Pas-de-Calais
Пас-де-Cалаис (франсузча: [пɑ д(ə) калɛ] (
тингланг), " Кале бўғози "; Пиcард; шунингдек, нидерландча: Науw ван Калес) Франсия шимолидаги департамент. У билан чегарадош бўлган Довер бўғозининг номи билан аталган. У Франсиянинг барча департаментлари ичида энг кўп коммунага эга 890 та. Аҳоли сони бўйича 8-ўринда туради. 2019-йилда унинг аҳолиси 1 465 278 киши эди[1]. Cалаис Пассаге инглиз каналидаги Кале портига уланади. Пас-де-Кале Норд ва Сом департаментлари билан чегарадош ва Канал туннели орқали Англиянинг Кент графлиги билан боғланган[2].
Пас-де-Cалаис Пас-де-Cалаис | |
|---|---|
| Департамент | |
 Байроқ  Герб | |
| 50°57′0″Н 1°51′0″Э / 50.95000°Н 1.85000°Э | |
| Мамлакат | Франсия |
| Аҳолиси | 235,313 |
| Миллий таркиб | франсузлар |
| Вақт минтақаси | УТC+1 |
| Телефон коди | 70 |
|
| |
Тарихи
Тарихан ушбу ҳудудларда бир қанча қабилалар, жумладан, келтлар, римликлар, герман франклари ва алеманнилар яшаган. ИВ-В асрларда Рим империяси герман қабилалари билан Булон-сюр-Мердан Кёлнгача бўлган йўналиш бўйлаб ҳарбий ва мудофаа хизматларини кўрсатиш бўйича келишувга эришган. Империя қулагандан кейин ҳам ушбу ҳамкорлик аҳоли орасида ВИИИ асргача давом этган ва бу немис, роман тил ривоҳига ҳиссасини қўшди.
Саксонларнинг бешинчи асрдан ВИИИ асргача бўлган даврда ҳудудга ҳукмронлиги янги лаҳжалар пайдо бўлишига олиб келди. Бу ҳол асосан жануб ва ғарбий ҳудудларда рўй берди. Шунинг учун ИХ асрга келиб Бетҳуне ва Берк ўртасидаги чизиқнинг шимолидаги аҳолининг аксарияти ўрта голланд лаҳжасида гаплашган. Шунингдек, романтик диалектлари ривожланган
Бу тил чегараси бугунги кунда ҳам минтақа топонимлари ва ота-оналарида яққол намоён бўлмоқда. ИХ асрдан бошлаб лингвистик чегара шимол ва шарққа барқарор силжишни бошлади ва ХВ аср охирига келиб романтизм лаҳжалари голланд тилини бутунлай сиқиб чиқарди.
Пас-де-Кале — 1790-йил 4-мартда Франсия инқилоби пайтида яратилган 83 та бўлимдан бири. У илгари инглиз, Булон, Понти ва Артуа бўлган собиқ Калезис провинсияларининг бир қисмидан яратилган бўлиб, бу илгари Испания Голландиясининг охирги қисми эди.
Биринчи жаҳон урушидаги энг қиммат жанглардан баъзилари минтақада бўлиб ўтди. Аррасдан саккиз километр узоқликда жойлашган Канада Миллий Вими ёдгорлиги Аррас жанги (1917) пайтидаги Вими Ридж жангини хотирлайди ва Канаданинг Эвропадаги ҳалок бўлган аскарлари учун энг муҳим ёдгорлиги ҳисобланади.[3]
Пас-де-Кале Иккинчи Жаҳон уруши пайтида „Фортитуде“ операциясининг нишони ҳам бўлган, бу Иттифоқчиларнинг немисларни Д-Дайда Эвропага бостириб кириши Нормандияда эмас, балки бу ерда содир бўлиши кераклиги ҳақида алдаш режаси эди.[4]
Географияси
Пас-де-Кале ҳозирги Ҳауц-де-Франcе минтақасида жойлашган бўлиб, Норд ва Сомме бўлимлари, Ла -Манш ва Шимолий денгиз билан ўралган. У Англиянинг Кент графлиги билан Чаннел Туннелнинг ярмида номинал чегарага эга ҳисобланади.
Асосий шаҳарлари
Унинг асосий шаҳарлари қирғоқда Кале ва Боулогне-сур-Мер, Артуа, Аррас, Ленс, Лиéвин ва Бéтҳуне шаҳарларидир. Аҳоли энг кўп яшайдиган коммуна — Кале. Аррас шаҳри аҳоли сони бўйича иккинчи ўринда туради. 2019-йил ҳолатига кўра 15 000 дан ортиқ аҳолига эга 10 та коммуна мавжуд[1].
| Коммуна | Аҳоли (2019) |
|---|---|
| Cалаис | 72 509 |
| Аррас | 41 694 |
| Боулогне-сур-Мер | 40,251 |
| Ленс | 31 461 |
| Лиéвин | 30,112 |
| Ҳенин-Беаумонт | 25 992 |
| Бéтҳуне | 25 039 |
| Бруай-ла-Буиссиèре | 21 903 |
| Авион | 17 625 |
| Cарвин | 17 557 |
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1801 | 534,416 | — |
| 1821 | 626,571 | +17.2% |
| 1831 | 655,215 | +4.6% |
| 1841 | 685,021 | +4.5% |
| 1851 | 692,994 | +1.2% |
| 1861 | 724,338 | +4.5% |
| 1872 | 761,158 | +5.1% |
| 1881 | 819,022 | +7.6% |
| 1891 | 874,364 | +6.8% |
| 1901 | 955,391 | +9.3% |
| 1911 | 1,068,155 | — |
| 1921 | 989,967 | — |
| 1931 | 1,205,191 | — |
| 1936 | 1,179,467 | — |
| 1946 | 1,168,545 | — |
| 1954 | 1,276,833 | — |
| 1962 | 1,366,282 | — |
| 1968 | 1,397,159 | — |
| 1975 | 1,402,295 | — |
| 1982 | 1,412,413 | — |
| 1990 | 1,433,203 | — |
| 1999 | 1,441,568 | — |
| 2006 | 1,453,387 | — |
| 2011 | 1,462,807 | — |
| 2016 | 1,470,725 | — |
Галерея
-
Виссантдаги мидия аквакултураси -
-
-
-
-
-
-
Канада Миллий Вими ёдгорлиги, Аррасдан 11 километр узоқликда -
2012 йилдан бери Лувр-Ленсда доимий ко'ргазмада "Озодлик одамларни бошқармоқда" -
-
Тодт батареяси, Аудингҳен -
Арраснинг буюк жойи
.JPG)
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Популатионс лéгалес 2019: 62 Пас-де-Cалаис, ИНСЕЭ
- ↑ Жаcксон. „Cолт анд Гетлинк то Деплой Неw Фибре Оптиc Нетwорк виа Чаннел Туннел“ (эн). ИСПревиэw УК (2021-йил 1-сентябр). Қаралди: 2021-йил 12-сентябр.
- ↑ „Cанадиан Натионал Вимй Мемориал, Франcе“. Тҳе Греат Wар УК. Тҳе Греат Wар УК (2015). — „Тҳе ридге рунс ин а диреcтион фром Гивенчй-эн-Гоҳелле ин тҳе нортҳ-wест то Фарбус ин тҳе соутҳ-эаст.“. Қаралди: 2017-йил 31-март.
- ↑ Ҳаким, Жой. А Ҳисторй оф Ус: Wар, Пеаcе анд алл тҳат Жазз. Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 1995. ИСБН 0-19-509514-6.