Жефф Хиа нинг 5 танали конфигурацияси беш нуқтали массадан иборат бўлиб, иккита жуфт экссентрик эллиптик орбиталарда бир-бирининг атрофида ва бир масса симметрия чизиғи бўйлаб олдинга ва орқага тебранади. Хиа маълум бир бошланғич шароитда якуний масса чексиз вақт ичида чексиз тезликка тезлашишини исботлади. Бу беш ва ундан юқори таналар учун Паинлевé гипотезасини исботлайди.

Физикада Паинлевé гипотезаси -жисм масаласи ечимлари орасида ўзига хослик ҳақидаги теоремадир: н≥4 тўқнашувсиз сингулятивликлар мавжуд

Теорема н ≥ 5 учун 1988 йилда Жефф Хиа томонидан ишлаб чиқилган[1]

Баёнот

Ечимлар (қ,п){\дисплайстйле (\матҳбф{қ},\матҳбф{п})} н — жисм муаммоси қ˙=М−1п,п˙=∇У(қ){\дисплайстйле \дот{\матҳбф{қ}} = М^{-1}\матҳбф{п},\; \дот{\матҳбф{п}} = \набла У(\матҳбф{қ})} (бу ерда М — массалар ва У — тортишиш потенциалини билдиради) агар вақтлар кетма-кетлиги бўлса, ягоналикка эга дейилади. тн{\дисплайстйле т_н} чеклига яқинлашиш т*{\дисплайстйле т^*} қаерда ∇У(қ(тн))→∞{\дисплайстйле \набла У\лефт(\матҳбф{қ}\лефт(т_н\ригҳт)\ригҳт) \ригҳтарроw \инфтй} . Яъни, кучлар ва тезланишлар вақтнинг маълум бир чекли нуқтасида чексиз бўлади.

Агар тўқнашув ягоналиги юзага келади қ(т){\дисплайстйле \матҳбф{қ}(т)} қачон аниқ чегарага интилади т→т*,т<т*{\дисплайстйле т \ригҳтарроw т^*, т<т^*} . Агар чегара мавжуд бўлмаса, сингуларлик псевдотўқнашув ёки тўқнашувсиз сингулярлик дейилади.

Пол Паинлевé буни н=3 учун кўрсатди. Чекланган вақт сингулярлиги бўлган ҳар қандай ечим тўқнашув сингулярлигини бошдан кечиради. Бироқ, у бу натижани 3 та жисмдан ташқарига кенгайтира олмади. Унинг 1895 йил Стокголмдаги маърузалари шу тахмин билан якунланади

н≥4 учун н -жисм муаммоси тўқнашувсиз яккаликларни қабул қилади[2] [3].

Ривожланиш

Эдвард Гюго фон Зайпел 1908 йилда исботладики, агар тўқнашувнинг ягоналиги бўлса, у ҳолда Ж(қ(т)){\дисплайстйле Ж(\матҳбф{қ}(т))} каби аниқ чегарага интилади т→т*{\дисплайстйле т\ригҳтарроw т^*}, қаерда Ж(қ)=∑ими|қи|2{\дисплайстйле Ж(\матҳбф{қ})=\сум_и м_и |\матҳбф{қ}_и|^2} инерсия моментидир[4]. Бу шуни англатадики, тўқнашувсиз сингулярликнинг зарурий шарти камида битта зарранинг тезлиги чегараланмаган бўлишидир (чунки позициялар). қ{\дисплайстйле \матҳбф{қ}} шу нуқтага қадар чекланган қолади[5].

Матер ва МакГи 1975 йилда тўқнашувсиз сингулярлик тўғридан-тўғри чизиқли 4 жисмли масалада (яъни, барча жисмлар бир чизиқда бўлганда), лекин чексиз сонли (тартибга солинган) иккилик тўқнашувлардан кейин пайдо бўлиши мумкинлигини исботлашга муваффақ бўлди[6].

Доналд Г. Саари 1977 йилда 2, 3 ва 4 жисмли масалалар учун текисликдаги ёки фазодаги деярли барча (Лебесг ўлчови маъносида) бошланғич шартлар учун ягоналиксиз ечимлар мавжудлигини исботлади[7].

1984 йилда Жо Гервер тўқнашувларсиз 5 жисмли планар муаммода тўқнашувсиз сингулярлик учун далил келтирди[8]. Кейинчалик у 3н тана иши учун далил топди[9].

Ниҳоят, 1988 йилда докторлик диссертациясида Жефф Хиа тўқнашувсиз ўзига хосликни бошдан кечирадиган 5 танали конфигурацияни намойиш этди[10].

