Pankreatin
Панкреатин (ИНН : Панкреатин) — ошқозон ости бези томонидан ишлаб чиқариладиган овқат ҳазм қилиш ферменти. Унинг таркибий қисми бўлган ошқозон ости бези ферментлари — амилаза, липаза ва протеаза — углеводлар, ёғлар ва оқсилларни ҳазм қилишда иштирок этади. Ошқозон-ичак тракти касалликларида ва нотўғри овқарланишларда қўлланади. У турли хил савдо номлари остида ишлаб чиқарилади. Улар Биофестал, Нормоэнзйм, Ферестал, Фестал, Энзистал, Панcреофлат, Биозйм, Вестал, Гастенорм, „Креон“, „Мезим“, „Микразим“, „Панзим“, „Панкреатин-Белмед“, „Панзинорм“, „Панкреазим“, „Панкрелипаз“, „Панкренорм“, „Панцитрат“, „Пензитал“, „Уни-Фестал“, „Энзибене“, „Эрмитал“, „Эвензим“[1][2]. Липазанинг бирликдаги миқдорига қараб ҳар хил дозаларда чиқарилади.
Хусусиятлари
Чўчқа ва қорамолларнинг ошқозон ости безидан олинган фермент препарат ҳисобланади. Сувда кам эрийди.
Ошқозоннинг кислотали муҳитида панкреатин тезда фаоллигини йўқотади. Ичакда пҲ = 5,5 да фаоллашади[2].
Таснифлаш
Ошқозон ости бези ферментларини ўз ичига олган препаратларни қуйидагича таснифлаш мумкин:
- Таркиби бўйича. Ҳам соф панкреатин, ҳам қўшимча моддаларни ўз ичига олган ҳолда ишлатилиши:
- панкреатин ва ўт ҳайдовчи восита;
- панкреатин, сафро компонентлари, гемиселлулоза;
- панкреатин ва гуруч қўзиқорини экстракти;
- комбинацияланган ферментлар.
- Ошқозоннинг хлорид кислотасига чидамлилиги бўйич: Препаратнинг самарадорлигини белгилайди (ошқозоннинг кислотали муҳитида панкреатин ўз фаоллигини йўқотади).
- Препарат заррачаларининг ҳажмига кўра турлари:
- оддий таблеткалар;
- микрогрануляр шакллари (кислотага чидамли микросфералар ёки диаметри 2 мм дан кам бўлган микротаблетларни ўз ичига олган желатин капсулалари шаклида ишлаб чиқарилади).; Баъзи брендларни таққослаш[2]
| Савдо номи | Липаза, ЭД | Диаметри | Бошқа компонентлар |
|---|---|---|---|
| Креон | 10000, 25000, 40000 | 2 мм дан кам | |
| Панзинорм | 10000, 20000 | 2 мм дан кам | |
| Микразим | 10000, 25000 | 2 мм дан кам | |
| Мезим-форте | 3500, 10000, 20000 | 2 мм дан ортиқ | |
| Пензитал | 6000 | 2 мм дан ортиқ | |
| Дигестал | 6000 | 2 мм дан ортиқ | сафро, гемиселлулоза |
| Фестал | 6000 | 2 мм дан ортиқ | сафро, гемиселлулоза |
| Эрмитал | 10000, 25000, 36000 | 2 мм дан кам | |
| Энзистал | 6000 | 2 мм дан ортиқ | сафро, гемиселлулоза |
Кўрсатмалар
Ошқозон ости безининг экзокрин функсиясининг етишмовчилиги (сурункали панкреатит). Ошқозон-ичак, жигар, ўт пуфагининг сурункали яллиғланиш-дистрофик касалликларида ва бу органларнинг резекцияси ёки нурланишидан кейинги ҳолатларда, овқат ҳазм қилиш бузилиши, метеоризм, диареяда қўлланилад. Нотўғри овқатланиш ва чайнаш функсиясининг бузилишларида ҳам овқат ҳазмини яхшилаш учун бу препарат буюрилади[3].
Қўлланилиши ва дозалаш
Дозалаш меъда ости бези етишмовчилиги даражасига қараб индивидуал равишда белгиланади. Препарат катталарда 1-4 таблеткадан ҳар бир овқатланишдан кейин қўлланади. Таблеткаларни овқат пайтида ёки ундан кейин оғиз орқали, чайнамасдан, кўп суюқлик билан қабул қилиш тавсия этилади. Кундалик доза 6-18 таблеткани (48000-150000 ИУ ФИП) ташкил этади. Ошқозон ости бези функсияси тўлиқ етишмовчилигида (масалан, муковиссидозда) дозани кунига 49 таблеткагача (400 000 ИУ ФИП) ошириш мумкин. Бу катталарнинг липазга бўлган кунлик эҳтиёжига мос келади. Даволаш курси бир неча кундан (нотўғри овқатланиш туфайли овқат ҳазм қилиш функсиясининг бузилишларида), бир неча ой ва ҳатто йилларгача давом этиши мумкин[3].
Самарадорлиги
Фермент препаратларининг самарадорлиги чиқарилиш шаклига (микросфералар / микротаблетларга эга таблеткалар ёки капсулалар), заррачалар ҳажмига (2 мм дан кам), ошқозоннинг кислотали муҳитига чидамлилигига ва ўн икки бармоқли ичакдаги ферментларни чиқариш тезлигига боғлиқ. Экзокрин панкреатик етишмовчиликни даволаш учун (сўнгги тавсияларга кўра) микросфераларни ўз ичига олган капсулалар тавсия этилади.
Ножўя таъсири
Фойдаланишда юқори сезувчанлик реаксияси жуда камдан-кам ҳолларда бўлиши мумкин. Препаратнинг юқори дозаларини узоқ муддат қўллаш гиперурикозурияни пайдо бўлиши мумкин. Ичак тутилиши, ингичка ичакнинг стриктураси белгилари пайдо бўлиши ҳам мумкин[3][4].
Сақлаш шароити
Қуруқ, қоронғи жойда, 25 °C дан паст ҳароратда сақланиши керак[5].
Манбалар
- ↑ „Панкреатин (Панcреатин): инструкция, применение и формула.“. рлснет.ру. 2009-йил 12-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-март 2012-йил.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Саблин О. А., Бутенко Е. В. Ферментниэ препарати в гастроэнтерологии // Cонсилиум-Медиcум. — 2004. — Том 6. — № 1. Гастроэнтерология.“. 2011-йил 22-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-август.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Мезим. Описание препарата.“. wебаптека.ру. Қаралди: 7-август 2011-йил.
- ↑ Панкреатин (Панcреатинум)- описаниэ вещэства, инструксия, применениэ, противопоказания и формула
- ↑ Панкреатин (Панcреатин) — инструксия по применению, состав, аналоги препарата, дозировки, побочниэ действия
Ҳаволалар
- Мезим® форте препаратини қўллаш бўйича кўрсатмалар (Wайбаcк Мачине сайтида 27-октабр 2020-йил санасида архивланган)