Ziyosfera

Parantica aglea

Парантиcа аглеа, Глассй Тигер — асосан Жанубий Осиё ва Ҳиндомалай минтақасида тарқалган, Нимфалидлар оиласининг Данаинаэ кенжа оиласига мансуб бўлган ўзига хос капалак туридир. Инглиз тилида у ўзининг ярим шаффоф қанотлари сабабли "Глассй Тигер" (Шишасимон йўлбарс) деб аталади[1][2].

Тавсиф

Қанотлари тўқ жигарранг ёки қора рангли фонда ярим шаффоф, оч кўкимтир-оқ рангли шишасимон доғлар ва чизиқлар мавжуд. Айнан шу нақшлари уни бошқа йўлбарс капалакларидан ажратиб туради. Ўртача ва йирик ҳажмдаги капалак ҳисобланиб, қанотлари ёйилганда 70–100 ммга етади. Эркак ва урғочиларининг ташқи кўриниши бир-бирига жуда ўхшаш. Эркакларининг орқа қанотларининг остки қисмида хушбўй ҳид таратувчи махсус ҳидсимон безлари бўлади[2].

Хусусияти

Унинг личинкалари асосан Апоcйнаcеаэ оиласига кирувчи заҳарли суцимон ўсимликлар билан озиқланади. Ўсимлик таркибидаги токсинар капалак танасида тўпланиб, уни ташқи муҳит учун заҳарли қилади. Секин, хотиржам ва ердан 1.5–2 метр баландликда учади. Заҳарли бўлгани учун йиртқичлардан қўрқмайди ва ўзининг ранглари билан уларни огоҳлантиради. Эркак капалаклар кўпинча нам тупроқ ёки лой кўлмаклар атрофига тўпланиб, минераллар ва тузларни сўришади.

Тарқалиши

Ушбу капалак тури нам ва серғалаба баргли ўрмонлар, дарё бўйлари, бутазорлар ҳамда гулларга бой яшил боғларда учрайди. Ҳиндистон, Шри-Ланка, Ҳимолай тоғ тизмалари ҳамда Жануби-Шарқий Осиёнинг тропик ҳудудларида жуда кенг тарқалган[3][4].

Ҳаёт сикли

Тухуми

Урғочи капалак тухумларини асосан Апоcйнаcеаэ оиласига мансуб бўлган ўсимликлар баргларининг остки қисмига якка-якка қилиб қўяди. Бу тухумни қуёш нури ва ёмғирдан ҳимоя қилади. Парантиcа аглеа капалаги бутун ҳаёти давомида ўртача 100 тадан 300 тагача тухум қўяди. Тухумлари жуда кичик, оч сарғиш ёки оқиш рангда, гумбазсимон ёки овал шаклда бўлиб, юзасида майда бўйлама эгатлар бўлади. Ҳароратга қараб, тухумдан личинка чиқиши учун одатда 3 кундан 5 кунгача вақт кетади[5].

Личинка

Тухумдан чиққан кичик личинка дарҳол ўзи чиққан тухум пўчоғини ва кейин заҳарли баргларни ейишни бошлайди. Личинка даври давомида у 4-5 марта пўст ташлайди ва жуда тез ўсади. Бу босқич тахминан 10–14 кун давом этади[5].

Галерея

Яна қаранг

Викиомборда „Парантиcа аглеа“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.
Викитурларда Парантиcа аглеа билан боғлиқ ма’лумотлар мавжуд.

Манбалар

  1. ↑ Варшней, Р.К.; Сметаcек, Петер. А Сйноптиc Cаталогуэ оф тҳе Буттерфлиэс оф Индиа. Неw Делҳи: Буттерфлй Ресеарч Cентре, Бҳимтал & Индинов Публишинг, 2015 — 150-бет. ДОИ:10.13140/РГ.2.1.3966.2164. ИСБН 978-81-929826-4-9. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Савела, Маркку „Парантиcа аглеа (Столл, [1782)“]. Лепидоптера анд Соме Отҳер Лифе Формс. Қаралди: 2018-йил 3-июл.
  3. ↑ Jamoat mulki асас жамоат мулки бўлган маълумотларни ўз ичига олади: Бингҳам, Чарлес Тҳомас. Фауна оф Бритиш Индиа. Буттерфлиэс Вол. 2. Тайлор & Франcис, 1907 — 18–19-бет. 
  4. ↑ Jamoat mulki асас жамоат мулки бўлган маълумотларни ўз ичига олади: Мооре, Фредериc. Лепидоптера Индиcа. Вол. И. Лондон: Ловелл Реэве анд Cо., 1890–1892 — 55–57-бет. 
  5. ↑ 5,0 5,1 „Парантиcа аглеа (Столл, [1782) - Глассй Тигер | Буттерфлй“] (эн). www.ифоундбуттерфлиэс.орг. Қаралди: 2023-йил 7-июн. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Parantica_aglea" dan olindi