Papilio antimachus
Папилио антимачус, **Африка улкан қалдирғочдуми** — Қалдирғочдумлилар оиласига мансуб капалак тури. Қанотлари кенглиги 18–23 см бўлиб, у Африкадаги энг йирик капалак тури ва дунёдаги энг йирик капалаклардан биридир. Эркак ва урғочиларининг қанот шакли бир-биридан фарқ қилади.
| Папилио антимачус | |
|---|---|
 Эркак, устки томони | |
Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Ҳайвонлар |
| Тип: | Бўғимоёқлилар |
| Синф: | Ҳашаротлар |
| Туркум: | Тангачақанотлилар |
| Оила: | Қалдирғочдумлилар |
| Кенжа оила: | Папилионинаэ |
| Уруғ: |
Папилио Линнаэус, 1758 |
| Бинар номи | |
|
''Папилио антимачус'' (Друрй, 1782 [1][2]) | |
| Муҳофаза ҳолати | |
| ИУCН 3.1: Ма’лумотлар етарли эмас (ДД) | |
| Синонимлари | |
| |
Қанотлари узун ва тор бўлиб, асосий ранги тўқ сариқ-жигарранг, уларда қора белгилар мавжуд. П. антимачус Ғарбий Африка ва Марказий Африканинг тропик ёмғир ўрмонларида яшайди. Унинг тарқалиш ҳудуди Ангола, Камерун, Конго Демократик Республикаси, Конго Республикаси, Габон, Гана, Кот-д’Ивуар, Либерия, Нигерия, Серра-Леоне ва Угандани қамраб олади.
У ареалининг ғарбий қисмида, я’ни Гвинеядан Камерунгача бўлган ҳудудларда шарқий қисмларига нисбатан анча кам учрайди. Эҳтимол, у ўрмонларнинг юқори қаватида яшайди, бироқ эркаклари нам лойли жойларга тушиб, минерал моддаларни олади. Эркаги урғочисидан йирикроқ бўлиб, нектар манбалари атрофида гуруҳ бўлиб учраши мумкин. Урғочилари камроқ кўринади ва дарахтлар учидан баландда узлуксиз учиб юради. Либерияда турнинг баландликларда жуфтлашиш жойларини излаш хатти-ҳаракати қайд этилган[3].
Капалакнинг табиий душманлари жуда кам бўлиши мумкин, чунки у жуда заҳарли. У бошқа ўхшаш капалакларга, жумладан анча кичикроқ Аcраэа вакилларига ўхшашлиги билан йиртқичларни чалғитиши мумкин. Бу ўхшашлик йиртқичлардан ҳимояланишга хизмат қилувчи мимикрия билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Личинкасининг озиқа ўсимлиги нома’лум ва турнинг дастлабки ривожланиш босқичлари — тухум, личинка ва ғумбак ҳақида ма’лумотлар нашр этилмаган. Юрак гликозидлари П. антимачус имагосида Мириам Ротҳсчилд томонидан аниқланган[4]. Бу моддалар личинканинг озиқа ўсимлигидаги токсинларни ўзлаштириши ва уларни ғумбакланишдан кейин ҳам имагода сақлаб қолиши мумкинлигини кўрсатади. Шунинг учун личинканинг озиқа ўсимлиги эҳтимол Асcлепиадаcеаэ оиласига мансуб ток ўсимликларидан бири бўлиши мумкин.
Кенжа турлари
- Папилио антимачус антимачус — Гвинея, Серра-Леоне, Либерия, Кот-д’Ивуар, Гана, Того, Нигериянинг жануби, Камерун, Габон, Конго, Марказий Африка Республикаси, Конго Демократик Республикасининг ғарбий қисми, Жанубий Суданнинг жануби ва Анголанинг шимолида тарқалган.
- Папилио антимачус парва Жаcксон, 1956 — Конго Демократик Республикасининг шарқий қисми ва Угандада тарқалган[5][6].
-
Эркак имагосининг орқа томондан ва ён томондан кўриниши, урғочининг қанот томирлари ҳамда эркак бошининг катталаштирилган кўриниши. Риппон томонидан тасвирланган (1894). -
Урғочи имагосининг орқа томондан ва ён томондан кўриниши, эркак имагосининг ён томондан кўриниши ҳамда эркак қанот томирлари. Риппон томонидан тасвирланган (1894).
Манбалар
- ↑ Друрй, Д. 1782. Иллустратионс оф Натурал Ҳисторй 3: ххви, 1–769 + 2 пп. Лондон.
- ↑ Папилио, Маркку Савела сайти.
- ↑ Сáфиáн, Сз. (2013). Обсерватион оф ҳилл-топпинг беҳавиоур бй тҳе Гиант Африcан Сwаллоwтаил – Папилио антимачус Друрй, 1782 анд отҳер реcент реcордс фром Либериа (Wест Африcа) (Лепидоптера: Папилионидаэ). СҲИЛАП Ревиста де Лепидоптерологíа. 41(163): 323–329.
- ↑ Ротҳсчилд, Мириам; Реичстеин, Т.; вон Эуw, Ж.; Аплин, Р.; Ҳарман, Р.Р.М. (1970). "Тохиc лепидоптера" (эн). Тохиcон 8 (4): 293–296. дои:10.1016/0041-0101(70)90006-1. ҳттпс://линкингҳуб.элсевиэр.cом/ретриэве/пии/0041010170900061.
- ↑ Жаcксон, 1956. Нотес он тҳе Рҳопалоcера оф тҳе Кигези Дистриcт оф Уганда wитҳ десcриптионс оф неw спеcиэс анд субспеcиэс. Ж. Э Афр. Нат. Ҳист. Соc. 23 (1): 63–102, пл. 1–13. Тўлиқ матн.
- ↑ „Афротропиcал Буттерфлиэс: Филе C – Папилионидаэ – Трибе Папилионини“. 2014-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 9-май.
Ҳаволалар
 |
Викиомборда „Папилио антимачус“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
 |
Викитурларда Папилио антимачус билан боғлиқ ма’лумотлар мавжуд. |
- Буттерфлйcорнер — Натурҳисторисчес Мусеум Wиэн коллексиясидаги тасвирлар.
- Тропиcал анд субтропиcал моист броадлеаф форесц — WWФ қуруқлик экотизимлари.