Пуниcа гранатум Л.

Палеоэндемиклар – йўқолиб бораётган реликт турлардан иборат. Уларга Ғарбий ва Марказий Хитойда ўсадиган метасеквойя ва гинкго; Калифорния секвойяси, Австралия ва Тасманиядаги ўрдакбурун; Ҳинд океани Комор ороллари яқинида тарқалган латимерия киради. О'збекистон флорасининг палеоэндем тури сифатида Ёввойи анорни (Пуниcа гранатум Л.) мисол қилиб келтириш мумкин.

Палеоэндемиклар ва Неоэндемиклар

Киви

Муайян турнинг палеоэндемик ёки неоэндемик эканлиги ҳар доим ҳам аниқ ма'лум бо'лмайди. Мисол учун, Янги Зеландия билан чекланган кивилар палеоэндемизмнинг мисоли сифатида келтирилган ва кейинчалик бу ҳақиқатдан ҳам ното'г'ри эканлиги исботланган. Кивилар - бу ратитлар (уча ололмайдиган қушлар гуруҳи). Қадимги суперконтинент Гондвананинг ко'п қисмлари ратитларга эга ёки жуда яқин о'тмишга қадар эга бўлган. Адабиётларда айтиб о'тишларича, ратитлар Гондванда учадиган қушлар бо'либ пайдо бўлган ва кейинчалик, қит'алар бойлаб тарқалиб кетган. Ратитлар бир неча маротаба учиш қобилиятини ривожлантириб яна ёқотишган ва прото-киви Янги Зелландияга келгандан кейин о'зининг учиш қобилиятини яна ривожлантира ола олмади. Кивиларнинг Янги Зелландияга келиши "Сув ости тарқалиш" теорияси билан тушунтириб берилган ва кивилар неоэндемиклар сафига қошилишди.

Бермуд оролларининг палеоэндемиги (Плестиодон лонгирострис).

Ороллар палеоэндем организмларга жуда бой худудлардир. Орол - бу ҳар қандай томонни о'раб турган, организм тарқалишига мос бо'лмаган, яшаш муҳитига эга бўлган яшаш жойидир. Бироқ, оролда палеоэндемик ҳисобланиши учун, тур оролларда илгари ко'п тарқалган бо'лиши керак, чунки янги ҳосил бо'лаётган оролларда улар учрамайди.

Адабиётлар

  • О'збекистон Республикаси Қизил Китоби: 1 жилд - 2009.
  • К. Ш. Тожибаэв, Н. Ю. Бешко, В. А. Попов. БОТАНИCАЛ-ГЕОГРАПҲИCАЛ РЕГИОНАЛИЗАТИОН ОФ УЗБЕКИСТАН, 2016