Папараззи_эн_Братиславо

Папараци (италянча: папараззи, бирликда — папараззо) — норасмий шароитда шоу-бизнес юлдузлари ва таниқли шахсларни суратга олишга ихтисослашган фотожурналистлар учун жаргон атама. Жамоатчилик онгида папарациларнинг касби жанжал билан боғлиқ. Чунки бундай тортишиш кўпинча яширин ва қоида тариқасида суратга олинган шахсларнинг розилигисиз амалга оширилади.

Сўзнинг келиб чиқиши

Шу маънода, бу сўз 1960-йилда Федерико Феллинининг " Ла Долcе Вита " филми чиққандан кейин қўлланила бошланди. Унинг бош қаҳрамонининг дўсти, фотограф Папараззо (актёр Валтер Сантессо) бўлган. Папараззо машҳур италян фотографи ва Феллини Тазио Сеcчиаролининг дўсти асосида яратилган.

Исмнинг келиб чиқиши ҳақида кўплаб назариялар мавжуд бўлиб, улардан бир нечтасини Феллинининг ўзи таклиф қилган. Бир назарияга кўра, Феллини ва филм ссенарийси муаллифи Эннио Флаиано бу сўзни Жорж Гиссингнинг „Жониан денгизи бўйида“ (1901) саёҳат ёзувлари китобидан олган. Унда меҳмонхоналардан бирининг эгаси Кориолано Папараззо ҳақида сўз боради. Калабриядада бошқа бир назарияга кўра, Флаиано камера томонидан чиқарилган товушларни моллюскаларнинг чиғаноқлари урилиши билан боғлаш орқали ном олди. Папараззи ди маре („денгиз папараззи“) ибораси маcтре оиласининг моллюскалари учун ишлатилади.ХИХ асрда зоологияга оид италян асарларида қўлланган.

Бу персонаж режиссёр томонидан чивинга ўхшаб безовталанувчи ва қизиқувчан фотограф сифатида яратилган. Феллинининг сўзларига кўра, у бу исмни мактабдаги дўстларидан биридан олган, у тез гапириш услуби учун Папараззо лақабини олган. Кейинчалик, кўпликдаги „папараззи“ сўзи турли тилларда таниқли шахсларни муросага келтирувчи, расм учун таъқиб қилувчи фотосуратчиларга нисбатан қўлланила бошланди

1950-йилларда бир гуруҳ матбуот фотосуратчилари Рим ко'чаларида кино юлдузларини нишонга олишни бошладилар. Тазио Сеcчиароли, Марcелло Геппетти, Элио Сори, Лино Нанни ва Эзио Витале каби асосий шахслар Ава Гарднер, Микеланжело Антониони ва София Лорен каби юлдузларнинг норасмий суратларини олиш учун тобора ко'проқ ҳаракат қила бошладилар. Ко'ргазмада Бригитте Бардот Форум меҳмонхонасидан калта чизиқли ко'йлакда чиқиб кетишдан тортиб, Рим байрами (1953) филмини суратга олишдан ташқари сабзавот до'конларида Одри Хепбернгача бўлган барча турдаги мисоллар намойиш этилади.

 

Ла Долcе Вита Рим ко'чалари бо'йлаб то'планиб юрган фотосуратчиларни ажойиб аниқлик билан тасвирлайди, чунки Феллинининг о'зи ко'пинча уларнинг ютуқлари мавзуси бўлган. Аслида Феллинининг Папараззо учун илҳоми Виа Венетодаги кафелардан яхши таниган фотограф эди. "Папарацилар қироли" сифатида танилган Фелиcе Қуинто ҳақиқатан ҳам Феллини томонидан Папараззо ролини таклиф қилган, бироқ рад жавобини берган ва о'рнига қо'шимча рол о'йнашни афзал ко'рган.

Ҳаволалар

• Рус папарацилари ҳақида кўрсатув ЁуТубеда (Биринчи канал, 1997)