Ziyosfera

Oysha Sulton (Usmon II ning xotini)

Oysha Sulton (عایشه سلطان (ota); tax. 1607[1][yaxshiroq manba kerak] – tax. 1640) – Sulton Usmon II ning xotini[2][3][4].

Oysha Sulton
Usmoniylar imperiyasining haseki sultoni
Saltanat taxminan 1619–1622-yil 20-may
Oʻtmishdoshi Kösem Sulton
Davomchisi Oysha Sulton
Tugʻilishi taxminan 1607
Vafoti taxminan 1640
Eski saroy, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi
Turmush oʻrtogʻi Usmon II
Uy Usmoniylar

Hayoti

Uning ismi 1619-yildan boshlab maxfiy gʻazna yozuvlarida tilga olinadi[5], biroq bundan tashqari maʼlumotlar mavjud emas[4][3]. Uning kelib chiqishi nomaʼlum, biroq Usmoniy sultonlarining xotinlarining kelib chiqishi, odatda, nasroniylardan boʻlib, Usmoniylar qul bozori orqali imperatorlik haramiga keltirilgan va islomni qabul qilgan kanizaklar boʻlgan, ular kelganidan soʻng islomiy ism olganlar[6].

Tarixchi Peircening maʼlumotlariga koʻra, Oysha Usmonning haseki sultoni boʻlgan, ammo Piterbergning fikricha, u Usmon II ning hasekisi boʻlmagan, Oysha faqat „siyosiy jihatdan ahamiyatsiz xotin“i boʻlgan. Uning maqomi bahsli boʻlsa-da, Oysha boshqa haseki sultonlar kabi kuchli taʼsirga ega ayol shaxsga aylana olmagan. Usmon II hukmronligi davrida u Oyshadan koʻra boshqa kanizaklarga, masalan, uning toʻngʻich farzandi Shahzoda Ömerni tugʻib bergan Meylishoh xotunga koʻproq eʼtibor bergan. Shuningdek, „daye xotun“ (yaʼni emizuvchi ayol) sifatida tayinlangan muvaqqat Volida Sulton ham Mustafo I ning onasining saroydagi taʼsiriga qarshi tura olmagan. Bu holat Usmon II hukmronligi davrida haramda ayollar hokimiyatining zaifligi sultonning asosiy va noodatiy zaifliklaridan biri boʻlganini koʻrsatadi[7].

Usmon II 1622-yilda vafot etganidan soʻng, Oysha Eski saroyda yashagan[3]. U haqidagi soʻnggi maʼlumotlar 1640-yilgi maxfiy gʻazna hujjatlarida uchraydi[5].

Manbalar

  1. ↑ Gabriele Mendel. Storia dell'harem (it), 1992 — 216-bet. „Ayşe Hàtùn (1607 ca. – ?)“ 
  2. ↑ Gabriel Piterberg. [An Ottoman Tragedy: History and Historiography at Play. University) of California Press, 2003 — 18–19-bet. ISBN 978-0-520-93005-6. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Peirce 1993, s. 106.
  4. ↑ 4,0 4,1 Uluçay 2011, s. 88.
  5. ↑ 5,0 5,1 Peirce 1993, s. 311.
  6. ↑ Peirce, Leslie (1993). The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-508677-5.
  7. ↑ Piterberg, Gabriel. An Ottoman Tragedy: History and Historiography at Play. California: University of California Press, 2003 — 18-bet. ISBN 0-520-23836-2. 

Adabiyotlar


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Oysha_Sulton_(Usmon_II_ning_xotini)" dan olindi