Paragvay kaymani
Парагвай каймани ёки жакар (лотинча: Cаиман яcаре) - Кайманинг бир тури, илгари лотинча: Cаиман cроcодилус кичик тури деб қисобланган. Ташқи кўриниши кайман тимсоҳларга ўхшаш бўлади. Тана узунлиги одатда 2 метр атрофида бўлади, аёллар эркакларга қараганда кичикроқ бўлишади. Энг катта вакиллари 4 метр узунликка этиши мумкин.
| Парагвай каймани | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Биологик классификация | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
 | ||||||||||||||
Яшаш жойлари
Парагвай кайманлари Аргентина шимолида, Бразилия жанубида, Боливия ва Парагвайда учратиш мумкин. Ушбу турдаги кайманларни диапозони материкнинг жануби, Ла-Плата дарё соҳилларигача чозилган. Ботқоқ ва ботқоқли пасттекисликларда яшайди, ко'пинча сузувчи ороллар орасида яширинади.
Озиқланиши
Парагвай кайманлари асосан сувда сузувчи умуртқасиз (сайлангозлар) ва умуртқали ҳайвонлар билан озиқланишади: балиқлар, асосан пираняла аҳоли сонини меёрда ушлаб туришади, илонлар, ба'зан парагвай анакондаларига ҳужум қилаишади. Жағ ва тушлар тузилиш табиати ва табиий қўрқоқлиги сабабли парагвай кайманлари ўз ҳажмидан йирик олжага ҳужум қилмайди.
Насилчилик мавсуми
Насилчилик мавсуми ёмғирлар мавсумида бошланади. Ёмғирлар мавсуми ўртасида айёлар уялар қуриб, уя ичига 21-38 тухум қўйишади. Кайманлар хавф остида қўлса уяларини ташлаб кетишади, хавф солмаган ҳолатда уя илдида қиладишади. Парагвай кайманлари болалари март ойида тухум ёришади.
Парагвай кайманларига ягуарлар, ёввойи итлар ва йирик анакондалар таҳдид ққилишади.
Қизил китобдаги статуси
Парагвай кайманлар сони тарқилиш доираси ичида кам. Боливия, Бразилия ва Аргентинада кайманларни ҳимоя ва аҳоли сонини кʻопайтириш дастурлари мавжуд. Боливия табий шароитларида кўпайиш, Бразилия ва Аргентинада тинсоҳ фермалари фаолиятлари йирғизилади.
Жаcаре рақамлари ҳамма жойда паст. Боливия, Бразилия ва Аргентинада кайманни сақлаш бо'йича қо'шма дастурлар мавжуд. Боливияда табиий шароитда яшовчи кайманларни ко'пайтириш, Бразилия ва Аргентинада тимсоҳ фермалари фаолият юритади. Жакар ИУCН Қизил ро'йхатига киритилган ҳимояланган тур. Ҳозирги аҳоли сони унчалик катта эмас (100 000-200 000 киши), лекин у анча барқарор ва йилнинг ноқулай фаслларида ҳам бир хил даражада сақланиб қолади.
Ҳаволалар
- cроcодилиан.cом: Cаиман яcаре (ДАУДИН, 1802) (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-11-04 санасида архивланган))
- Судралиб юрувчилар Тҳе Рептиле Датабасе
- Cаиман яcаре (инглизча). ИУCН Қизил ро'йхати хавф остидаги турлар
- А. Филипечев, М. Козлов. Тимсоҳлар ([1])