Pavel Tretyakov haykali — rossiyalik tadbirkor, filantrop, rus tasviriy sanʼati asarlari kolleksioneri Pavel Tretyakovga oʻrnatilgan yodgorlik. Haykalning ochilish marosimi 1980-yil 29-aprelda ozi asos solgan Tretyakov galereyasi yonida boʻlib oʻtdi. Loyiha mualliflari — haykaltarosh Aleksandr Kibalnikov va meʼmor Igor Rojin[1][2][3].

Hikoya

1930-yillarda hozirgi yodgorlik oʻrnida Vladimir Leninning ikkita haykaltarosh tasviri — dohiyning ulkan boshi bor edi. Biri haykaltarosh S.D.Merkurov tomonidan Moskva-Volga kanali uchun yaratilgan tajriba modellaridan birining parchasi edi (1933-yildan oldingi davrlar) va ikkinchisi haykaltarosh N. A. Andreyevning „Lenin — lider“ haykali (1936)[4]. 1939-yilda haykal oʻrniga Sergey Merkurov tomonidan yasalgan Iosif Stalin haykali qoʻyildi, u 1958-yilda sanʼat muzeyi hovlisiga koʻchirildi[5][6].

Tavsifi

Ilya Repin tomonidan Pavel Tretyakov portreti, 1883-yil

Toʻrt metrli granit haykali tosh tagkursidan oʻsib chiqqandek taassurot uygʻotadi. Filantrop qoʻllarini koʻkragida bogʻlab turgan holda qatʼiy pozada tasvirlangan. U uzun tugmali palto kiygan. Yodgorlikni yasashga 1961-yilda Kibalnikov tomonidan yaratilgan marmar haykal asos boʻlgan. Haykaltarosh filantropning tasvirini Ilya Repin moʻyqalamiga mansub Pavel Tretyakov portretidan olgan[7][8][9]. Haykaltarosh yodgorlik ustida ishlayotganda P.M.Tretyakovning zamondoshlari I.N.Kramskoy, I.E.Repin, S.M.Volnuxin tomonidan yaratilgan portretlarni oʻrgangan.

Manbalar

  1. ↑ Drozdov 2017.
  2. ↑ Singaevskiy 2018.
  3. ↑ Vostrыshev 2009.
  4. ↑ Irina Krasilьnikova. Geniy mesta. Lenin? Stalin? Tretьyakov! // Russkoe iskusstvo : jurnal. — 2019. — № 1. — S. 105—106. Arxivirovano 14 iyul 2019 goda.
  5. ↑ Nevskiy arxiv 1999.
  6. ↑ Sobolevskiy 1947.
  7. ↑ Doronina 2017.
  8. ↑ Kojevnikov 1983.
  9. ↑ Pamyatniki monumentalьnogo iskusstva Moskvы 2016.

Adabiyotlar