Пампушка (украинчадан қисқартирилган украинча: пампух „ крампалар тури“ полякча: пампучй, олмонча: Пфаннкучен „ блинчик“.Пфаннкучен"; Пфанне „қовурилган пан“ ва Кучен „пирожноэ“ дан панcаке")[1] — cрумпец ёки панcакес (ун кек)[2]; украин (украинча: пампушка) хамиртурушли хамирдан тайёрланган майда думалоқ бўғирсоқлар номи. Бўғирсоқлар фарқли ўлароқ, бўғирсоқлар қовурилгандан кўра кўпроқ пиширилган[3]. Украинада бўғирсоқлар борш билан ва асосан саримсоқ билан дастурхонга хизмат қилади.

„Пампушка“ сўзи рус тилига украин тилидан киради. Даля учун бу пишка ва оладялар сўзларининг синоними. Рус тилининг изоҳли луғатида С. И. Озҳегов, у олдялар деб тушунтирилади ва „сўзлашув“ белгиси билан берилади" — сўзлашув.

Рус ошпазлик китобларида пампушкалар нисбатан пезй сўзи ишлатилган. Бу сўзнинг келиб чиқиши тўлиқ аниқ эмас — ёки франсуз песардидан — тарбия, ёки италян пеззосидан — бир парча.

Гилос билан Пампушки, шакар кукуни билан

Пампушки ёки пези Россияда Одесса филистин (шаҳар) ошхонасининг маҳсулоти сифатида танилди, у ресторан ошхонасига ўтиб, қисман ХИХ асрнинг иккинчи ярмида Украинанинг жануби ва жануби -шарқидаги украин шаҳар аҳолисининг ошхонасида тарқалиб, кейинчалик гўё „халқ“ мақомини олади. Одесса вилоятида бу хамиртуруш хамиридан тайёрланган пишириқ номи.

Замонавий Украинада пампушкалар бой хамиртуруш хамиридан (тухум, сариёғ ва сутда) тайёрланади, уни пишмаган ҳолда икки марта оширилишига имкон берилади. Хамирни ёнғоқ катталигидаги „булочкалар“ шаклида кесиб бўлгач, улар ёғга ботирилади, яна бир оз кўтарилади ва кейин қолипларда тахминан 20-30 дақиқа давомида буғланиб, енгил рангга қадар печда пиширилади. Қовурилган пиёз ёки саримсоқ соуси билан боршт билан иссиқлигида дастурхонга хизмат қилинади.

Манбалар

  1. ↑ По ошибочной версии, названиэ пампушка произошло на основе франсузского слова помпон, то эст „шарик“. Впрочем, такоэ изделиэ не известно во франсузской кухне.
  2. ↑ Лапицкая И. Н. Метафорическиэ наименования человека в говорах Могилёвско-Смоленского пограничя[сайт ишламайди]. — 2013.
  3. ↑ Похлёбкин В. В.. Большая энциклопедия кулинарного искусства. Центрполиграф, 2003. ИСБН 5-9524-0274-7. 

Адабиётлар

  • Ратушний А. С. Пампушки // Всё о эде от А до Я: Энсиклопедия. — М.: Издателско-торговая корпорация „Дашков и К°“, 2016. — С. 253. — 440 с. — 300 экз. — ИСБН 978-5-394-02484-9.
  • Похлёбкин В. В. Пампушки // Кулинарний словар. — М.: Издателство „Э“, 2015. — С. 273—274. — 456 с. — 4000 экз. — ИСБН 978-5-699-75127-3.

Ҳаволалар

  • „Пампушки“. Кукинг.нет. Кулинарный портал. 17-октабр 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-октабр 2008-йил.
  • Пампуши // Толковий словар живого великорусского язика : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Дал. — 2-э изд. — СПб. : Типография М. О. Волфа, 1880—1882.