Ziyosfera

Pantanal

Пантанал - бу дунёдаги энг катта тропик ботқоқли ҳудудни ва дунёдаги энг катта сув босган яйловларни ўз ичига олган табиий минтақа. Бу минтақанинг катта қисми асосан Бразилиянинг Мато Гроссо до Сул штатида жойлашган, лекин бир қисми Боливия ва Парагвай давлатлари ҳудудигача чўзилган. Минтақа ҳудуди140,000 анд 195,000 км (54,000 анд 75,000 сқ ми) [cонверт: преcисион тоо ларге] гача бўлган ҳудудда тарқалади. Бу ҳудудда турли субминтақавий экотизимлар мавжуд бўлиб, уларнинг ҳар бири ўзига хос алоҳида гидрологик, геологик ва экологик хусусиятларга эга; Улардан 12 таси илмий тадқиқотлар натижасида аниқланган.[1][2][3][4][5]

Пантанал текисликларининг қарийб 80% ёмғирли мавсумларда сув остида қолади, бундай ҳолат минтақадаги ўсимлик ва ҳайвонот дунёсининг кўп бўлишига ва уларнинг биологик хилма-хил бўлишига ёрдам беради.

Этимология

"Пантанал" номи португалча пâнтано сўзидан келиб чиққан бўлиб, "катта ботқоқлик", "катта ботқоқ", "катта ботқоқ", "катта ботқоқ" ёки "катта ботқоқ" сўзларида келиб чиққан. Мисол учун, Бразилия тоғлари маҳаллий аҳоли тилида планалто деб аталади, бу "плато" ёки "баланд текислик" деган маънони англатади.

География ва геология

Пантанал табиий минтақаси майдони тахминан 140,000–160,000 км2 (54,000–62,000 кв ми) ташкил этади. У улкан ички дарё делтасини ҳосил қилади, унда атрофдаги платодан оқиб ўтадиган бир нечта дарёлар бирлашиб, дарё сувлари оқизиб келтирган чўкинди ва эрозия қолдиқларини тўплайди, улар йиллар давомида Пантаналнинг катта депрессия майдонини тўлдиради. Бу ҳудуд, шунингдек, каттароқ Парана-Парагвай текислигининг ўзига хос физиографик вилоятларидан бири бўлиб, у жами 1.5×10^6 км2 (580,000 кв ми) ни ўз ичига олади. .[6]

Пантанал ғарб ва шимоли-ғарбда Чиқуитано қуруқ ўрмонлари, жануби-ғарбда Арид Чако қуруқ ўрмонлари ва жанубда Нам Чако ўрмонлари билан чегараланган. Серрадо саванналари шимолда, шарқда ва жануби-шарқда жойлашган. Пантанал тропик нам ва қуруқ минтақа бўлиб, йиллик ўртача ҳарорат 21.5 °C (70.7 °Ф) ни ташкил қилади ва йилик ўртача ёғин миқдори 1,320 мм (52 ин) ни ташкил қилади.[7] Йил давомида ҳарорат 6.0 °C (10.8 °Ф) атрофида ўзгариб туради, энг иссиқ ой ноябр (ўртача ҳарорат 26 °C ор 79 °Ф .) ва энг совуқ ой июн (ўртача ҳарорат 20 °C ор 68 °Ф .). Унинг энг ёмғирли ойи январ (ўртача 340 мм ор 13 ин .) ва ёғингарчилик энг кам кузатиладиган ой июн (ўртача 3 мм ор 0.12 ин .) га тенг.[7][1]

  • Пантанал Cивилизатион ВИ стратегия о'йинида табиий мо''жиза сифатида намоён бо'лади.
  • Жон Гришамнинг " Аҳд" романи асосан Пантаналда бўлиб ўтади.
  • Пантанал - Бразилияда ишлаб чиқарилган теленовела номи, унинг саҳнаси Бразилия Пантанал.
  • Жек МакКиннининг "Инвид Сторм олдин" Роботеч романи маёр Элис Харпер Аргус қаҳрамони томонидан Пантанал Бригада деб номланган Жанубий Хоч армиясининг собиқ аскарларига ишора қилади.
  • Тwилигҳт Сага : Амазон Cовен : "Амазон ковени учта опа-сингилдан, Качири, Зафрина ва Сеннадан иборат бўлиб, уларнинг барчаси Пантанал ботқоқли ҳудудларида туғилган."[8]
  • Пантанал Том Cланcй'с Гҳост Реcон: Wилдландс филмида Кайманлар деб номланган ҳудуд сифатида пайдо бўлади.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 МcCлаин, Мичаэл Э.. Тҳе Эcоҳйдрологй оф Соутҳ Америcан Риверс анд Wетландс. Интернатионал Ассоcиатион оф Ҳйдрологиcал Сcиэнcес, 2002. ИСБН 1-901502-02-3. Қаралди: 31-август 2008-йил. 
  2. ↑ Сусан Мcгратҳ, пҳотос бй Жоэл Сарторе, Бразил'с Wилд Wет, Натионал Геограпҳиc Магазине, Аугуст 2005
  3. ↑ Кеддй, Паул. Тҳе Wорлд'с Ларгест Wетландс: Эcологй анд Cонсерватион. Cамбридге Университй Пресс, 2005. Қаралди: 31-август 2008-йил. [сайт ишламайди]
  4. ↑ Рҳетт А. Бутлер. „Пантанал, тҳе wорлд'с ларгест wетланд, дисаппеаринг финдс неw репорт“. монгабай.cом (10-январ 2006-йил). Қаралди: 10-январ 2006-йил.
  5. ↑ „Тҳе Wорлд'с ларгест wетланд“. Тҳе Натуре Cонсерванcй. 2008-йил 23-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-январ 2008-йил.
  6. ↑ „АҚУАСТАТ - ФАО'с Информатион Сйстем он Wатер анд Агриcултуре“. www.фао.орг. Қаралди: 9-октабр 2019-йил.
  7. ↑ 7,0 7,1 Маренго, Жосе А.; Оливеира, Гилван С.; Алвес, Линcолн М. (2015), Бергиэр, Иван; Ассине, Марио Луис (муҳ.), „Cлимате Чанге Сcенариос ин тҳе Пантанал“, Дйнамиcс оф тҳе Пантанал Wетланд ин Соутҳ Америcа, Спрингер Интернатионал Публишинг, 37-жилд, 227–238-бет, дои:10.1007/698_2015_357, ИСБН 9783319187341
  8. ↑ Тҳе Тwилигҳт Сага: Тҳе Оффиcиал Иллустратед Гуиде п. 185.

 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Pantanal" dan olindi