венгерберглик сеҳргар Еннефер ўз хизматлари учун яхши маош олади ва унга Новиград савдогар-элчиси Бо Беррант томонидан бошпана берилади.

Тонг отиши билан Гералт сеҳргарни топиш учун шаҳарга киради. Беррантнинг уйига кириб, у Беррантни ва унинг кўпчилик ходимларини маст ҳолда топади ва шунинг учун Еннефернинг ётоқхонасига ёлғиз ўзи киради. У Данделионга ёрдам беришга рози бўлади, аммо Чиреадан Гералтга Еннефер гўзал бўлса ҳам, унга ишонмаслик кераклигини айтади. Еннефер Гералтни юқорига чақирганда, Данделион тузалиб, тинч ухлайди ва у тўловни талаб қилади. Гералт реаксияга киришишидан олдин, у ҳушидан кетади ва Чиреадан билан бир камерада уйғонади.

Элф Гералтга Еннефер уни сеҳрлаб, шаҳар бўйлаб юриб, Еннеферни урган ҳар қандай одамни жазолаганини айтади. Гералт ва Чиреадан шаҳарнинг маёр ва бош руҳонийси ҳузурига олиб келинганида, жараённи Данделион тўхтатиб, сеҳрли портал орқали пайдо бўлиб, Гералтнинг айбсизлигини эълон қилади. Уларни ташқаридаги тартибсизлик янада тўхтатди: Еннефер жинни шаҳарга жалб қилди ва уни қўлга киритишга ва унинг кучларидан фойдаланишга ҳаракат қилмоқда. Жин кутилганидан анча кучлироқ ва у ўз қўлини йўқотиб, шаҳарни вайрон қилиш билан таҳдид қилмоқда. Гералт Еннеферни хавфсиз жойга тортиб олишга ҳаракат қилади, лекин у жинни боғлаш уринишини тўхтатишни рад этади. Қисқа жанжалдан сўнг, Гералт жин ўзига, муҳрни охирги марта урнада ушлаб турган одамга боғланганлигини тушунади. Бу унинг биринчи истагини "жинни чиқариб ташлаш" (сўзма-сўз таржимада "бўшатиш" кўрсатмаси)га бўйсуниб, иккинчисини эса қамоқхонада уни калтаклаган қўриқчилардан бирини ўлдириш орқали амалга оширди ва энди учинчи ва охирги истагини кутмоқда. У буни қилгандан сўнг, жин Еннефернинг афсунидан халос бўлиб ғойиб бўлади ва вайрон бўлган меҳмонхонани ортда қолдириб кетади.

Меҳмонхона вайроналари остида, Еннефер ўзини Гералтнинг қўлида, яқин ва самимий ҳис қилади ва иккаласи севги қилишни бошлайдилар, бу бўронли муносабатларнинг бошланиши.

"Ақл овози"

Гłос розсąдку

Ниҳоят, Гералт ва Данделион маъбадни тарк этишади, лекин Фалwиcк ва Таиллес ва бир гуруҳ аскарлар томонидан тўхтатилади. Уларга шаҳзода қоровулининг митти капитани Деннис Кренмер ҳамроҳлик қилмоқда. Рицарлар Гералтга ғалаба қозониб бўлмайдиган вазиятни айтиб беришади, бунда у Таиллеснинг олдинги чақириғини қабул қилиши керак, аммо Таиллесга зарар бермаслиги керак, акс ҳолда у ўлдирилади. Гералт қабул қилади, лекин жазодан қочади, қиличини шу қадар куч билан ўчирадики, Таиллеснинг пичоғи унинг юзига уради. Деннис бўшлиқни қабул қилади ва Гералтнинг кетишига рухсат беради ва келажакда Гералт билан яна учрашишга чин дилдан умид қилади. Фалвик ғазабланади, лекин Гералт рицар Гералтнинг чақириғини қабул қилишга тайёрми ёки ундан қочиш учун шунга ўхшаш бўшлиқ топадими, деб сўрайди. Фалвик жим бўлиб қолади ва Гералт уни "ақл овозини" тинглагани учун табриклайди.

Гералт кетишидан олдин, у тасодифан Иоланинг қўлига тегиб, трансни келтириб чиқаради. Гералт, Иола ва Неннеке Гералтнинг келажаги ҳақида қонли ва зўравон тасаввурни кўришади. Гералт ваҳийни рад этиб, уни илгари кўрган деб даъво қилади ва Неннеке билан хайрлашади.

Хронология

Бу китоблардаги воқеалар “Қайтишсиз йўл” қиссасидан кейин содир бўлади. “Бўронлар фасли” романи “Охирги тилак” ва “Баҳо саволи” ўртасида кечади.

"Ҳақиқат донаси" "Кичик ёвузлик" "Дунёнинг чеккаси" "Охирги тилак" "Нарх ҳақида савол" "Жодугар" "Ақл овози"