Papilio indra
Папилио индра, **Индра қалдирғочдуми**, **қисқа думли қора қалдирғочдум** ёки **қоя қалдирғочдуми** — Папилионидаэ оиласига мансуб Шимолий Американинг ғарбий қисмида тарқалган капалак тури.
| Папилио индра | |
|---|---|
 Гранд Cанён қалдирғочдуми (П. и. каибабенсис) урғочиси | |
Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Ҳайвонлар |
| Тип: | Бўғимоёқлилар |
| Синф: | Ҳашаротлар |
| Туркум: | Тангачақанотлилар (Лепидоптера) |
| Оила: | Папилионидаэ |
| Кенжа оила: | Папилионинаэ |
| Уруғ: | Папилио |
| Бинар номи | |
|
''Папилио индра'' (Реакирт, 1866) | |
| Муҳофаза ҳолати | |
| Г4 | |
| Муҳофаза тизими | |
| ТНC | |
Тавсифи
Индра қалдирғочдуми қора рангли капалак бўлиб, қанотларида кўк ва оқиш рангли белгилар нисбатан кам учрайди. Ташқи кўриниши Папилио полйхенес ва Папилио бревиcаудага ўхшайди. Бу тур ҳам жуда қисқа думга эга бўлиб, орқа қанотларининг устки қисмида тўқ кўк рангли яримойсимон белгилар мавжуд[1].
Яшаш муҳити ва тарқалиши
П. индра турли хил экотизимларда учрайди. Айрим ҳудудларда денгиз сатҳига яқин жойларда, бошқа ҳудудларда эса бир неча минг фут баландликларда яшайди. Уни кўплаб шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари яқинида, шунингдек, жуда олис ва деярли ўзгармаган ўрмонли ҳудудлар, баланд чўллар, даштлар ҳамда тоғли яшаш муҳитларида учратиш мумкин.
Географик жиҳатдан П. индра Шимолий Американинг ғарбий ярмида тарқалган. Унинг ареали Британия Колумбиясининг энг жанубий қисмларидан бошланиб, Вашингтон, Орегон ва Калифорния орқали жанубга, Қуйи шимолий Калифорниянинг шимолий қисмларигача давом этади.
Тур Рокки тоғлари ҳудудида ҳам учрайди. Унинг тарқалиши Айдаҳо ва ғарбий Монтанадан Ваёминг, Невада, Юта ва Колорадо орқали жанубда Аризона ва Ню-Мексикогача боради. Айрим кузатувлар Небрасканинг ғарбий қисми ва Жанубий Дакотагача шарқда ҳам қайд этилган[1].
Учиш даври
Индра қалдирғочдуми одатда йилига бир авлод беради. Жанубий ҳудудларда ёки пастроқ баландликларда баҳорда, шимолий ҳудудларда ёки баландроқ жойларда эса ёзнинг бошларида учади[1].
Кенжа турлари
Папилио индранинг қуйидаги кенжа турлари тан олинган[2]:
- П. и. cалcиcола Эммел & Гриффин, 1998
- П. и. форди Cомстоcк & Мартин, 1956
- П. и. индра Реакирт, 1866
- П. и. каибабенсис Бауэр, 1955
- П. и. мартини Т. & Ж. Эммел, 1966
- П. и. минори Cросс, 1936
- П. и. неваденсис Т. & Ж. Эммел, 1971
- П. и. панаминтенсис Эммел, 1982
- П. и. пйгмаэус Ж. Эммел, Т. Эммел & Гриффин, 1998
- П. и. пергамус Ҳ. Эдwардс, 1874
- П. и. пҳйллисаэ Ж. Эммел, 1982
- П. и. шастенсис Эммел & Эммел, 1998
Бундан ташқари, ҳозирча расмий ном берилмаган бир кенжа тур мавжуд бўлиб, айрим манбаларда у П. и. бонневилленсис, бошқаларида эса **"Утаҳ-Wест Десерт сегрегате"** номи билан аталади.
Озиқа ўсимликлари
Папилио индра личинкалари соябонгулдошлар оиласига мансуб турли ўсимликлар билан озиқланади. Асосий озиқа ўсимликлари қаторига Ломатиум туркуми, ёввойи сабзи ва бошқа Апиаcеаэ вакиллари киради[3].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Жим П. Броcк ва Кенн Кауфман (2003). Буттерфлиэс оф Нортҳ Америcа. Ҳоугҳтон Миффлин, Неw Ёрк, НЙ. ИСБН 0-618-15312-8
- ↑ „Папилио“. фунет.фи. Қаралди: 5 сентабр 2026.
- ↑ Индра Сwаллоwтаил — Буттерфлиэс оф Cанада. Қаралди: 5 сентабр 2026.
Адабиётлар
- Эммел, Ж. Ф. анд Эммел, Т. C., 1964. Тҳе лифе ҳисторй оф Папилио индра минори. Жоурнал оф тҳе Лепидоптерисц' Соcиэтй 18: 65–73. ПДФ
- Эммел, Т. C. анд Эммел, Ж. Ф., 1967. Тҳе биологй оф Папилио индра каибабенсис ин тҳе Гранд Cанён. Жоурнал оф тҳе Лепидоптерисц' Соcиэтй 21: 41–49. ПДФ
- Эммел, Ж. Ф. анд Эммел, Т. C., 1968. Тҳе популатион биологй анд лифе ҳисторй оф Папилио индра мартини. Жоурнал оф тҳе Лепидоптерисц' Соcиэтй 22: 46–52. ПДФ
Ҳаволалар
 |
Викиомборда „Папилио индра“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
 |
Викитурларда Папилио индра билан боғлиқ ма’лумотлар мавжуд. |