Жо Гервер 4 жисмли сингуларликларнинг мавжудлиги учун эвристик моделни келтирди[11].

2013 йилда Мериленд университетида докторлик диссертациясида Жинхин Сюэ Паинлевé гипотезасининг текис тўртта танали муаммоси учун соддалаштирилган моделни кўриб чиқди. Гервер моделига асосланиб, у Гамилтон тизимининг ечимларига олиб келадиган бошланғич шартларнинг Кантор тўплами мавжудлигини исботлади, бунинг тезлиги барча олдинги тўқнашувлардан қочиб, чекли вақт ичида чексизгача тезлашади. 2014-йилда Хуэ аввалги ишини кенгайтирди ва н=4 учун тахминни исботлади[12]

Манбалар

  1. ↑ Хиа, Зҳиҳонг (1992). "Тҳе Эхистенcе оф Нонcоллисион Сингуларитиэс ин Неwтониан Сйстемс". Анналс оф Матҳематиcс. Сеcонд Сериэс 135 (3): 411–468. дои:10.2307/2946572. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_анналс-оф-матҳематиcс_1992-05_135_3/паге/н6. 
  2. ↑ Паинлевé, П.. Леcонс сур ла тҳéориэ аналйтиқуэ дес éқуатионс диффéрентиэллес. Парис: Ҳерманн, 1897. 
  3. ↑ Оэуврес де Паул Паинлевé. Парис: Эд. Cентр. Нат. Реч. Сcи., 1972. 
  4. ↑ вон Зеипел, Ҳ. (1908). "Сур лес сингуларитéс ду проблèме дес cорпс". Аркив фöр Математик, Астрономи оч Фйсик 4: 1–4. 
  5. ↑ Диаcу, Флорин Н. (1993). "Паинлевé'с Cонжеcтуре". Тҳе Матҳематиcал Интеллигенcер 13 (2). Диаcу, Флорин Н. (1993). „Паинлевé'с Cонжеcтуре“. Тҳе Матҳематиcал Интеллигенcер. 13 (2).
  6. ↑ Матҳер, Ж. „Солутионс оф тҳе cоллинеар фоур-бодй проблем wҳич беcоме унбоундед ин фините тиме“, . Дйнамиcал Сйстемс Тҳеорй анд Апплиcатионс Мосер: . Берлин: Спрингер-Верлаг, 1975 — 573–589-бет. ИСБН 3-540-07171-7. 
  7. ↑ Саари, Доналд Г. (1977). "А глобал эхистенcе тҳеорем фор тҳе фоур-бодй проблем оф Неwтониан мечаниcс". Ж. Дифферентиал Эқуатионс 26 (1): 80–111. дои:10.1016/0022-0396(77)90100-0. 
  8. ↑ Гервер, Ж. Л. (1984). "А поссибле модел фор а сингуларитй wитҳоут cоллисионс ин тҳе фиве-бодй проблем". Ж. Дифф. Эқ. 52 (1): 76–90. дои:10.1016/0022-0396(84)90136-0. 
  9. ↑ Гервер, Ж. Л. (1991). "Тҳе эхистенcе оф псеудоcоллисионс ин тҳе плане". Ж. Дифф. Эқ. 89 (1): 1–68. дои:10.1016/0022-0396(91)90110-У. 
  10. ↑ Саари, Доналд Г.; Хиа, Зҳиҳонг (Жефф) (1993). "Офф то Инфинитй ин Фините Тиме". Нотиcес оф тҳе АМС 42 (5): 538–546. Саари, Доналд Г.; Хиа, Зҳиҳонг (Жефф) (1993). „Офф то Инфинитй ин Фините Тиме“. Нотиcес оф тҳе АМС. 42 (5): 538-546.
  11. ↑ Гервер, Жосепҳ Л. (2003). "Нонcоллисион Сингуларитиэс: До Фоур Бодиэс Суффиcе?". Эхп. Матҳ. 12 (2): 187–198. дои:10.1080/10586458.2003.10504491. ҳттп://прожеcтеуcлид.орг/эуcлид.эм/1067634730. 
  12. ↑ Хуэ, Ж.; Долгопят, Д. (2016). "Нон-Cоллисион Сингуларитиэс ин тҳе Планар Тwо-Cентер-Тwо-Бодй Проблем". Cоммун. Матҳ. Пҳйс. 345 (3): 797–879. дои:10.1007/с00220-016-2688-6.