Ҳиндихитой йўлбарси – йўлбарсларнинг Пантҳера тигрис кенжа тури популяцияси бўлиб, Камбоджа, Лаос, Малайзия, Бирма, Таиланд ва Ветнамда яшайди. Илгари ирланд табиацҳуноси Жамес Cорбет (1875–1955) шарафига П. т. cорбетти деб номланган.

Занзибар қоплони
Занзибар Леопард 2
Занзибар музейига о'рнатилган экспонант
Биологик классификация
Домен: Эукариотлар
Олам: Ҳайвонлар
Тип: Хордалилар
Синф: Сутемизувчилар
Туркум: Йиртқичлар
Оила: Мушуксимонлар
Кенжа оила: Катта мушуклар
Уруғ: Пантералар
Тур: П.п. пардус
Осттур: Пантҳера тигрис тигрис
Вариэтй: Ҳиндихитой йўлбарси

Пантҳера блйтҳеаэ – тахминан 5,95-4,1 миллион йил олдин, охирги Мессиниан ва эрта Занcлеан даврида яшаган пантҳерине мушукларининг йўқ бўлиб кетган тури ҳисобланади. Биринчи тошга айланган қолдиқлар 2010-йил август ойида Тибет тоғлари, Нгари префектурасида жойлашган Занда ҳавзасида топилган; бу тур 2014-йилда тасвирланган ва пантҳера блйтҳеаэ номи берилган[1].

Хусусиятлари

Пантҳера блйтҳеаэ бош суягининг фақат битта тошга айланган қолдиқ намунаси топилган. Аммо, далиллар шуни кўрсатадики, бу тур бошқа Пантҳера турларига хос бўлган бир қатор хусусиятларни ўзида жамлаган, жумладан, „бош суягининг ост-орбиталлиги, фронто-париэтал кесишган мия яримшар бўлаклари“, ва „олд инфра-орбитал мия яримшари канали олди бўртиғининг йўқлиги“. Унинг катталиги булутли леопардникига тенг деб ҳисобланади. Шунингдек, қор қоплонидан тахминан 10% га кичикроқ. Лекин, бу фақат бош суягининг нисбий ўлчамларига асосланган, шунинг учун бу тахминлар бироз нотўғри бўлиши мумкин.

Бошқа Пантҳера турлари билан қариндошлиги

Баъзи тадқиқотчилар П. блйтҳеаэ турнинг Пантҳера уруғига хос тарзда таснифланишини, бошқа турлар билан чекланган таққослаш ва Пантҳера хусусиятларига мос келадиган хусусиятларнинг етишмаслигиоқибатида, у ҳақидаги фактларни шубҳали деб ҳисобладилар[2]. Тадқиқотчилардан бири, Ҳеммер П. блйтҳеаэ ва "Миопантҳера" памири қадимдан мавжуд бўлган катта мушуклар билан алоқадорлигини таъкидлаган ва бунинг ўрнига Неофелис билан чамбарчас боғлиқлигини таклиф қилди ва иккала тур учун Палеопантҳера тури мос келиши мақулланди[3].

П. блйтҳеаэ, бошқа сақланиб қолган турлари ва Пантҳера уруғи билан чамбарчас боғлиқ эмаслиги аниқланди, шунинг учун у барча қоплонларларнинг умумий аждоди деб ҳисобланмайди. Бу шуни англатадики, Пантҳера бошқа Фелидаэлардан анча олдинроқ мавжуд бўлган ва ҳозирги ҳисоб-китобларга кўра, тахминан 16,4 миллион йил олдин яшаган тур ҳисобланади. П. блйтҳеаэ нинг бошқа пантера турларига нисбатан жойлашувини таҳлил қилиш шуни кўрсатадики, Пантҳера Марказий/Шимолий Осиёда ёки Осиёнинг Голарктик минтақасида пайдо бўлган, бошқа қоплонлар эса Европа, Африка ва Америкага кўчиб ўтган[4].

2023-йил ҳолатига кўра, иккита сўнгги тадқиқотлар Пантҳера зданскйи тури Пантҳера блйтҳеаэ нинг синоними бўлиши мумкинлигини кўрсатади ва унинг ушбу турдан фарқ қиладиган жиҳатлари, индивидуал ўзгаришлар сабабли пайдо бўлгани аниқланади[5].

Манбалар

  1. ↑ Ценг, З. Ж.; Wанг, Х.; Слатер, Г. Ж.; Такеучи, Г. Т.; Ли, Қ.; Лиу, Ж.; Хиэ, Г. (2014). "Ҳималаян фоссилс оф тҳе олдест кноwн пантҳерине эстаблиш анcиэнт оригин оф биг cац". Проcеэдингс оф тҳе Роял Соcиэтй Б: Биологиcал Сcиэнcес 281 (1774): 20132686. дои:10.1098/рспб.2013.2686. ПМИД 24225466. ПМC 3843846. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=3843846. 
  2. ↑ Гераадс, Д.; Пеигнé, С (2017). "Ре-аппраисал оф Фелис памири Озансой 1959 (Cарнивора, Фелидаэ) фром тҳе уппер Миоcене оф Туркей: тҳе эарлиэст пантҳерине cат?". Жоурнал оф Маммалиан Эволутион 24 (4): 415–425. дои:10.1007/с10914-016-9349-6. ҳттпс://ҳал.сорбонне-университе.фр/ҳал-01675275/доcумент. 
  3. ↑ Ҳеммер, Ҳ. (29 Марч 2023). "Тҳе эволутион оф тҳе палаэопантҳерине cац, Палаэопантҳера ген. нов. блйтҳеаэ (Ценг эт ал., 2014) анд Палаэопантҳера памири (Озансой, 1959) cомб. нов. (Маммалиа, Cарнивора, Фелидаэ)". Палаэобиодиверситй анд Палаэоэнвиронменц. дои:10.1007/с12549-023-00571-5. 
  4. ↑ Қиу. „Ҳималаян фоссилс поинт то Асиан оригин оф биг cац“ (эн-УС). Неw Сcиэнтист (2013-йил 12-ноябр). Қаралди: 2016-йил 10-январ.
  5. ↑ Жиангзуо, Қигао; Wанг, Юан; Ге, Жунйи; Лиу, Сизҳао; Сонг, Яюн; Жин, Чангзҳу; Жианг, Ҳао; Лиу, Жинйи (2023). "Дисcоверй оф жагуар фром нортҳеастерн Чина миддле Плеистоcене ревеалс ан интерcонтинентал дисперсал эвент". Ҳисториcал Биологй 35 (3): 293–302. дои:10.1080/08912963.2022.2034808.